سایر آداب نماز
چون بخواهی قرائت را شروع کنی، استعاذه أَعُوذُ بِاللّه مِنَ اٌلشَیطَانِ الرَّجِیمِ را آهسته بگو، آنگاه سوره «حَمد» را، با آداب تمام و حضور قلب و تفکّر در معانی ان بخوان، و پس از تمام شدن سوره «حَمد» به اندازه یک نفس ساکت شو، و بعد از آن سوره های دیگر از قرآن را بخوان، و خوب است که سوره هایی مانند عَمَّ و هَل اَتی و لا اُقسِمُ باشد، پس از آن به اندازه یک نفس ساکت می ایستی، و سپس دستها را برای تکبیر، به طریقی که پیش از این ذکر شد بلند می کنی، بعد از آن به رکوع برو، و دست راست را سر زانوی راست می گذاری، پیش از آن که دست چپ را بر زانوی چپ بگذاری، و انگشتان دو دست را باز کرده، و از زانوهای خود پر می کنی، و کمر را خم کرده، و گردن را کشیده، مساوی با کمر قرار می دهی، و نگاه خویش را بین قدمها انداخته و بگو:
سُبْحانَ رَبِّی الْعَظیمِ وَ بِحَمْدِهِ ؛
منزّه است پروردگار بزرگم و ستایش از آن اوست.
و سزاوار است این ذکر را هفت
یا پنج یا سه مرتبه بگویی، و پیش از گفتن ذکر این دعا را بخوانی:
اَللّٰهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ، وَ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَ بِكَ آمَنْتُ، وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَ أَنْتَ رَبِّي، خَشَعَ لَكَ سَمْعِي وَ بَصَرِي، وَ شَعْرِي وَ بَشَرِي، وَ لَحْمِي وَ دَمِي، وَ مُخِّي وَ عَصَبِي وَ عِظَامِي، وَمَا أَقَلَّتْهُ قَدَمَايَ غَيْرَ مُسْتَنْكِفٍ، وَ لَا مُسْتَكْبِرٍ وَ لَا مُسْتَحْسِرٍ.
خدایا برای تو رکوع کردم، و تسلیم تو شدم، و به تو ایمان آوردم، و بر تو توکّل نمودم، و تویی پروردگارم، فروتن شد برای تو گوشم و چششم و مویم و پوستم و گوشتم و خونم و مغزم و پی ام و استخوان هایم، و آنچه را قدم هایم با خود برداشته، بدون سرپیچی و نه برتری جویی و نه خستگی.
آنگاه از رکوع برخیز و بایست، و در این حال بگو: سَمِعَ اللّه لِمَن حَمِدَهُ [خدا هرکس را که حَمدش کند شنواست] بعد تکبیر بگو، و با نهایت خضوع و خشوع به سجده برو، در حال سجده کف دستها را پهن کرده، جلوتر از زانوها بر زمین بگذار، و بر تربت امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) سجده کن، و ذکر سجود را بگو، و بهتر آن است که ذکر سجود را، هفت یا پنج یا سه بار بگویی، و پیش از گفتن ذکر، این دعا را بخوان:
اَللّٰهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ، وَ بِكَ آمَنْتُ، وَ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَ أَنْتَ رَبِّي سَجَدَ وَجْهِي لِلَّذِي خَلَقَهُ، وَ شَقَّ سَمْعَهُ
خدایا برای تو سجده کردم، و به تو ایمان آوردم، و تسلیم تو شدم، و بر تو توکّل نمودم، و تو پروردگار منی، سجده کرد رویم، برای کسی که آن را آفرید، و گوش
وَبَصَرَهُ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِينَ تَبارَكَ اللّٰهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ.
و چشمش را گشود، و ستایش خدای را پروردگار جهانیان، مبارک باد خدا، بهترین آفرینندگان.
پس ذکر را بگو، و سر از سجده بردار و بنشین، و مستحبّ است تکبیر بگویی و روی کفل خود بنشینی و بگویی:
اَسْتَغْفِرُ اللّه رَبّی وَ اَتُوبُ اِلَیْهِ و نیز بگوئی : اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِي، وَ ارْحَمْنِي، وَ اجْبُرْنِي، وَ ادْفَعْ عَنِّي وَ عافِنِي، إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ، تَبَارَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعالَمِينَ.
خداوندا مرا بیامرز و به من رحم کن، و شکستگی ام را اصلاح فرما، و از من دفاع کن، و مرا سالم بدار، من نسبت به خیری که برایم فرو فرستی نیازمندم، مبارک است خداوند پروردگار جهانیان.
آنگاه تکبیر می گویی و به سجده دوم می روی و انجام می دهی آنچه را که در سجده اول انجام دادی، سپس سر از سجده برداشته و جلسه [نشستن] استراحت را بجا می آوری، و برای رکعت دوم بر می خیزی، و در حال برخاستن می گویی: بِحَولِ اللّه وَ قُوَّتِهِ اَقُومُ وَ اَقْعُدُ [به نیرو و جنبش خدا برخیزم و بنشینم] چون به حالت آرامش قرار گرفتی حَمد و سوره بخوان، و بهتر آن است که سوره تَوحید را بخوانی، و پس از پایان آن، سه مرتبه گفتن: كَذَلِكَ اللّه رَبّى مستحبّ است، بعد تکبیر گفته، دستها را برای قنوت، تا برابر صورت بلند می کنی، و باطن دستها را به سوی آسمان قرار می دهی، و غیر از
انگشت بزرگ سایر انگشتان، را به هم می چسبانی و خوب است برای قنوت خواندن کلمات فرج را برگزینی و پس از آن بگویی:
اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لَنا، وَ ارْحَمْنَا، وَ عافِنا، وَ اعْفُ عَنَّا فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ ؛ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.
خداوندا، ما را بیامرز، و به ما رحم کن، و از عافیت بهره مندمان گردان و ما را در دنیا و آخرت بسلامت دار، بدرستی که تو بر هرچیز توانائی
آنگاه می گویی:
اللّهمَّ مَنْ كانَ أَصْبَحَ وَ لَهُ ثِقَةٌ أَوْ رَجاءٌ غَيْرُكَ، فَأَنْتَ ثِقَتِي وَ رَجائِي يَا أَجْوَدَ مَنْ سُئِلَ، وَ يَا أَرْحَمَ مَنِ اسْتُرْحِمَ، صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْحَمْ ضَعْفِي وَ مَسْكَنَتِي، وَ قِلَّةَ حِيلَتِي، وَ امْنُنْ عَلَيَّ بِالْجَنَّةِ طَوْلاً مِنْكَ، وَ فُكَّ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ، وَ عافِنِي فِي نَفْسِي، وَ فِي جَمِيعِ أُمُورِي بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
خداوندا، هرکس که صبح کند و برای او تکیه گاه و امیدی جز تو باشد ولی تو پناه و امید منی ای بخشنده ترین کسی که از او درخواست شده، و ای مهربان ترین کسی که از او طلب مهربانی شده، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و به ناتوانی و درماندگی و بیچارگی ام رحم کن و بر من به احسان از جانب خود به بهشت منّت گذار، و از آتش رهایم ساز، و در وجودم و همه امورم، سلامتم بدار، به مهربانی ات ای مهربان ترین مهربانان.
و طول دادن قنوت سزاوار است، و دعاهایی که در قنوت خوانده می شود بسیار است، آنگاه تکبیر می گویی و رکوع و سجود را به همان صورتی که ذکر شد به جا می آوری و پس از اتمام دو سجده، برای تشهّد و سلام بنشین، و مستحبّ است که روی کفل خود بنشینی، و پیش از تشهّد
بگویی:
بِسْمِ اللّه وَ بِاللّه، وَ الاَسْمآءُ الْحُسْنیٰ کُلُّها للّه، وَ الْحَمْدُ للّه، وَ خَیْرُ الاَسْمآءِ للّه ؛ اَشْهَدُ اَنْ لا اِلْهَ اِلا اللّه.
به نام خدا و به جلوه خدا، و همه نامهای نیکوتر برای خداست، و ستایش خدای را، و بهترین نامها برای خداست، گواهی می دهم که معبودی جز خدا نیست.
تا آخر تشهّد.
: