و فکر─ چون تصور حرارت و برودت─ و سیاهی و سفیدی و مانند آن─ و این قسم را تصور ضروری و بدیهی خوانند

دوم آنکه در حصول وی احتیاج باشد به نظر و فکر─ چون تصور روح و ملک و جن و امثال آن─ و این قسم را تصور نظری و کسبی خوانند ─ و بر همین قیاس تصدیق نیز بر دو قسم است─ یکی ضروری که در حصول وی احتیاج بفکر و نظر نباشد ─ چون تصدیق به آنکه آفتاب روشن است─ و آتش گرم است و نظایر آن─ دوم تصدیق نظری که محتاج باشد به نظر و فکر ─ چون تصدیق بانکه صانع موجود است─ و عالم حادث است و غیر آن

فصل:بدانکه تصور نظری را از تصور ضروری─ و همچنین تصدیق نظری را از تصدیق ضروری─ حاصل می توان کرد بطریق فکر و نظر─

و آن عبارت است از ترتیب تصورات یا تصدیقات حاصله─ بر وجهی که مؤدی شود─ بحصول تصوری یا تصدیقی که حاصل نبوده باشد─ چنانکه تصور حیوان را با تصور ناطق جمع کنی─