اول تصور منسوب الیه که آنرا محکوم علیه خوانند─ دوم تصور منسوب به که آنرا محکوم به خوانند─ سیم تصور نسبت بین بین─ که آنرا نسبت حکمیه خوانند─ مثلا در تصدیق بانکه زید قائم است─ ناچار باشد او را از سه تصور─ یکی تصور زید که محکوم علیه است─ دوم تصور قائم که محکوم به است─ سیم تصور نسبت میان زید و قائم─ که نسبت حکمیه است─ تا بعد از آن ادراک─ آن نسبت بر وجه ایجاب یا سلب حاصل شود─ پس هر تصدیق موقوف باشد─ بر تصور محکوم علیه و تصور محکوم به─ و تصور نسبت حکمیه─ لیکن هیچکدام از این تصورات ثلثه─ در نزد اهل تحقیق جزء تصدیق نیست─ بلکه شرط تصدیق است

فصل:بدانکه تصور بر دو قسم است─

یکی آنکه در حصول وی احتیاج نباشد بنظر