Misbah Library
علامه محمدباقر مجلسی 1 204

عِنْدَ مُذَاكَرَةِ الْعِلْمِ خَيْرٌ لَكَ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ صِيَامٍ نَهَارُهَا وَ قِيَامٍ لَيْلُهَا وَ النَّظَرُ إِلَى وَجْهِ الْعَالِمِ خَيْرٌ لَكَ مِنْ عِتْقِ أَلْفِ رَقَبَةٍ.

نزد مذاکرهٔ دانش، برای تو بهتر است از عبادت یک سال که روزش روزه و شبش شب‌زنده‌داری باشد؛ و نگریستن به چهرهٔ عالم برای تو بهتر است از آزادکردن هزار بنده.

«22»- ضه، روضة الواعظين قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ يَا بُنَيَّ جَالِسِ الْعُلَمَاءَ وَ زَاحِمْهُمْ بِرُكْبَتَيْكَ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُحْيِي الْقُلُوبَ بِنُورِ الْحِكْمَةِ كَمَا يُحْيِي الْأَرْضَ بِوَابِلِ السَّمَاءِ.

«۲۲» - ضه، روضة الواعظین: لقمان به پسرش گفت: ای پسرکم، با عالمان همنشین شو و با زانوانت در میانشان جای بگیر، که خدای عز و جل دل‌ها را با نور حکمت زنده می‌کند، چنان‌که زمین را با باران درشت آسمان زنده می‌سازد.

بيان: زاحمهم أي ضايقهم و ادخل في زحامهم بركبتيك أي أدخل ركبتيك في زحامهم و الوابل المطر العظيم القطر الشديد.

بیان: «زاحمهم» یعنی بر ایشان تنگ گیر و در ازدحامشان درآی. «برکبتیک» یعنی زانوانت را در ازدحامشان درآور. و «وابل» بارانی است با قطره‌های درشت و تند.

«23»- ضه، روضة الواعظين رُوِيَ عَنْ بَعْضِ الصَّحَابَةِ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ إِلَى النَّبِيِّ صلى اللّٰه عليه و آله فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا حَضَرَتْ جَنَازَةٌ وَ مَجْلِسُ عَالِمٍ أَيُّهُمَا أَحَبُّ إِلَيْكَ أَنْ أَشْهَدَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى اللّٰه عليه و آله إِنْ كَانَ لِلْجَنَازَةِ مَنْ يَتْبَعُهُا وَ يَدْفِنُهَا فَإِنَّ حُضُورَ مَجْلِسِ عَالِمٍ أَفْضَلُ مِنْ حُضُورِ أَلْفِ جَنَازَةٍ وَ مِنْ عِيَادَةِ أَلْفِ مَرِيضٍ وَ مِنْ قِيَامِ أَلْفِ لَيْلَةٍ وَ مِنْ صِيَامِ أَلْفِ يَوْمٍ وَ مِنْ أَلْفِ دِرْهَمٍ يُتَصَدَّقُ بِهَا عَلَى الْمَسَاكِينِ وَ مِنْ أَلْفِ حَجَّةٍ سِوَى الْفَرِيضَةِ وَ مِنْ أَلْفِ غَزْوَةٍ سِوَى الْوَاجِبِ تَغْزُوهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِمَالِكَ وَ نَفْسِكَ وَ أَيْنَ تَقَعُ هَذِهِ الْمَشَاهِدُ مِنْ مَشْهَدِ عَالِمٍ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ اللَّهَ يُطَاعُ بِالْعِلْمِ وَ يُعْبَدُ بِالْعِلْمِ وَ خَيْرُ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ مَعَ الْعِلْمِ وَ شَرُّ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ مَعَ الْجَهْلِ.

«۲۳» - ضه، روضة الواعظین: از یکی از صحابه روایت شده، گفت: مردی از انصار نزد پیامبر صلی الله علیه و آله آمد و گفت: ای رسول خدا، هرگاه جنازه‌ای و مجلس عالمی هر دو پیش آید، حاضرشدن در کدام یک نزد تو محبوب‌تر است؟ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: اگر جنازه را کسی هست که در پی‌اش رود و به خاکش سپارد، حاضرشدن در مجلس عالم برتر است از حاضرشدن بر هزار جنازه، و از عیادت هزار بیمار، و از شب‌زنده‌داری هزار شب، و از روزهٔ هزار روز، و از هزار درهم که بر بینوایان صدقه شود، و از هزار حجّ جز حجّ واجب، و از هزار غزوه جز غزوهٔ واجب که با مال و جان خویش در راه خدا کنی. و این حاضرشدن‌ها را با حاضرشدن نزد عالم چه نسبت؟ آیا ندانسته‌ای که خدا به دانش اطاعت می‌شود و به دانش پرستیده می‌گردد؟ و خیر دنیا و آخرت با دانش است و شرّ دنیا و آخرت با نادانی.

«24»- كشف، كشف الغمة عَنِ الْحَافِظِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عليهم السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مُجَالَسَةُ الْعُلَمَاءِ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى عَلِيٍّ عليه السلام عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْبَيْتِ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْمُصْحَفِ عِبَادَةٌ وَ النَّظَرُ إِلَى الْوَالِدَيْنِ عِبَادَةٌ.

«۲۴» - کشف، کشف الغمة: از حافظ عبدالعزیز، از داوود بن سلیمان، از امام رضا، از پدرانش علیهم السلام، فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: همنشینی با عالمان عبادت است، و نگریستن به علی علیه السلام عبادت است، و نگریستن به کعبه عبادت است، و نگریستن به مصحف عبادت است، و نگریستن به پدر و مادر عبادت است.

«25»- ختص، الإختصاص الْمُفِيدُ عَنْ أَبِي غَالِبٍ الزُّرَارِيِّ وَ ابْنِ قُولَوَيْهِ عَنِ الْكُلَيْنِيِّ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَكَرِيَّا الْغَلَابِيِّ عَنِ ابْنِ عَائِشَةَ النَّصْرِيِّ رَفَعَهُ أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام قَالَ فِي بَعْضِ خُطَبِهِ أَيُّهَا النَّاسُ اعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ بِعَاقِلٍ مَنِ انْزَعَجَ مِنْ قَوْلِ الزُّورِ فِيهِ وَ لَا بِحَكِيمٍ مَنْ رَضِيَ بِثَنَاءِ الْجَاهِلِ عَلَيْهِ النَّاسُ أَبْنَاءُ مَا يُحْسِنُونَ وَ قَدْرُ كُلِّ امْرِئٍ مَا يُحْسِنُ فَتَكَلَّمُوا فِي الْعِلْمِ تَبَيَّنْ أَقْدَارُكُمْ.

«۲۵» - ختص، الإختصاص: مفید، از ابوغالب زراری و ابن قولویه، از کلینی، از حسین بن حسن، از محمد بن زکریا غلابی، از ابن عائشهٔ نصری که آن را مرفوع آورد، که امیرالمؤمنین علیه السلام در یکی از خطبه‌هایش فرمود: ای مردم، بدانید که خردمند نیست آن که از سخن دروغی که دربارهٔ او گفته شود برآشوبد، و فرزانه نیست آن که به ستایش نادان از خود خشنود شود. مردم فرزندان آن چیزی‌اند که نیکو می‌دانند، و ارج هر کس همان است که نیکو می‌داند. پس در دانش سخن بگویید تا ارج‌هایتان آشکار شود.

«26»- ختص، الإختصاص قَالَ الْبَاقِرُ عليه السلام تَذَكُّرُ الْعِلْمِ سَاعَةً خَيْرٌ مِنْ قِيَامِ لَيْلَةٍ.

«۲۶» - ختص، الإختصاص: امام باقر علیه السلام فرمود: ساعتی یادکردن دانش، بهتر از شب‌زنده‌داری یک شب است.