«12»- مع، معاني الأخبار النَّقَّاشُ عَنْ أَحْمَدَ الْكُوفِيِّ عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عليهما السلام عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِيهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عليهما السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى اللّٰه عليه و آله بَادِرُوا إِلَى رِيَاضِ الْجَنَّةِ فَقَالُوا وَ مَا رِيَاضُ الْجَنَّةِ قَالَ حَلَقُ الذِّكْرِ.

«۱۲» - مع، معانی الأخبار: نقّاش، از احمد کوفی، از منذر بن محمد، از پدرش، گفت: محمد بن الحسن بن علی بن الحسن بن علی بن ابی‌طالب علیهما السلام مرا حدیث کرد، از پدرش، از پدرش، از حسن بن علی بن ابی‌طالب علیهما السلام، فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: به بوستان‌های بهشت بشتابید. گفتند: بوستان‌های بهشت چیست؟ فرمود: حلقه‌های ذکر.

إيضاح: حلق الذكر المجالس التي يذكر اللّٰه فيها على قانون الشرع و يذكر فيها علوم أهل البيت عليهم السلام و فضائلهم و مجالس الوعظ التي يذكر فيها وعده و وعيده لا المجالس المبتدعة المخترعة التي يعصى اللّٰه فيها فإنها مجالس الغفلة لا حلق الذكر.

ایضاح: «حلقه‌های ذکر» مجلس‌هایی است که در آنها خدا بر قانون شرع یاد می‌شود و دانش‌های اهل بیت علیهم السلام و فضایلشان در آنها یاد می‌گردد، و مجلس‌های اندرز که در آنها وعده و وعید او یاد می‌شود؛ نه مجلس‌های بدعت‌آمیز و ساختگی که در آنها خدا نافرمانی می‌شود، که آنها مجلس‌های غفلت‌اند نه حلقه‌های ذکر.

«13»- مع، معاني الأخبار لي، الأمالي للصدوق فِي كَلِمَاتِ النَّبِيِّ صلى اللّٰه عليه و آله بِرِوَايَةِ الصَّادِقِ عليه السلام أَحْكَمُ النَّاسِ مَنْ فَرَّ مِنْ جُهَّالِ النَّاسِ وَ أَسْعَدُ النَّاسِ مَنْ خَالَطَ كِرَامَ النَّاسِ-.

«۱۳» - مع، معانی الأخبار؛ لی، الأمالی صدوق: در سخنان پیامبر صلی الله علیه و آله به روایت امام صادق علیه السلام: فرزانه‌ترین مردم آن است که از نادانان مردم بگریزد، و نیک‌بخت‌ترین مردم آن است که با بزرگواران مردم بیامیزد.

و سيأتي تمامه

و تمام آن خواهد آمد.

«14»- غو، غوالي اللئالي رُوِيَ عَنِ الصَّادِقِ عليه السلام أَنَّهُ قَالَ: تَلَاقَوْا وَ تَحَادَثُوا الْعِلْمَ فَإِنَّ بِالْحَدِيثِ تُجْلَى الْقُلُوبُ الرَّائِنَةُ وَ بِالْحَدِيثِ إِحْيَاءُ أَمْرِنَا فَرَحِمَ اللَّهُ مَنْ أَحْيَا أَمْرَنَا.

«۱۴» - غو، غوالی اللئالی: از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمود: یکدیگر را دیدار کنید و دانش را با هم بازگویید، که با حدیث، دل‌های زنگارگرفته زدوده می‌شود، و با حدیث زنده‌شدن امر ماست؛ پس خدا رحمت کند کسی را که امر ما را زنده کرد.

بيان: قال الجوهري الرين الطبع و الدنس يقال ران على قلبه ذنبه يرين رينا و ريونا أي غلب.

بیان: جوهری گفته است: «رَین» زنگار و چرک است؛ گفته می‌شود «ران علی قلبه ذنبه یرین ریناً و ریوناً» یعنی بر آن چیره شد.

«15»- غو، غوالي اللئالي رَوَى عِدَّةٌ مِنَ الْمَشَايِخِ بِطَرِيقٍ صَحِيحٍ عَنِ الصَّادِقِ عليه السلام أَنَّهُ قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ لِمَلَائِكَتِهِ عِنْدَ انْصِرَافِ أَهْلِ مَجَالِسِ الذِّكْرِ وَ الْعِلْمِ إِلَى مَنَازِلِهِمْ اكْتُبُوا ثَوَابَ مَا شَاهَدْتُمُوهُ مِنْ أَعْمَالِهِمْ فَيَكْتُبُونَ لِكُلِّ وَاحِدٍ ثَوَابَ عَمَلِهِ وَ يَتْرُكُونَ بَعْضَ مَنْ حَضَرَ مَعَهُمْ فَلَا يَكْتُبُونَهُ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا لَكُمْ لَمْ تَكْتُبُوا فُلَاناً أَ لَيْسَ كَانَ مَعَهُمْ وَ قَدْ شَهِدَهُمْ فَيَقُولُونَ يَا رَبِّ إِنَّهُ لَمْ يَشْرَكْ مَعَهُمْ بِحَرْفٍ وَ لَا تَكَلَّمَ مَعَهُمْ بِكَلِمَةٍ فَيَقُولُ الْجَلِيلُ جَلَّ جَلَالُهُ أَ لَيْسَ كَانَ جَلِيسَهُمْ فَيَقُولُونَ بَلَى يَا رَبِّ فَيَقُولُ اكْتُبُوهُ مَعَهُمْ إِنَّهُمْ قَوْمٌ لَا يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ فَيَكْتُبُونَهُ مَعَهُمْ فَيَقُولُ تَعَالَى اكْتُبُوا لَهُ ثَوَاباً مِثْلَ ثَوَابِ أَحَدِهِمْ.

«۱۵» - غو، غوالی اللئالی: چند تن از مشایخ به طریقی صحیح از امام صادق علیه السلام روایت کرده‌اند که فرمود: همانا خدای عز و جل هنگام بازگشتن اهل مجلس‌های ذکر و دانش به خانه‌هایشان به فرشتگان خود می‌گوید: پاداش آنچه از کردارهایشان دیدید بنویسید. پس برای هر یک پاداش کردارش را می‌نویسند و برخی از حاضران را وامی‌گذارند و نمی‌نویسند. خدای عز و جل می‌گوید: شما را چه شد که فلانی را ننوشتید؟ آیا با ایشان نبود و در میانشان حاضر نشد؟ می‌گویند: پروردگارا، او با ایشان در هیچ حرفی شریک نشد و با ایشان سخنی نگفت. پس آن بزرگ، جلّ جلاله، می‌گوید: آیا همنشین ایشان نبود؟ می‌گویند: آری پروردگارا. می‌گوید: او را با ایشان بنویسید، که آنان گروهی‌اند که همنشینشان بدبخت نمی‌شود. پس او را با ایشان می‌نویسند. آنگاه خدای تعالی می‌گوید: برای او پاداشی همانند پاداش یکی از ایشان بنویسید.

بيان: قوله عليه السلام لا يشقى بهم جليسهم أي ببركتهم لا يخيب جليسهم عن كرامتهم فيشقى أو إن صحبتهم مؤثرة في الجليس فاستحق بسبب ذلك الثواب و السعادة.

بیان: سخن آن حضرت علیه السلام «لا یشقی بهم جلیسهم» یعنی به برکت ایشان، همنشینشان از کرامت آنان بی‌بهره نمی‌ماند تا بدبخت شود؛ یا اینکه همنشینی با ایشان در همنشین اثر می‌گذارد و او بدین سبب سزاوار پاداش و نیک‌بختی می‌گردد.

«16»- غو، غوالي اللئالي قَالَ النَّبِيُّ صلى اللّٰه عليه و آله تَذَاكَرُوا وَ تَلَاقَوْا وَ تَحَدَّثُوا فَإِنَّ الْحَدِيثَ جِلَاءٌ

«۱۶» - غو، غوالی اللئالی: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: با هم مذاکره کنید و یکدیگر را دیدار کنید و سخن بگویید، که حدیث زداینده است.