«102»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله نَوْمٌ مَعَ عِلْمٍ خَيْرٌ مِنْ صَلَاةٍ مَعَ جَهْلٍ.
«۱۰۲» - و فرمود صلی الله علیه و آله: خوابی همراه با دانش بهتر از نمازی همراه با نادانی است.
«103»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله أَيُّمَا نَاشٍ نَشَأَ فِي الْعِلْمِ وَ الْعِبَادَةِ حَتَّى يَكْبَرَ أَعْطَاهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَوَابَ اثْنَيْنِ وَ سَبْعِينَ صِدِّيقاً.
«۱۰۳» - و فرمود صلی الله علیه و آله: هر نوجوانی که در دانش و عبادت بالید تا بزرگ شد، خدا روز رستاخیز پاداش هفتاد و دو صدّیق به او دهد.
«104»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله قَلِيلٌ مِنَ الْعِلْمِ خَيْرٌ مِنْ كَثِيرِ الْعِبَادَةِ.
«۱۰۴» - و فرمود صلی الله علیه و آله: اندکی از دانش بهتر از عبادت بسیار است.
«105»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ غَدَا إِلَى الْمَسْجِدِ لَا يُرِيدُ إِلَّا لِيَتَعَلَّمَ خَيْراً أَوْ لِيُعَلِّمَهُ كَانَ لَهُ أَجْرُ مُعْتَمِرٍ تَامَّ الْعُمْرَةِ وَ مَنْ رَاحَ إِلَى الْمَسْجِدِ لَا يُرِيدُ إِلَّا لِيَتَعَلَّمَ خَيْراً أَوْ لِيُعَلِّمَهُ فَلَهُ أَجْرُ حَاجٍّ تَامَّ الْحِجَّةِ.
«۱۰۵» - و فرمود صلی الله علیه و آله: هر که بامدادان به مسجد رود و جز آموختن خیری یا آموزاندن آن نخواهد، پاداش عمرهگزاری با عمرهٔ کامل دارد؛ و هر که شامگاهان به مسجد رود و جز آموختن خیری یا آموزاندن آن نخواهد، پاداش حجگزاری با حجّ کامل دارد.
«106»- وَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ غَسَّانَ قَالَ: أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى اللّٰه عليه و آله وَ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ مُتَّكِئٌ عَلَى بُرْدٍ لَهُ أَحْمَرَ فَقُلْتُ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي جِئْتُ أَطْلُبُ الْعِلْمَ فَقَالَ مَرْحَباً بِطَالِبِ الْعِلْمِ إِنَّ طَالِبَ الْعِلْمِ لَتَحُفُّهُ الْمَلَائِكَةُ بِأَجْنِحَتِهَا ثُمَّ يَرْكَبُ بَعْضُهَا بَعْضاً حَتَّى يَبْلُغُوا سَمَاءَ الدُّنْيَا مِنْ مَحَبَّتِهِمْ لِمَا يُطْلَبُ.
«۱۰۶» - و از صفوان بن غسّان، گفت: نزد پیامبر صلی الله علیه و آله آمدم در حالی که در مسجد بر بُردی سرخ تکیه زده بود. به او گفتم: ای رسول خدا، من آمدهام تا دانش بجویم. فرمود: خوش آمدی ای جویندهٔ دانش! همانا جویندهٔ دانش را فرشتگان با بالهای خویش دربر میگیرند، سپس بر یکدیگر سوار میشوند تا به آسمان دنیا برسند، از دوستیشان به آنچه او میجوید.
«107»- وَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام كَفَى بِالْعِلْمِ شَرَفاً أَنْ يَدَّعِيَهُ مَنْ لَا يُحْسِنُهُ وَ يَفْرَحَ إِذَا نُسِبَ إِلَيْهِ وَ كَفَى بِالْجَهْلِ ذَمّاً يَبْرَأُ مِنْهُ مَنْ هُوَ فِيهِ.
«۱۰۷» - و امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: دانش را در شرافت همین بس که آن که آن را نیکو نمیداند ادّعایش میکند و چون به آن نسبت داده شود شاد میشود؛ و نادانی را در نکوهش همین بس که آن که در آن است از آن بیزاری میجوید.
«108»- وَ عَنْهُ عليه السلام أَيْضاً الْعِلْمُ أَفْضَلُ مِنَ الْمَالِ بِسَبْعَةٍ الْأَوَّلُ أَنَّهُ مِيرَاثُ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْمَالَ مِيرَاثُ الْفَرَاعِنَةِ الثَّانِي الْعِلْمُ لَا يَنْقُصُ بِالنَّفَقَةِ وَ الْمَالُ يَنْقُصُ بِهَا الثَّالِثُ يَحْتَاجُ الْمَالُ إِلَى الْحَافِظِ وَ الْعِلْمُ يَحْفَظُ صَاحِبَهُ الرَّابِعُ الْعِلْمُ يَدْخُلُ فِي الْكَفَنِ وَ يَبْقَى الْمَالُ الْخَامِسُ الْمَالُ يَحْصُلُ لِلْمُؤْمِنِ وَ الْكَافِرِ وَ الْعِلْمُ لَا يَحْصُلُ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ خَاصَّةً السَّادِسُ جَمِيعُ النَّاسِ يَحْتَاجُونَ إِلَى صَاحِبِ الْعِلْمِ فِي أَمْرِ دِينِهِمْ وَ لَا يَحْتَاجُونَ إِلَى صَاحِبِ الْمَالِ السَّابِعُ الْعِلْمُ يُقَوِّي الرَّجُلَ عَلَى الْمُرُورِ عَلَى الصِّرَاطِ وَ الْمَالُ يَمْنَعُهُ.
«۱۰۸» - و نیز از آن حضرت علیه السلام: دانش از مال به هفت چیز برتر است: نخست آنکه آن میراث پیامبران است و مال میراث فرعونان. دوم آنکه دانش با هزینهکردن نمیکاهد و مال با آن میکاهد. سوم آنکه مال به نگاهبان نیاز دارد و دانش صاحب خود را نگاه میدارد. چهارم آنکه دانش در کفن با آدمی درمیآید و مال بر جای میماند. پنجم آنکه مال برای مؤمن و کافر هر دو فراهم میشود و دانش جز برای مؤمن بهویژه فراهم نمیگردد. ششم آنکه همهٔ مردم در کار دین خویش به صاحب دانش نیازمندند و به صاحب مال نیازمند نیستند. هفتم آنکه دانش آدمی را بر گذشتن از صراط نیرو میدهد و مال او را بازمیدارد.
«109»- وَ عَنْ زَيْنِ الْعَابِدِينَ عليه السلام لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي طَلَبِ الْعِلْمِ لَطَلَبُوهُ وَ لَوْ بِسَفْكِ الْمُهَجِ وَ خَوْضِ اللُّجَجِ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَوْحَى إِلَى دَانِيَالَ أَنَّ أَمْقَتَ عَبِيدِي إِلَيَّ الْجَاهِلُ الْمُسْتَخِفُّ بِحَقِّ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّارِكُ لِلِاقْتِدَاءِ بِهِمْ وَ أَنَّ أَحَبَّ عِبَادِي عِنْدِي ١
«۱۰۹» - و از زینالعابدین علیه السلام: اگر مردم میدانستند در طلب دانش چیست، آن را میجستند، هرچند با ریختن خون جان و فرورفتن در ژرفای دریاها. همانا خدای تعالی به دانیال وحی کرد که دشمنداشتنیترین بندگانم نزد من، نادانی است که حقّ اهل دانش را سبک شمارد و پیروی از ایشان را وانهد؛ و همانا محبوبترین بندگانم نزد من (۱)