مِنَ الْأَجْرِ وَ مَنْ طَلَبَ عِلْماً فَلَمْ يُدْرِكْهُ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ كِفْلًا مِنَ الْأَجْرِ.
از پاداش بنویسد؛ و هر که دانشی بجوید و به آن نرسد، خدا برای او یک بهره از پاداش بنویسد.
«95»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى عُتَقَاءِ اللَّهِ مِنَ النَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى الْمُتَعَلِّمِينَ فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْ مُتَعَلِّمٍ يَخْتَلِفُ إِلَى بَابِ الْعَالِمِ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ قَدَمٍ عِبَادَةَ سَنَةٍ وَ بَنَى اللَّهُ بِكُلِّ قَدَمٍ مَدِينَةً فِي الْجَنَّةِ وَ يَمْشِي عَلَى الْأَرْضِ وَ هِيَ تَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ يُمْسِي وَ يُصْبِحُ مَغْفُوراً لَهُ وَ شَهِدَتِ الْمَلَائِكَةُ أَنَّهُمْ عُتَقَاءُ اللَّهِ مِنَ النَّارِ.
«۹۵» - و فرمود صلی الله علیه و آله: هر که دوست دارد به آزادشدگان خدا از آتش بنگرد، به دانش‌آموزان بنگرد. سوگند به آن که جانم در دست اوست، هیچ دانش‌آموزی نیست که به در خانهٔ عالم آمد و شد کند مگر آنکه خدا برای او در برابر هر گام عبادت یک سال بنویسد و در برابر هر گام شهری در بهشت برای او بنا کند؛ و بر زمین راه می‌رود در حالی که زمین برایش آمرزش می‌خواهد، و شب و روز را آمرزیده به سر می‌برد، و فرشتگان گواهی می‌دهند که ایشان آزادشدگان خدا از آتش‌اند.
«96»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ طَلَبَ الْعِلْمَ فَهُوَ كَالصَّائِمِ نَهَارَهُ الْقَائِمِ لَيْلَهُ وَ إِنَّ بَاباً مِنَ الْعِلْمِ يَتَعَلَّمُهُ الرَّجُلُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَبُو قُبَيْسٍ ذَهَباً فَأَنْفَقَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ.
«۹۶» - و فرمود صلی الله علیه و آله: هر که دانش بجوید، چون روزه‌دار روز و شب‌زنده‌دار شب است؛ و همانا دری از دانش که مرد آن را بیاموزد برای او بهتر است از آنکه کوه ابوقُبیس زر از آنِ او باشد و آن را در راه خدا هزینه کند.
«97»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ جَاءَهُ الْمَوْتُ وَ هُوَ يَطْلُبُ الْعِلْمَ لِيُحْيِيَ بِهِ الْإِسْلَامَ كَانَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْأَنْبِيَاءِ دَرَجَةٌ وَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ.
«۹۷» - و فرمود صلی الله علیه و آله: هر که مرگ او را دریابد در حالی که دانش می‌جوید تا اسلام را به آن زنده کند، میان او و پیامبران در بهشت یک درجه فاصله باشد.
«98»- وَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا وَاحِداً خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ.
«۹۸» - و فرمود صلی الله علیه و آله: اگر خدا به دست تو یک مرد را هدایت کند، برای تو بهتر است از آنکه شتران سرخ‌موی از آنِ تو باشد.
«99»- وَ فِي رِوَايَةٍ أُخْرَى خَيْرٌ لَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَ مَا فِيهَا.
«۹۹» - و در روایتی دیگر: برای تو بهتر است از دنیا و آنچه در آن است.
«100»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله إِنَّ مَثَلَ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ مِنَ الْهُدَى وَ الْعِلْمِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَصَابَ أَرْضاً وَ كَانَ مِنْهَا طَائِفَةٌ طَيِّبَةٌ فَقَبِلَتِ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتِ الْكَلَأَ وَ الْعُشْبَ ١الْكَثِيرَ وَ كَانَ مِنْهَا أَجَادِبُ ٢أَمْسَكَتِ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ وَ شَرِبُوا مِنْهَا وَ سَقَوْا وَ زَرَعُوا وَ أَصَابَ طَائِفَةً مِنْهَا أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ ٣لَا تُمْسِكُ مَاءً وَ لَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَ تَفَقَّهَ مَا بَعَثَنِي اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَ عَلَّمَ وَ مَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْساً وَ لَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ.
«۱۰۰» - و فرمود صلی الله علیه و آله: همانا داستان آنچه خدا مرا به آن برانگیخت — از هدایت و دانش — چون داستان بارانی است که به زمینی رسید: بخشی از آن زمینِ پاک بود، پس آب را پذیرفت و گیاه و سبزهٔ (۱) فراوان رویانید؛ و بخشی از آن زمین‌های بی‌گیاه (۲) بود که آب را نگاه داشت و خدا مردم را به آن سود رساند: از آن نوشیدند و آب دادند و کشت کردند؛ و بخشی دیگر از آن را باران رسید که تنها زمین‌های هموار و صاف (۳) بود، نه آبی نگاه می‌داشت و نه گیاهی می‌رویانید. این است داستان کسی که در دین خدا فهیم شد و آنچه را خدا مرا به آن برانگیخت دریافت، پس دانست و آموخت؛ و داستان کسی که به آن سری برنداشت و هدایت خدا را که به آن فرستاده شدم نپذیرفت.
«101»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ غَدَا فِي طَلَبِ الْعِلْمِ أَظَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ وَ بُورِكَ لَهُ فِي مَعِيشَتِهِ وَ لَمْ يَنْقُصْ مِنْ رِزْقِهِ.
«۱۰۱» - و فرمود صلی الله علیه و آله: هر که بامدادان در طلب دانش رود، فرشتگان بر او سایه افکنند و در گذران زندگی‌اش برکت داده شود و از روزی‌اش کاسته نگردد.