أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ عُمَرَ بْنِ صَبِيحٍ عَنْ مُقَاتِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ مُزَاحِمٍ عَنِ النَّزَّالِ بْنِ سَبْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ عليه السلام وَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى اللّٰه عليه و آله قَالَ: مَنْ خَرَجَ يَطْلُبُ بَاباً مِنْ عِلْمٍ لِيَرُدَّ بِهِ بَاطِلًا إِلَى حَقٍّ أَوْ ضَلَالَةً إِلَى هُدًى كَانَ عَمَلُهُ ذَلِكَ كَعِبَادَةِ مُتَعَبِّدٍ أَرْبَعِينَ عَاماً.

پدرش، از محمد بن یعلی، از ابونُعیم عمر بن صبیح، از مقاتل بن حیّان، از ضحّاک بن مزاحم، از نزّال بن سَبره، از علی علیه السلام و عبدالله بن مسعود، از رسول خدا صلی الله علیه و آله، فرمود: هر که بیرون رود و دری از دانش بجوید تا با آن باطلی را به حق یا گمراهی‌ای را به هدایت بازگرداند، آن کارش چون عبادت عبادت‌کننده‌ای چهل‌ساله باشد.

«73»- ما، الأمالي للشيخ الطوسي الْحُسَيْنُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْقَزْوِينِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ وَهْبَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ أَبِي غُنْدَرٍ عَنِ ابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ: كَمَالُ الْمُؤْمِنِ فِي ثَلَاثِ خِصَالٍ تَفَقُّهٍ فِي دِينِهِ وَ الصَّبْرِ عَلَى النَّائِبَةِ وَ التَّقْدِيرِ فِي الْمَعِيشَةِ.

«۷۳» - ما، الأمالی شیخ طوسی: حسین بن ابراهیم قزوینی، از محمد بن وهبان، از علی بن حُبیش، از عباس بن محمد بن الحسین، از پدرش، از صفوان، از حسین بن ابی‌غندر، از ابن ابی‌یعفور، از ابوعبدالله علیه السلام، فرمود: کمال مؤمن در سه خصلت است: فهم در دین خویش، و شکیبایی بر مصیبت، و اندازه‌نگه‌داشتن در گذران زندگی.

«74»- ما، الأمالي للشيخ الطوسي جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِي الْمُفَضَّلِ عَنْ رَجَاءِ بْنِ يَحْيَى عَنْ حَمْدَانَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ زِيَادٍ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ أَبِيهِ عليه السلام قَالَ: قَالَ أَبُو ذَرٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فِي خُطْبَتِهِ يَا مُبْتَغِيَ الْعِلْمِ لَا تَشْغَلْكَ الدُّنْيَا وَ لَا أَهْلٌ وَ لَا مَالٌ عَنْ نَفْسِكَ أَنْتَ يَوْمَ تُفَارِقُهُمْ كَضَيْفٍ بِتَّ فِيهِمْ ثُمَّ غَدَوْتَ عَنْهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةُ كَمَنْزِلٍ تَحَوَّلْتَ مِنْهُ إِلَى غَيْرِهِ وَ مَا بَيْنَ الْبَعْثِ وَ الْمَوْتِ إِلَّا كَنَوْمَةٍ نِمْتَهَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْتَ عَنْهَا يَا جَاهِلُ تَعَلَّمِ الْعِلْمَ فَإِنَّ قَلْباً لَيْسَ فِيهِ شَيْ ءٌ مِنَ الْعِلْمِ كَالْبَيْتِ الْخَرَابِ الَّذِي لَا عَامِرَ لَهُ.

«۷۴» - ما، الأمالی شیخ طوسی: جماعتی، از ابوالمفضّل، از رجاء بن یحیی، از حمدان، از هارون بن مسلم، از مسعدة بن زیاد، از امام صادق، از پدرش علیه السلام، فرمود: ابوذر رضی الله عنه در خطبهٔ خویش گفت: ای جویندهٔ دانش، دنیا و خانواده و مال، تو را از خویشتنت باز ندارد. تو روزی که از ایشان جدا می‌شوی چون مهمانی هستی که شبی در میانشان به سر بردی و بامداد از نزدشان به‌سوی دیگران رفتی. دنیا و آخرت چون منزلی است که از آن به منزلی دیگر کوچ کردی؛ و میان مرگ و برانگیخته‌شدن جز چون خوابی نیست که خفتی و سپس از آن بیدار شدی. ای نادان، دانش بیاموز، که دلی که در آن چیزی از دانش نباشد چون خانهٔ ویرانی است که آبادکننده‌ای ندارد.

«75»- نُقِلَ مِنْ خَطِّ الْوَزِيرِ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَلْقَمِيِّ قَالَ أَمْلَاهُ عَلَيَّ الشَّيْخُ الصَّنْعَانِيُّ أَبْقَاهُ اللَّهُ تَعَالَى فِي ثَالِثِ صَفَرٍ سَنَةَ ثَمَانٍ وَ أَرْبَعِينَ وَ سِتِّمِائَةٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْهُومَانِ لَا يَشْبَعَانِ طَالِبُ عِلْمٍ وَ طَالِبُ دُنْيَا فَأَمَّا طَالِبُ الْعِلْمِ فَيَزْدَادُ رِضَا الرَّحْمَنِ وَ أَمَّا طَالِبُ الدُّنْيَا فَيَتَمَادَى فِي الطُّغْيَانِ.

«۷۵» - از دست‌خط وزیر محمد بن العلقمی نقل شده است، گفت: شیخ صنعانی — خدای تعالی او را باقی بدارد — در سوم صفر سال ششصد و چهل و هشت بر من املا کرد، گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: دو آزمندند که سیر نمی‌شوند: جویندهٔ دانش و جویندهٔ دنیا؛ اما جویندهٔ دانش خشنودی خدای رحمان را می‌افزاید، و اما جویندهٔ دنیا در سرکشی پیش می‌رود.

«76»- نهج، نهج البلاغة الْعِلْمُ وِرَاثَةٌ كَرِيمَةٌ وَ الْفِكْرُ مِرْآةٌ صَافِيَةٌ.

«۷۶» - نهج، نهج البلاغه: دانش میراثی گرانمایه است و اندیشه آینه‌ای صاف.

«77»- وَ قَالَ عليه السلام قِيمَةُ كُلِّ امْرِئٍ مَا يُحْسِنُ.

«۷۷» - و فرمود علیه السلام: ارزش هر کس همان است که نیکو می‌داند.

قال السيد رضي اللّٰه عنه و هذه الكلمة التي لا تصاب لها قيمة و لا توزن بها حكمة و لا تقرن إليها كلمة.

سیّد رضی الله عنه گفت: و این سخنی است که برای آن بهایی به دست نمی‌آید و هیچ حکمتی با آن سنجیده نمی‌شود و هیچ سخنی همتای آن نمی‌گردد.

«78»- وَ قَالَ عليه السلام إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِكْمَةِ.

«۷۸» - و فرمود علیه السلام: همانا این دل‌ها خسته می‌شوند چنان‌که تن‌ها خسته می‌شوند؛ پس برای آنها نکته‌های تازهٔ حکمت بجویید.