Misbah Library
علامه محمدباقر مجلسی 1 177

في علمه و علم مقربي جنابه.

در دانش او و دانش مقرّبان درگاهش.

«47»- غو، غوالي اللئالي رُوِيَ عَنِ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى اللّٰه عليه و آله يَقُولُ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ الْعِلْمِ حَتَّى يَطَأَ عَلَيْهَا رِضًا بِهِ.

«۴۷» - غو، غوالی اللئالی: از مقداد بن اسود روایت شده که گفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می‌فرمود: همانا فرشتگان بال‌های خویش را برای جویندهٔ دانش می‌گسترانند تا بر آنها گام نهد، از خشنودی به او.

«48»- غو، غوالي اللئالي قَالَ النَّبِيُّ صلى اللّٰه عليه و آله فَقِيهٌ وَاحِدٌ أَشَدُّ عَلَى إِبْلِيسَ مِنْ أَلْفِ عَابِدٍ.

«۴۸» - غو، غوالی اللئالی: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: یک فقیه بر ابلیس سخت‌تر است از هزار عابد.

«49»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ يُرِدِ اللَّهُ بِهِ خَيْراً يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ.

«۴۹» - و فرمود صلی الله علیه و آله: خدا برای هر که خیری بخواهد، او را در دین فهیم می‌گرداند.

«50»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى ذُلِّ التَّعَلُّمِ سَاعَةً بَقِيَ فِي ذُلِّ الْجَهْلِ أَبَداً.

«۵۰» - و فرمود صلی الله علیه و آله: هر که ساعتی بر خواری آموختن شکیبایی نکند، جاودانه در خواری نادانی بماند.

«51»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله طَالِبُ الْعِلْمِ لَا يَمُوتُ أَوْ يَتَمَتَّعَ جِدُّهُ بِقَدْرِ كَدِّهِ.

«۵۱» - و فرمود صلی الله علیه و آله: جویندهٔ دانش نمی‌میرد تا آنکه کوشش او به اندازهٔ رنجش بهره یابد.

بيان: أو هنا بمعنى إلى أن أو إلا أن و الجد بالكسر الاجتهاد في الأمر و إسناد التمتع إلى الجد مجازي.

بیان: «أو» در اینجا به معنای «تا آنکه» یا «مگر آنکه» است؛ و «جِدّ» به کسر، کوشش در کار است، و نسبت‌دادن بهره‌مندی به «جدّ» مجازی است.

«52»- غو، غوالي اللئالي قَالَ النَّبِيُّ صلى اللّٰه عليه و آله الْعِلْمُ مَخْزُونٌ عِنْدَ أَهْلِهِ وَ قَدْ أُمِرْتُمْ بِطَلَبِهِ مِنْهُمْ.

«۵۲» - غو، غوالی اللئالی: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: دانش نزد اهلش اندوخته است و شما فرمان یافته‌اید که آن را از ایشان بجویید.

«53»- وَ قَالَ الصَّادِقُ عليه السلام لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِي الْعِلْمِ لَطَلَبُوهُ وَ لَوْ بِسَفْكِ الْمُهَجِ وَ خَوْضِ اللُّجَجِ.

«۵۳» - و امام صادق علیه السلام فرمود: اگر مردم می‌دانستند در دانش چیست، آن را می‌جستند، هرچند با ریختن خون جان و فرورفتن در ژرفای دریاها.

بيان: المهجة الدم أو دم القلب و الروح و اللجة معظم الماء.

بیان: «مهجة» خون است، یا خون دل و جان؛ و «لجّه» انبوه آب است.

«54»- غو، غوالي اللئالي قَالَ النَّبِيُّ صلى اللّٰه عليه و آله طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ.

«۵۴» - غو، غوالی اللئالی: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: طلب دانش بر هر مرد و زن مسلمان واجب است.

«55»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّينِ.

«۵۵» - و فرمود صلی الله علیه و آله: دانش را بجویید، هرچند در چین باشد.

«56»- وَ قَالَ صلى اللّٰه عليه و آله مَا عَلَى مَنْ لَا يَعْلَمُ مِنْ حَرَجٍ أَنْ يَسْأَلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ.

«۵۶» - و فرمود صلی الله علیه و آله: بر آن که نمی‌داند تنگنایی نیست که از آنچه نمی‌داند بپرسد.

«57»- غو، غوالي اللئالي قَالَ النَّبِيُّ صلى اللّٰه عليه و آله مَنْ خَرَجَ مِنْ بَيْتِهِ لِيَلْتَمِسَ بَاباً مِنَ الْعِلْمِ لِيَنْتَفِعَ بِهِ وَ يُعَلِّمَهُ غَيْرَهُ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ ١عِبَادَةَ أَلْفِ سَنَةٍ صِيَامَهَا وَ قِيَامَهَا وَ حَفَّتْهُ الْمَلَائِكَةُ بِأَجْنِحَتِهَا وَ صَلَّى عَلَيْهِ طُيُورُ السَّمَاءِ وَ حِيتَانُ الْبَحْرِ وَ دَوَابُّ الْبَرِّ وَ أَنْزَلَهُ اللَّهُ مَنْزِلَةَ سَبْعِينَ صِدِّيقاً وَ كَانَ خَيْراً لَهُ مِنْ أَنْ كَانَتِ الدُّنْيَا كُلُّهَا لَهُ فَجَعَلَهَا فِي الْآخِرَةِ.

«۵۷» - غو، غوالی اللئالی: پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر که از خانهٔ خویش بیرون رود تا دری از دانش بجوید که خود از آن سود برد و به دیگری بیاموزد، خدا برای او در برابر هر گام (۱) عبادت هزار سال، با روزه و شب‌زنده‌داری‌اش، بنویسد؛ و فرشتگان با بال‌های خویش گرداگرد او را بگیرند و پرندگان آسمان و ماهیان دریا و جنبندگان خشکی بر او درود فرستند؛ و خدا او را به جایگاه هفتاد صدّیق فرود آورد، و این برای او بهتر است از آنکه همهٔ دنیا از آنِ او باشد و آن را در راه آخرت نهد.

«58»- جا، المجالس للمفيد ابْنُ قُولَوَيْهِ عَنْ مُحَمَّدٍ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ هَارُونَ ٢عَنِ

«۵۸» - جا، المجالس مفید: ابن قولویه، از محمد حِمیَری، از پدرش، از هارون (۲)، از

(١)بضم الخاء و سكون الطاء: ما بين القدمين عند المشي.به ضمّ خاء و سکون طاء: فاصلهٔ میان دو پا هنگام راه‌رفتن.
(٢)هو هارون بن مسلم، قال النجاشيّ في فهرسه ص 307 هارون بن مسلم بن سعدان الكاتب السرمن رائي كان نزلها، و أصله الانبار يكنى أبا القاسم، ثقة وجه، و كان له مذهب في الجبر و التشبيه، لقي أبا محمّد و أبا الحسن عليهما السلام، له كتاب التوحيد، و كتاب الفضائل، و كتاب الخطب و كتاب المغازي، و كتاب الدعاء، و له مسائل لابي الحسن الثالث عليه السلام.او هارون بن مسلم است. نجاشی در فهرست خود، ص ۳۰۷، گفته است: هارون بن مسلم بن سعدان کاتب سامرّایی که در آنجا ساکن شده بود، و اصل او از انبار است؛ کنیه‌اش ابوالقاسم، ثقه و آبرومند؛ و او را در جبر و تشبیه مذهبی بود. ابومحمد و ابوالحسن علیهما السلام را دیدار کرد. او را کتاب التوحید و کتاب الفضائل و کتاب الخطب و کتاب المغازی و کتاب الدعاء است، و او را مسائلی است از ابوالحسن سوم علیه السلام.