«24»- ما، الأمالي للشيخ الطوسي جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِي الْمُفَضَّلِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحَسَنِيِّ رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عليهما السلام قَالَ حَدَّثَنِي الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى الرِّضَا عَنْ أَبِيهِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عليهما السلام قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى اللّٰه عليه و آله يَقُولُ طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَاطْلُبُوا الْعِلْمَ مِنْ مَظَانِّهِ وَ اقْتَبِسُوهُ مِنْ أَهْلِهِ فَإِنَّ تَعْلِيمَهُ لِلَّهِ حَسَنَةٌ وَ طَلَبَهُ عِبَادَةٌ وَ الْمُذَاكَرَةَ بِهِ تَسْبِيحٌ وَ الْعَمَلَ بِهِ جِهَادٌ وَ تَعْلِيمَهُ مَنْ لَا يَعْلَمُهُ صَدَقَةٌ وَ بَذْلَهُ لِأَهْلِهِ قُرْبَةٌ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى لِأَنَّهُ مَعَالِمُ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ وَ مَنَارُ سُبُلِ الْجَنَّةِ وَ الْمُونِسُ فِي الْوَحْشَةِ وَ الصَّاحِبُ فِي الْغُرْبَةِ وَ الْوَحْدَةِ وَ الْمُحَدِّثُ فِي الْخَلْوَةِ وَ الدَّلِيلُ عَلَى السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ السِّلَاحُ عَلَى الْأَعْدَاءِ وَ الزَّيْنُ عِنْدَ الْأَخِلَّاءِ يَرْفَعُ اللَّهُ بِهِ أَقْوَاماً فَيَجْعَلُهُمْ فِي الْخَيْرِ قَادَةً تُقْتَبَسُ آثَارُهُمْ وَ يُهْتَدَى بِفِعَالِهِمْ وَ يُنْتَهَى إِلَى رَأْيِهِمْ وَ تَرْغَبُ الْمَلَائِكَةُ فِي خُلَّتِهِمْ وَ بِأَجْنِحَتِهَا تَمْسَحُهُمْ وَ فِي صَلَاتِهَا تُبَارِكُ عَلَيْهِمْ يَسْتَغْفِرُ لَهُمْ كُلُّ رَطْبٍ وَ يَابِسٍ حَتَّى حِيتَانُ الْبَحْرِ وَ هَوَامُّهُ وَ سِبَاعُ الْبَرِّ وَ أَنْعَامُهُ إِنَّ الْعِلْمَ حَيَاةُ الْقُلُوبِ مِنَ الْجَهْلِ وَ ضِيَاءُ الْأَبْصَارِ مِنَ الظُّلْمَةِ وَ قُوَّةُ الْأَبْدَانِ مِنَ الضَّعْفِ يَبْلُغُ بِالْعَبْدِ مَنَازِلَ الْأَخْيَارِ وَ مَجَالِسَ الْأَبْرَارِ وَ الدَّرَجَاتِ الْعُلَى فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ الذِّكْرُ فِيهِ يَعْدِلُ بِالصِّيَامِ وَ مُدَارَسَتُهُ بِالْقِيَامِ بِهِ يُطَاعُ الرَّبُّ وَ يُعْبَدُ وَ بِهِ تُوصَلُ الْأَرْحَامُ وَ بِهِ يُعْرَفُ الْحَلَالُ وَ الْحَرَامُ الْعِلْمُ إِمَامُ الْعَمَلِ وَ الْعَمَلُ تَابِعُهُ يُلْهِمُهُ السُّعَدَاءَ وَ يَحْرِمُهُ الْأَشْقِيَاءَ فَطُوبَى لِمَنْ لَمْ يَحْرِمْهُ اللَّهُ مِنْهُ حَظَّهُ.

«۲۴» - ما، الأمالی شیخ طوسی: جماعتی، از ابوالمفضّل، از جعفر بن محمد بن جعفر حسنی رحمه الله، از محمد بن علی بن الحسین بن زید بن علی بن الحسین بن علی بن ابی‌طالب علیهما السلام، گفت: علی بن موسی الرضا مرا حدیث کرد، از پدرش موسی بن جعفر، از پدرش جعفر بن محمد، از پدرش محمد بن علی، از پدرش علی بن الحسین، از پدرش حسین، از امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیهما السلام، گفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می‌فرمود: طلب دانش بر هر مسلمانی واجب است؛ پس دانش را از جایگاه‌های آن بجویید و آن را از اهلش برگیرید، که آموختن آن برای خدا حسنه است و جستنش عبادت و مذاکرهٔ آن تسبیح و کار کردن به آن جهاد و آموختن آن به کسی که نمی‌داند صدقه و بخشیدنش به اهلش نزدیکی‌جستن به خدای تعالی؛ زیرا آن نشانه‌های حلال و حرام است و چراغ راه‌های بهشت و همدم در وحشت و همنشین در غربت و تنهایی و سخن‌گو در خلوت و راهنما در شادی و اندوه و سلاح بر دشمنان و زیور نزد دوستان. خدا به‌واسطهٔ آن گروه‌هایی را بالا می‌برد و ایشان را در نیکی پیشوایانی می‌گرداند که آثارشان برگرفته شود و به کردارشان راه یافته شود و به رأیشان پایان داده شود؛ و فرشتگان به دوستی ایشان رغبت کنند و با بال‌های خویش بر ایشان دست کشند و در نمازشان بر ایشان برکت فرستند؛ هر تر و خشکی برای ایشان آمرزش خواهد، حتی ماهیان دریا و خزندگانش و درندگان خشکی و چارپایانش. همانا دانش زندگی دل‌هاست از نادانی و روشنی دیدگان است از تاریکی و نیروی تن‌هاست از ناتوانی؛ بنده را به منزل‌های برگزیدگان و مجلس‌های نیکان و درجه‌های بلند در دنیا و آخرت می‌رساند. یاد کردن در آن با روزه برابر است و مباحثهٔ آن با شب‌زنده‌داری. به آن پروردگار اطاعت و پرستش می‌شود، و به آن پیوند خویشاوندی برقرار می‌گردد، و به آن حلال و حرام شناخته می‌شود. دانش پیشوای کردار است و کردار پیرو آن؛ آن را به نیک‌بختان الهام می‌کند و بدبختان را از آن بی‌بهره می‌سازد. پس خوشا آن که خدا او را از بهره‌اش در آن بی‌نصیب نگرداند.

قَالَ أَبُو الْمُفَضَّلِ وَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عِيسَى بْنِ مُدْرِكٍ التَّمَّارُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ الرَّازِيِّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ كِنَانَةَ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ: تَعَلَّمُوا الْعِلْمَ فَإِنَّ تَعْلِيمَهُ لِلَّهِ حَسَنَةٌ وَ ذَكَرَ نَحْوَهُ.

ابوالمفضّل گفت: و ما را جعفر بن عیسی بن مُدرِک تمّار حدیث کرد، از محمد بن مسلم رازی، از هشام بن عبدالله، از کِنانة بن جَبَله، از عاصم بن رجاء، از پدرش، از عبدالرحمن بن غَنم، از معاذ بن جبل، گفت: دانش بیاموزید، که آموختن آن برای خدا حسنه است — و همانند آن را یاد کرد.

قَالَ وَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ شَاذَانَ الْأَزْدِيُّ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْخُزَامِيِّ عَنْ حَسَنِ بْنِ حُسَيْنٍ الْعَرَبِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْلَى عَنْ أَسْبَاطِ بْنِ نَصْرٍ عَنْ شَيْخٍ مِنْ أَهْلِ

گفت: و ما را محمد بن علی بن شاذان ازدی حدیث کرد، از کثیر بن محمد خُزامی، از حسن بن حسین عربی، از یحیی بن یعلی، از اسباط بن نصر، از پیرمردی از اهل