الأنبياء: وَ لُوطاً آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً و قال تعالى وَ كُلًّا آتَيْنا حُكْماً وَ عِلْماً

انبیاء: «وَ لُوطاً آتَیْناهُ حُکْماً وَ عِلْماً» — و به لوط حکم و دانش دادیم. و فرمود تعالی: «وَ کُلًّا آتَیْنا حُکْماً وَ عِلْماً» — و به هر یک حکم و دانش دادیم.

الحج: وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ

حج: «وَ لِیَعْلَمَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّکَ فَیُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ» — و تا آنان که دانش داده شده‌اند بدانند که آن حق است از پروردگارت، پس بدان ایمان آورند و دل‌هایشان در برابر آن فروتن گردد.

النمل: وَ لَقَدْ آتَيْنا داوُدَ وَ سُلَيْمانَ عِلْماً وَ قالا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنا عَلى كَثِيرٍ مِنْ عِبادِهِ الْمُؤْمِنِينَ و قال تعالى إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ و قال سبحانه بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ

نمل: «وَ لَقَدْ آتَیْنا داوُدَ وَ سُلَیْمانَ عِلْماً وَ قالَا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی فَضَّلَنا عَلی کَثِیرٍ مِنْ عِبادِهِ الْمُؤْمِنِینَ» — و به داوود و سلیمان دانش دادیم و گفتند: سپاس خدایی را که ما را بر بسیاری از بندگان مؤمن خویش برتری داد. و فرمود تعالی: «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیَةً لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ» — همانا در این نشانه‌ای است برای گروهی که می‌دانند. و فرمود سبحانه: «بَلْ أَکْثَرُهُمْ لا یَعْلَمُونَ» — بلکه بیشترشان نمی‌دانند.

القصص: وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً و قال تعالى وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً

قصص: «وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوی آتَیْناهُ حُکْماً وَ عِلْماً» — و چون به رشد خویش رسید و استوار شد، به او حکم و دانش دادیم. و فرمود تعالی: «وَ قالَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَیْلَکُمْ ثَوابُ اللَّهِ خَیْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً» — و آنان که دانش داده شده‌اند گفتند: وای بر شما، پاداش خدا برای آن که ایمان آورد و کار شایسته کند بهتر است.

العنكبوت: وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ و قال تعالى بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ

عنکبوت: «وَ ما یَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ» — و آنها را جز دانایان درنمی‌یابند. و فرمود تعالی: «بَلْ هُوَ آیاتٌ بَیِّناتٌ فِی صُدُورِ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ» — بلکه آن آیاتی روشن است در سینه‌های آنان که دانش داده شده‌اند.

الروم: إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْعالِمِينَ و قال سبحانه وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِيمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتابِ اللَّهِ إِلى يَوْمِ الْبَعْثِ فَهذا يَوْمُ الْبَعْثِ وَ لكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ و قال تعالى كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى قُلُوبِ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ

روم: «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْعالِمِینَ» — همانا در این نشانه‌هایی است برای دانایان. و فرمود سبحانه: «وَ قالَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَ الْإِیمانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِی کِتابِ اللَّهِ إِلی یَوْمِ الْبَعْثِ فَهذا یَوْمُ الْبَعْثِ وَ لکِنَّکُمْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ» — و آنان که دانش و ایمان داده شده‌اند گفتند: به‌راستی در کتاب خدا تا روز رستاخیز درنگ کردید؛ پس این روز رستاخیز است، ولی شما نمی‌دانستید. و فرمود تعالی: «کَذلِکَ یَطْبَعُ اللَّهُ عَلی قُلُوبِ الَّذِینَ لا یَعْلَمُونَ» — این‌گونه خدا بر دل‌های آنان که نمی‌دانند مُهر می‌نهد.

سبأ: وَ يَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ

سبأ: «وَ یَرَی الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِی أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ هُوَ الْحَقَّ» — و آنان که دانش داده شده‌اند می‌بینند که آنچه از پروردگارت بر تو فروفرستاده شده همان حق است.

الزمر: قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ

زمر: «قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذِینَ لا یَعْلَمُونَ إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ» — بگو: آیا آنان که می‌دانند با آنان که نمی‌دانند برابرند؟ تنها خردمندان پند می‌گیرند.

الفتح: بَلْ كانُوا لا يَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِيلًا

فتح: «بَلْ کانُوا لا یَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِیلاً» — بلکه جز اندکی درنمی‌یافتند.

الرحمن: عَلَّمَ الْقُرْآنَ خَلَقَ الْإِنْسانَ عَلَّمَهُ الْبَيانَ

الرحمن: «عَلَّمَ الْقُرْآنَ * خَلَقَ الْإِنْسانَ * عَلَّمَهُ الْبَیانَ» — قرآن را آموخت، انسان را آفرید، به او بیان آموخت.

المجادلة: يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ

مجادله: «یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ» — خدا کسانی از شما را که ایمان آورده‌اند و کسانی را که دانش داده شده‌اند به درجاتی بالا می‌برد.

الحشر: ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ

حشر: «ذلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا یَفْقَهُونَ» — این از آن روست که ایشان گروهی‌اند که درنمی‌یابند.

المنافقين: وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَفْقَهُونَ و قال تعالى وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَعْلَمُونَ

منافقون: «وَ لکِنَّ الْمُنافِقِینَ لا یَفْقَهُونَ» — ولی منافقان درنمی‌یابند. و فرمود تعالی: «وَ لکِنَّ الْمُنافِقِینَ لا یَعْلَمُونَ» — ولی منافقان نمی‌دانند.

العلق: وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ

علق: «وَ رَبُّکَ الْأَکْرَمُ * الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ یَعْلَمْ» — و پروردگار تو گرامی‌ترین است؛ آن که به قلم آموخت، به انسان آنچه را نمی‌دانست آموخت.

«1»- لي، الأمالي للصدوق السِّنَانِيُّ عَنِ الْأَسَدِيِّ عَنِ النَّخَعِيِّ عَنِ النَّوْفَلِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ

«۱» - لی، الأمالی صدوق: سنانی، از اسدی، از نخعی، از نوفلی، از محمد بن سنان،