بِرُسُلِهِ وَ أَمَّا عَلَامَةُ الْعِلْمِ فَأَرْبَعَةٌ الْعِلْمُ بِاللَّهِ وَ الْعِلْمُ بِمَحَبَّتِهِ وَ الْعِلْمُ بِمَكَارِهِهِ وَ الْحِفْظُ لَهَا حَتَّى تُؤَدَّى وَ أَمَّا الْعَمَلُ فَالصَّلَاةُ وَ الصَّوْمُ وَ الزَّكَاةُ وَ الْإِخْلَاصُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ عَلَامَةِ الصَّادِقِ وَ عَلَامَةِ الْمُؤْمِنِ وَ عَلَامَةِ الصَّابِرِ وَ عَلَامَةِ التَّائِبِ وَ عَلَامَةِ الشَّاكِرِ وَ عَلَامَةِ الْخَاشِعِ وَ عَلَامَةِ الصَّالِحِ وَ عَلَامَةِ النَّاصِحِ وَ عَلَامَةِ الْمُوقِنِ وَ عَلَامَةِ الْمُخْلِصِ وَ عَلَامَةِ الزَّاهِدِ وَ عَلَامَةِ الْبَارِّ وَ عَلَامَةِ التَّقِيِّ وَ عَلَامَةِ الْمُتَكَلِّفِ وَ عَلَامَةِ الظَّالِمِ وَ عَلَامَةِ الْمُرَائِي وَ عَلَامَةِ الْمُنَافِقِ وَ عَلَامَةِ الْحَاسِدِ وَ عَلَامَةِ الْمُسْرِفِ وَ عَلَامَةِ الْغَافِلِ وَ عَلَامَةِ الْكَسْلَانِ وَ عَلَامَةِ الْكَذَّابِ وَ عَلَامَةِ الْفَاسِقِ وَ عَلَامَةِ الْجَائِرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى اللّٰه عليه و آله أَمَّا عَلَامَةُ الصَّادِقِ فَأَرْبَعَةٌ يَصْدُقُ فِي قَوْلِهِ وَ يُصَدِّقُ وَعْدَ اللَّهِ وَ وَعِيدَهُ وَ يُوفِي بِالْعَهْدِ وَ يَجْتَنِبُ الْغَدْرَ وَ أَمَّا عَلَامَةُ الْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ يَرْؤُفُ وَ يَفْهَمُ وَ يَسْتَحْيِي وَ أَمَّا عَلَامَةُ الصَّابِرِ فَأَرْبَعَةٌ الصَّبْرُ عَلَى الْمَكَارِهِ وَ الْعَزْمُ فِي أَعْمَالِ الْبِرِّ وَ التَّوَاضُعُ وَ الْحِلْمُ وَ أَمَّا عَلَامَةُ التَّائِبِ فَأَرْبَعَةٌ النَّصِيحَةُ لِلَّهِ فِي عَمَلِهِ ١وَ تَرْكُ الْبَاطِلِ وَ لُزُومُ الْحَقِّ وَ الْحِرْصُ عَلَى الْخَيْرِ وَ أَمَّا عَلَامَةُ الشَّاكِرِ فَأَرْبَعَةٌ الشُّكْرُ فِي النَّعْمَاءِ وَ الصَّبْرُ فِي الْبَلَاءِ وَ الْقُنُوعُ بِقَسْمِ اللَّهِ وَ لَا يَحْمَدُ وَ لَا يُعَظِّمُ إِلَّا اللَّهَ وَ أَمَّا عَلَامَةُ الْخَاشِعِ فَأَرْبَعَةٌ مُرَاقَبَةُ اللَّهِ فِي السِّرِّ وَ الْعَلَانِيَةِ وَ رُكُوبُ الْجَمِيلِ وَ التَّفَكُّرُ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ الْمُنَاجَاةُ لِلَّهِ وَ أَمَّا عَلَامَةُ الصَّالِحِ فَأَرْبَعَةٌ يُصَفِّي قَلْبَهُ وَ يُصْلِحُ عَمَلَهُ وَ يُصْلِحُ كَسْبَهُ وَ يُصْلِحُ أُمُورَهُ كُلَّهَا وَ أَمَّا عَلَامَةُ النَّاصِحِ فَأَرْبَعَةٌ يَقْضِي بِالْحَقِّ وَ يُعْطِي الْحَقَّ مِنْ نَفْسِهِ وَ يَرْضَى لِلنَّاسِ مَا يَرْضَاهُ لِنَفْسِهِ وَ لَا يَعْتَدِي عَلَى أَحَدٍ وَ أَمَّا عَلَامَةُ الْمُوقِنِ فَسِتَّةٌ أَيْقَنَ أَنَّ اللَّهَ حَقٌّ فَآمَنَ بِهِ وَ أَيْقَنَ بِأَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ فَحَذِرَهُ وَ أَيْقَنَ بِأَنَّ الْبَعْثَ حَقٌّ فَخَافَ الْفَضِيحَةَ ٢وَ أَيْقَنَ بِأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ فَاشْتَاقَ

به پیامبرانش. و اما نشانهٔ علم چهار است: دانستن خدا، و دانستن آنچه او دوست می‌دارد، و دانستن آنچه او ناخوش می‌دارد، و نگاه‌داشتن آنها تا ادا شوند. و اما عمل: نماز و روزه و زکات و اخلاص. گفت: مرا از نشانهٔ راستگو و نشانهٔ مؤمن و نشانهٔ شکیبا و نشانهٔ توبه‌کار و نشانهٔ سپاسگزار و نشانهٔ فروتن و نشانهٔ شایسته و نشانهٔ پنددهنده و نشانهٔ اهل یقین و نشانهٔ مخلص و نشانهٔ زاهد و نشانهٔ نیکوکار و نشانهٔ پرهیزگار و نشانهٔ به‌تکلف‌افتاده و نشانهٔ ستمگر و نشانهٔ ریاکار و نشانهٔ منافق و نشانهٔ حسود و نشانهٔ اسراف‌کار و نشانهٔ غافل و نشانهٔ تنبل و نشانهٔ دروغگو و نشانهٔ فاسق و نشانهٔ بیدادگر خبر ده. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: اما نشانهٔ راستگو چهار است: در گفتارش راست می‌گوید، و وعده و وعید خدا را تصدیق می‌کند، و به پیمان وفا می‌کند، و از پیمان‌شکنی می‌پرهیزد. و اما نشانهٔ مؤمن: او مهر می‌ورزد و می‌فهمد و شرم می‌کند. و اما نشانهٔ شکیبا چهار است: شکیبایی بر ناخوشایندها، و عزم در کارهای نیک، و فروتنی، و بردباری. و اما نشانهٔ توبه‌کار چهار است: خیرخواهی برای خدا در عملش (۱)، و ترک باطل، و ملازمت حق، و آزمندی بر خیر. و اما نشانهٔ سپاسگزار چهار است: سپاس در نعمت‌ها، و شکیبایی در بلا، و قناعت به بهرهٔ خدا، و اینکه جز خدا را نمی‌ستاید و بزرگ نمی‌دارد. و اما نشانهٔ فروتن چهار است: مراقبت از خدا در نهان و آشکار، و روی‌آوردن به کار نیکو، و اندیشیدن برای روز قیامت، و مناجات با خدا. و اما نشانهٔ شایسته چهار است: دلش را پاک می‌کند، و کارش را سامان می‌دهد، و کسبش را سامان می‌دهد، و همهٔ کارهایش را سامان می‌دهد. و اما نشانهٔ پنددهنده چهار است: به حق داوری می‌کند، و حق را از جانب خود می‌پردازد، و برای مردم می‌پسندد آنچه برای خود می‌پسندد، و بر کسی تجاوز نمی‌کند. و اما نشانهٔ اهل یقین شش است: یقین کرد که خدا حق است پس به او ایمان آورد؛ و یقین کرد که مرگ حق است پس از آن پروا کرد؛ و یقین کرد که برانگیخته‌شدن حق است پس از رسوایی ترسید (۲)؛ و یقین کرد که بهشت حق است پس بدان مشتاق شد