فضیلت شب و روز جُمعه

آگاه باش که شب و روز جُمعه از سایر شبها و روزها به صفت بلندی مقام و شرافت و نام آوری کاملا متمایز است. از رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت شده: که شب و روز جُمعه بیست وچهار ساعت است و حق تعالی در هر ساعت آن ششصد هزار تن را از دوزخ آزاد می کند و از امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) وارد شده: که هرکه ما بین ظهر روز پنجشنبه تا ظهر روز جُمعه از دنیا برود، خدا او را از فشار قبر پناه دهد. و نیز از آن حضرت روایت شده که برای جُمعه حق و حرمتی بسیار است مبادا حرمت آن را ضایع گردانی و در انجام عبادات حق تعالی و تقرب جستن به خدا با انجام کارهای شایسته و ترک همه محرّمات الهی در آن روز کوتاهی نمایی، زیرا خدا ثواب طاعات را در این روز دو چندان می سازد و گناهان را محو می کند، و درجات اهل ایمان را در دو جهان بلند می گرداند.

شب جُمعه در فضیلت مانند روز است، پس اگر می توانی

شب جُمعه را تا صبح به نماز و دعا زنده بدار، به راستی که خدا در شب جُمعه برای اضافه کردن کرامت اهل ایمان، فرشتگان را به آسمان اوّل می فرستند تا بر حسنات ایشان بیفزایند، و گناهانشان را محو کنند و حق تعالی عطایش گسترده و بسیار کریم است. و نیز در حدیث معتبر از آن حضرت روایت شده: گاهی از اوقات شخص مؤمن برای حاجتی دعا می کند و حق تعالی قضای حاجتش را به تأخیر می اندازد تا در روز جُمعه حاجتش را براورده سازد و به خاطر فضیلت جُمعه درخواستش دو چندان برآورده شود. و فرمود: آنگاه که برادران یوسف از حضرت یعقوب (عَلَيهِ السَّلَامُ) درخواست کردند تا برای آمرزش گناهانشان از خدا طلب بخشش نماید، گفت: «سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي» (یعنی: از پروردگارم برای شما طلب آمرزش خواهم کرد) و این تأخیر به آن سبب بود که این درخواست در سحر شب جُمعه واقع گردد تا دعایش اجابت شود. و نیز از آن حضرت روایت شده: چون شب جُمعه فرا رسد، ماهیان دریا سر از آب بیرون آورند، و درندگان صحرا سربرآورند و حق تعالی را ندا کنند که پروردگارا! ما را به سبب گناه آدمیان عذاب مکن! و از حضرت باقر (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده:

حضرت حق سبحانه و تعالی فرشته ای را در هر شب جُمعه فرمان می دهد که از اول شب تا آخر شب از جانب پروردگار جهانیان از بالای عرش ندا کند: آیا بنده مؤمنی هست که پیش از طلوع صبح برای هر دو جهانش مرا بخواند، تا من درخواستش را اجابت کنم؟ آیا بنده مؤمنی هست که پیش از طلوع صبح از گناهش توبه کند تا توبه اش را بپذیرم؟ آیا بنده مومنی هست که در روزی او تنگ گرفته باشم، و پیش از طلوع صبح از من بخواهد که روزی اش را فزونی بخشم تا به او فراخی در روزی دهم؟ آیا بنده مؤمن بیماری هست که پیش از برآمدن صبح از من بخواهد شفایش دهم تا به او تندرستی ارزانی کنم؟ آیا بنده مؤمن غمگین در بندی هست که پیش از طلوع صبح از من بخواهد او را از بند برهانم و اندوهش را برطرف سازم تا دعایش را اجابت نمایم؟ آیا بنده مؤمن ستمدیده ای هست که پیش از طلوع صبح دفع ستم ستمکار را از من بخواهد تا انتقام او را از ستمکار بگیرم و حقّش را به وی بازگردانم فرشته حق این ندا را پیوسته تا طلوع صبح ادامه می دهد! از امیر المؤمنین (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: حق تعالی جُمعه را از میان همه روزها انتخاب کرده و روزش را عید نموده

و شب آن را در فضیلت همچون روزش گردانیده است، و از جمله فضیلت های روز جُمعه آن است که در آن روز هر حاجتی که از خدا درخواست شود برآورده می شود! و چنانچه جماعتی در اثر نافرمانی مستحق عذاب حق شوند چون شب و روز جُمعه را دریابند و دعا کنند، خداوند عذاب را از ایشان برمی گرداند و نیز امور آینده را خدا در شب جُمعه استوار و نهایی می گرداند. پس شب جُمعه بهترین شبها و روز آن بهترین روزهاست. و از امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: در شب جُمعه از گناه دوری کنید که عقوبت گناهان در ان شب دو چندان است، همان گونه که پاداش کارهای نیک در آن شب دو برابر است. و هرکه در شب جُمعه نافرمانی خدا را ترک گوید خدا گناهان گذشته او را بیامرزد و هرکه در شب جُمعه گناهی را آشکار انجام دهد، خدا او را به خاطر گناهان همه عمرش عذاب نماید و جزای گناه انجام گرفته در شب جُمعه را بر او دو چندان گرداند. و به سند معتبر از حضرت رضا (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: حضرت رسول (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمودند: روز جُمعه سید و بزرگ روزهاست، خدا پاداش نیکی ها را در آن روز دو برابر عطا می کند و گناهان را محو می سازد

و درجات اهل ایمان را بالا می برد و دعاها را مستجاب نماید و سختی ها را آسان و غم ها را از دل ها می زداید ؛ و حاجت های بزرگ را روا کند. و روز جُمعه روزافزونی است چرا که خدا لطف و مهر خویش را بر بندگان فزونی می بخشد و گروه های بسیاری را از آتش دوزخ نجات می دهد ؛ پس هرکه خدا را در آن روز بخواند و حق و حرمت آن روز را آنچنان که شایسته است بشناسد، به یقین خدا او را از آتش دوزخ رهایی دهد. پس چنانچه در روز جُمعه یا شب آن از دنیا برود پاداش شهیدان را دارد و در قیامت ایمن از عذاب الهی برانگیخته می شود ؛ و هرکه حرمت جُمعه را آنچنان که شاید نگاه ندارد و حقش را تباه کند، یا این که نماز جُمعه به جا نیاورد، یا در آن مرتکب محرمات الهی شود، به یقین خدا او را در آتش دوزخ بسوزاند، مگر آنکه توبه کند. و به سندهای معتبر از حضرت باقر (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: آفتاب در روزی بهتر از جُمعه طلوع نکرده، و هنگامی که پرندگان در روز جُمعه به یکدیگر می رسند به هم سلام می کنند و می گویند: امروز روز با ارزشی است. و به سند معتبر از حضرت صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکه روز جُمعه را دریابد، باید به

کاری جز عبادت نپردازد، چه در این روز خدا گناه بندگان را می آمرزد و رحمت خویش را بر آنان نازل می کند. البته فضایل شب و رزو جُمعه بیشتر از آن است که در این سطور کوتاه بیان شود.