Misbah Library

فصل چهارم :ادعیه قبل از نماز و بعد از آن

و آن پنج دعا است اوّل: از حضرت صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) نقل شده: حضرت امیر مؤمنان (عَلَيهِ السَّلَامُ) فرمود: هرکه این دعا را به هنگام قیام برای نماز، پیش از شروع نماز بگوید با محمّد و آل محمّد خواهد بود:

اللّهمَّ إِنِّي أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أُقَدِّمُهُمْ بَيْنَ يَدَيْ صَلَواتِي، وَ أَتَقَرَّبُ بِهِمْ إِلَيْكَ، فَاجْعَلْنِي بِهِمْ وَجِيهاً فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ، وَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ، مَنَنْتَ عَلَيَّ بِمَعْرِفَتِهِمْ، فَاخْتِم لِي بِطاعَتِهِمْ وَ مَعْرِفَتِهِمْ، وَ وِلايَتِهِمْ، فَإِنَّهَا السَّعادَةُ، وَ اخْتِمْ لِي بِهَا فَإِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.

خدایا به محمّد و خاندان محمّد به تو رو می کنم، و آنان را پیش روی نمازم پیش می اندازم، و به آنان به تو تقرّب می جویم، مرا در دنیا و آخرت با آنان آبرومند قرار ده، و از مقرّبان محسوب فرما، بر من به شناختن آنان منّت نهادی، پایان ده برایم به اطاعت و معرفت و ولایتشان، که خوشبختی آن است، و به آن ها برایم پایان ده، به درستی که تو بر هرچیز توانایی.

آنگاه نماز را به جای می آوری، و چون فارغ شدی می گویی:

اللّهمَّ اجْعَلْنِي مَعَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، فِي كُلِّ عافِيَةٍ وَ بَلاءٍ، وَ اجْعَلْنِي مَعَ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

خدایا قرار ده مرا با محَمد و آل محَمد در هر بلاء و عافیت، و در هر اقامتگاه و بازگشتگاهی با محمّد و خاندان محمّد

فِي كُلِّ مَثْوىً وَ مُنْقَلَبٍ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ مَحْيَايَ مَحْيَاهُمْ، وَ مَمَاتِي مَمَاتَهُمْ، وَ اجْعَلْنِي مَعَهُمْ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّها، وَ لَا تُفَرِّقْ بَيْنِي وَ بَيْنَهُمْ، إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.

همراه کن، خدایا زندگی ام را زندگی آنان، و مرگم را مرگ آنان قرار ده، و مرا همه جا با ایشان همراه فرما، و بین من و آنان جدایی مینداز، به درستی که تو بر هر کار توانایی.

دوّم: از صفوان جمّال [شتربان] روایت شده: امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) را دیدم پیش از تکبیر رو به قبله کرد و گفت:

اللّهمَّ لَاتُؤْيِسْنِي مِنْ رَوْحِكَ، وَ لَا تُقَنِّطْنِي مِنْ رَحْمَتِكَ، وَ لَا تُؤْمِنِّي مَكْرَكَ، فَإِنَّهُ لَايَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ إِلّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ.

خدایا از نسیم جان بخشت مأیوسم مکن، و از رحمتت ناامیدم مفرما، و از مکرت ایمنم منما، زیرا از مکر خدا خویش را ایمن نمی شمارند مگر مردم زیانکار

سوم: از امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: حضرت امیر مؤمنان (عَلَيهِ السَّلَامُ) پس از فارغ شدن از نماز ظهر می گفت:

اللّهمَّ إِنِّي أَتَقَرَّبُ إِلَيْكَ بِجُودِكَ وَ كَرَمِكَ، وَ أَتَقَرَّبُ إِلَيْكَ بِمُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ، وَ أَتَقَرَّبُ إِلَيْكَ بِمَلائِكَتِكَ الْمُقَرَّبِينَ، وَ أَنْبِيَائِكَ الْمُرْسَلِينَ، وَ بِكَ اَللّٰهُمَّ أَنْتَ الْغَنِيُّ عَنِّي وَ بِيَ الْفاقَةُ إِلَيْكَ، أَنْتَ الْغَنِيُّ وَ أَنَا الْفَقِيرُ، إِلَيْكَ،

خدایا به بخشش و کرمت به تو تقرّب می جویم، و به محمّد بنده و فرستاده ات به تو تقرّب می جویم، و به فرشتگان مقرّب و پیامبران مرسلت و به حقیقتت به تو تقرّب می جویم. خدایا تو از من بی نیازی، و من به تو نیازمند، تو بی نیازی و من به تو نیازمند، لغزشم را

أَقَلْتَنِي عَثْرَتِي، وَ سَتَرْتَ عَلَيَّ ذُنُوبِي، فَاقْضِ الْيَوْمَ حاجَتِي، وَ لَا تُعَذِّبْنِي بِقَبِيحِ مَا تَعْلَمُ مِنِّي، بَلْ عَفْوُكَ وَ جُودُكَ يَسَعُنِي.

نادیده گرفتی، و گناهانم را پوشاندی، امروز حاجتم را برآور، به زشتی آنچه که از من خبر داری عذابم مکن، بلکه گذشت و بخشش تو مرا فرا گیرد.

سپس آن حضرت به سجده می افتاد و می گفت:

يَا أَهْلَ التَّقْوَىٰ، وَ يَا أَهْلَ الْمَغْفِرَةِ، يَا بَرُّ يَا رَحِيمُ، أَنْتَ أَبَرُّ بِي مِنْ أَبِي وَ أُمِّي، وَ مِنْ جَمِيعِ الْخَلائِقِ، اقْلِبْنِي بِقَضاءِ حاجَتِي، مُجاباً دُعائِي، مَرْحُوماً صَوْتِي، قَدْ كَشَفْتَ أَنْوَاعَ الْبَلاءِ عَنِّي.

ای اهل تقوا و آمرزش ای نیکوکار، ای مهربان، تو از پدر و مادرم و همه خلایق به من نیکوکارتری، مرا با برآمدن حاجت، و دعای اجابت شده، و صدای مورد رحمتت قرار گرفته بازگردان، به حقیقت تو انواع بلاها را از من برطرف کردی

چهارم: از امام جواد (عَلَيهِ السَّلَامُ) نقل شده: زمانی که از نماز واجب فارغ شدی بگو:

رَضیتُ بِاللّه رَبّاً، وَ بِمُحَمَّدٍ نَبِیّاً، وَ بِالاِسْلامِ دیناً، وَ بِالْقُرْآنِ کِتاباً، وَ بِفُلانٍ وَ فُلانٍ اَئِمَّةً، اللّهمَّ وَلِیُّکَ فُلانٌ، فَاحْفَظْهُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ، وَ عَنْ يَمِينِهِ وَ عَنْ شِمالِهِ، وَ مِنْ فَوْقِهِ وَ مِنْ تَحْتِهِ، وَ امْدُدْ لَهُ فِي عُمْرِهِ، وَ اجْعَلْهُ الْقائِمَ بِأَمْرِكَ، وَ الْمُنْتَصِرَ لِدِينِكَ، وَ أَرِهِ مَا يُحِبُّ وَ ما تَقَرُّ بِهِ عَيْنُهُ فِي نَفْسِهِ، وَ ذُرِّيَّتِهِ، وَ فِي أَهْلِهِ وَ مالِهِ،

راضی شدم به خدا که پروردگارم باشد، و به محمّد برای پیامبری و به اسلام برای دینم، و به قرآن برای کتابم و به فلان و فلان [به جای فلان و فلان بگو: و به علی و الحسن و الحسین و علی و محمّد و جعفر و موسی و علی و محَمد و علی و الحجّة] پیشوایانم، خدایا ولیّ ات فلان [به جای فلان بگو: القائم الحجّة] را حفظ کن از پیش رو و پشت سر، و از جانب راست و چپ و از بالای سر و پایین پایش، و بر عمرش بیفزا، و او را قیام کننده به امرت، و پیروز کننده دینت قرار ده، و آنچه دوست دارد به او بنمایان، و آنچه نسبت به خودش و ذریه و اهل مال

وَ فِي شِيعَتِهِ وَ فِي عَدُوِّهِ، وَ أَرِهِمْ مِنْهُ مَا يَحْذَرُونَ، وَ أَرِهِ فِيهِمْ مَا يُحِبُّ وَ تُقِرُّ بِهِ عَيْنَهُ، وَ اشْفِ بِهِ صُدُورَنا وَ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ.

و شیعه اش چشمش را روشن می کند و به او نشان بده. و از جانب او درباره دشمنانش از آنچه حذر می کنند به آنان بنما، و درباره آن ها آنچه را دوست دارد، و چشمش به آن روشن می شود به او بنمایان، و سینه های او، و سینه های مردم مؤمن را شفا بده

و فرمود: چون رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) از نماز فارغ می شد می گفت:

اللّهمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَ ما أَخَّرْتُ، وَ ما أَسْرَرْتُ وَ ما أَعْلَنْتُ، وَ إِسْرَافِي عَلَىٰ نَفْسِي وَ مَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي. اَللّٰهُمَّ أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَ الْمُؤَخِّرُ، لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، بِعِلْمِكَ الْغَيْبَ وَ بِقُدْرَتِكَ عَلَى الْخَلْقِ أَجْمَعِينَ، مَا عَلِمْتَ الْحَياةَ خَيْرَاً لِي فَأَحْيِنِي، وَ تَوَفَّنِي إِذا عَلِمْتَ الْوَفَاةَ خَيْراً لِي. اَللّٰهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَشْيَتَكَ فِي السِّرِّ وَ الْعَلانِيَةِ، وَ كَلِمَةَ الْحَقِّ فِي الْغَضَبِ وَ الرِّضا، وَ الْقَصْدَ فِي الْفَقْرِ وَ الْغِنَىٰ، وَ أَسْأَلُكَ نَعِيماً لَايَنْفَدُ، وَ قُرَّةَ عَيْنٍ لَاتَنْقَطِعُ، وَ أَسْأَلُكَ الرِّضَا بِالْقَضاءِ، وَ بَرَكَةَ الْمَوْتِ بَعْدَ الْعَيْشِ، وَ بَرْدَ الْعَيْشِ بَعْدَ الْمَوْتِ، وَ لَذَّةَ الْمَنْظَرِ إِلَىٰ وَجْهِكَ، وَ شَوْقاً إِلَىٰ رُؤْيَتِكَ وَ لِقائِكَ مِنْ غَيْرِ

خدایا آنچه پیش فرستادم، و از پی می فرستم، و آنچه پنهان کردم، و آنچه آشکار نمودم، و اسراف بر خودم و آنچه را تو به آن از من داناتری، برایم بیامرز، خدایا تویی پیش انداز و پس انداز، معبودی جز تو نیست، به حق دانشت به غیب، و به توانایی ات بر همه خلق، تا زندگی را برایم خیر می دانی، پس زنده ام بدار، و زمانی که مرگ را برایم خیر می دانی، جانم را بگیر، خدایا هراس از خود را در نهان و آشکار، و سخن حق را در خشم و خشنودی، و میانه روی را در نداری و دارایی از تو می خواهم و نعمتی را از تو می خواهم که تمام نشود، و نور چشمی که قطع نگردد، و از تو می خواهم: خشنودی به قضا و برکت مرگ پس از زندگی، و گوارایی زندگی پس از مرگ، و لذت تماشای زیبایی ات، و شوق دیدار و لقایت، بدون

ضَرّآءَ مُضِرَّةٍ وَ لافِتْنَةٍ مُضِلَّةٍ. اَللّٰهُمَّ زَيِّنَّا بِزِينَةِ الْإِيمانِ، وَ اجْعَلْنا هُدَاةً مُهْتَدِينَ، اَللّٰهُمَّ اهْدِنا فِيمَنْ هَدَيْتَ. اَللّٰهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عَزِيمَةَ الرَّشادِ وَ الثَّباتِ فِي الْأَمْرِ وَ الرُّشْدِ، وَ أَسْأَلُكَ شُكْرَ نِعْمَتِكَ، وَ حُسْنَ عافِيَتِكَ، وَ أَدَاءَ حَقِّكَ، وَ أَسْأَلُكَ يَا رَبِّ قَلْباً سَلِيماً، وَ لِساناً صادِقاً، وَ أَسْتَغْفِرُكَ لِمَا تَعْلَمُ، وَ أَسْأَلُكَ خَيْرَ مَا تَعْلَمُ، وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا تَعْلَمُ، فَإِنَّكَ تَعْلَمُ وَ لَا نَعْلَمُ وَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ.

سختی و زیان بخشی، و فتنه گمراه کنندگی، خدایا ما را به زینت ایمان بیارای، و ما را راهنمایان ره یافته قرار بده، خدایا ما را در ضمن آنان که هدایت کردی هدایت کن، خدایا تصمیم استوار و پایداری در کار و رشد بسیار از تو می خواهم، و شکر نعمتت و خوبی عافیتت و ادای حقّت را از تو درخواست دارم، پروردگارا، دل سالم، و زبان راستگو، از تو می خواهم و از تو برای آنچه می دانی طلب آمرزش می کنم، و خیر آنچه را می دانی از تو درخواست دارم، و از شرّ آنچه می دانی به تو پناه می آورم، زیرا تو می دانی، و ما نمی دانیم، و تو دانای نهان هایی.

پنجم: از حضرت صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: هرکس نزد هر نماز واجب، این کلمات را بگوید، خود و خانه و دارایی و اولادش محفوظ بماند.

أُجِيرُ نَفْسِي وَ مالِي وَ وَلَدِي وَ أَهْلِي وَ دَارِي، وَ كُلَّ مَا هُوَ مِنِّي بِاللّٰهِ الْواحِدِ، الْأَحَدِ، الصَّمَدِ، الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ، وَ أُجِيرُ نَفْسِي وَ مَالِي وَ وَلَدِي، وَ كُلَّ مَا هُوَ مِنِّي بِرَبِّ الْفَلَقِ، مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ،

خودم و دارایی ام و فرزندم و خاندانم و خانه ام و هرچه از من است پناه می دهم به خدای واحد یگانه بی نیاز، که نزاده و زاده نشده، و هیچ همتایی ندارد، و خودم و دارایی ام و فرزندم، و هرچه از من است را پناه دادم به پروردگار سپیده دم از شرّ آنچه آفرید.

تا آخر سوره، وَأُجِيرُ نَفْسِي وَ مالِي وَ وَلَدِي وَ كُلَّ مَا هُوَ مِنِّي بِرَبِّ النَّاسِ مَلِكِ النَّاسِ

و خودم و دارایی ام و فرزندم و هرچه از من است را پناه می دهم به پروردگارم مردم، فرمانروای مردم.

تا آخر سوره، وَأُجِيرُ نَفْسِي وَ مَالِي وَ وَلَدِي وَ كُلَّ مَا هُوَ مِنِّي بِاللّٰهِ، لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّوْمُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لَا نَوْمٌ،

و خودم و دارایی ام و فرزندم و هرچه از من است را پناه می دهم به خدا، معبودی جز او نیست، زنده و پا برجاست او را چرت و خواب درنگیرد.

تا پایان آیَةُ الکُرسی.

: