Misbah Library

فضیلت نماز شب

درباره برخاستن به هنگام شب، و بیان فضیلت آن، روایات بسیاری از اصحاب عصمت (عَلَيهِم السَّلَامُ) وارد شده. و نقل شده که نماز شب شرف مؤمن است، و باعث سلامت بدن، و کفّاره گناهان روز و برطرف کننده وحشت قبر است، نماز شب روی را سپید و بو را خوش کرده، و جلب کننده روزی است، ثروت و فرزندان زینت زندگی دنیا و هشت رکعت نماز در پایان شب با نماز وتر زینت آخرت است و حق تعالی گاهی این دو زینت را برای بعضی از مردم قرار می دهد و دروغ گفته است کسی که بگوید: من نماز شب به جای می آورم، و روز در گرسنگی به سر می برم، زیرا نماز شب ضامن روزی روز است. از حضرت صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: در وصیت رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) به امام علی (عَلَيهِ السَّلَامُ) آمده است: یا علی من تو را نسبت به خودت، به چند خصلت وصیّت می کنم، آن ها را نیکو بدار، پس از آن فرمود: خدایا او را یاری ده، و پاره ای از آن خصلتها را ذکر فرمود، تا

اینکه گفت:

وعَلَيْكَ بِصَلاةِ الليْلِ، وَ عَلَيْكَ بِصَلاةِ الليْلِ، وَ عَلَيْكَ بِصَلاةِ الليْلِ، وَ عَلَيْكَ بِصَلاةِ الزَّوالِ، وَ عَلَيْكَ بِصَلاةِ الزَّوالِ، وَ عَلَيْكَ بِصَلاةِ الزَّوالِ.

بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز اوّل ظهر، و بر تو باد به نماز اول ظهر، و بر تو باد به نماز اوّل ظهر.

ظاهر این است که حضرت از نماز شب، سیزده رکعت را اراده کردند و از نماز ظهر هشت رکعت را که نافله ظهر است.

از انس روایت شده: از پیامبر شنیدم که فرمود: دو رکعت نماز در دل شب، پیش من از دنیا و آنچه در آن است بهتر می باشد. نیز روایت شده: از حضرت زین العابدین (عَلَيهِ السَّلَامُ) پرسیدند: چه شده کسانی که به شب زنده داری بر می خیزند چهره شان از همه کس نیکوتر است؟ فرمود: به خاطر اینکه اینان، با خدا خلوت می کنند، حق تعالی از نور خویش به چهره ایشان می تاباند. به هر صورت روایات در این زمینه بسیار است و ترک برخاستن شب مکروه است. شیخ به سند صحیح از حضرت صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت کرده: بنده ای نیست مگر این که هر شب، یک بار، یا دو بار، یا چند بار بیدار می شود اگر برخاست، که برخاست، و گرنه

شیطان پاهای خود را می گشاید و در گوش او بول [ادرار] می کند، آیا آن که برای نماز شب برنخواسته، صبح که بر می خیزد، توجه نمی کند، گران و مکدّر و سنگین و کسل است؟ شیخ برقی به سند معتبر از حضرت باقر (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت کرده: برای شب شیطانی است، که او را «رها» می گویند، هرگاه بنده ای از خواب بیدار شود، و برخاستن برای نماز شب را قصد کند، آن شیطان به او می گوید: اکنون وقت برخاستن نیست، بار دیگر که بیدار شود، و بخواهد برخیزد، باز می گوید: وقت برخاستن نشده، یعنی زود است، پس پیوسته او را از برخاستن باز می دارد و او را حبس می کند تا فجر طلوع کند، چون فجر پدیدار شود، در گوش او ادرار می کند، و از او دست بر می دارد، درحالی که به خود می بالد، و از نخوت و ناز دم خود را می جنباند!! ابن ابی جمهور از رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) روایت کرده: روزی به اصحاب خود فرمود: هرگاه یکی از شما در شب بخوابد، شیطان در پس سر او سه گره می زند و در مکان هر گره ای می گوید: «شب تو طولانی است بخواب» هرگاه بیدار شود و یاد خدا کند، یک گره باز می شود، و اگر وضو بگیرد، گره دیگری باز می گردد، و اگر نماز بخواند، گره سوم گشوده می شود، پس با حال

نشاط، پاکیزه نفس وارد صبح می گردد، وگرنه آلوده نهاد و کسل وارد صبح می شود، این روایت در کتابهای اهل سنّت نیز ذکر شده. قطب راوندی از امیر مؤمنان (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت کرده: در سه چیز با سه چیز طمع مکن: در بیداری شب با پرخوری، در نور چهره با خوابیدن در همه ساعات شب و در امان از دنیا، با همنشینی اهل فسق. و همچنین قطب راوندی روایت کرده: حضرت عیسی (عَلَيهِ السَّلَامُ) مادرش مریم را پس از مردنش صدا زد، و گفت: ای مادر با من سخن بگو، آیا علاقه داری به دنیا بازگردی؟ گفت: آری برای اینکه به خاطر خدا، در شب بسیار سرد نماز گذارم، و در روز بسیار گرم روزه بگیرم، پسرم این راه بیمناک است.

: