Misbah Library

فضائل و زیارت جناب سلمان (عَلَيهِ السَّلَامُ)

بدان که از تکالیف زائران در شهر کاظمین، رفتن به مدائن است، برای زیارت عبد صالح الهی، جناب سلمان محمّدی رضوان اللّه علیه که نخستین ارکان اربعه است، و خاص به شرافتِ سَلمانُ مِنّا اَهلَ البَیتِ و درآمده در شمار اهل بیت نبوّت و عصمت است. در فضیلت او جناب رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود: «سلمان دریایی است که نخشکد، و گنجی است که پایان نپذیرد، سلمان از ما اهل بیت است، حکمت میبخشد و برهان می آورد.» حضرت امیر (عَلَيهِ السَّلَامُ) او را مانند لقمان، بلکه امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) او را بهتر از لقمان دانسته، و حضرت باقر (عَلَيهِ السَّلَامُ) او را از متوسّمین [کسانی که با تمام وجودشان در صدد شناخت حق و در جستجوی حقایق الهی اند] برشمرده. از

روایات استفاده می شود که آن جناب اسم اعظم را می دانست و از محدّثین به فتح دال [کسی که فرشتگان با او سخن می گویند] بوده است. برای ایمان ده درجه است و او در درجه دهم قرار داشت و عالم به غیب و زمان مرگ افراد بود، و در دنیا از خوراکی های بهشت تناول فرمود و بهشت مشتاق و عاشق او بود و خدا و رسول او را دوست داشتند و حق تعالی پیامبر (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) را به محبّت چهار نفر امر فرمود که سلمان یکی از ایشان است و آیاتی در مدح او و همتایان او نازل شد و جبراییل هرگاه بر حضرت رسول (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرود میآمد امر می کرد از جانب پروردگار به سلمان سلام برساند و او را به علم منایا [زمان مرگ افراد] و بلایا و انساب مطلّع گرداند و شبها برای او در خدمت پیامبر (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) مجلس انسی بوده حضرت رسول و امیر مؤمنان (عَلَيهِمَا السَّلَامُ) چیزهایی از مخزون و مکنون علم خدا به او تعلیم کردند که غیر او قابلیت و قَدرت تحمّل آن را نداشتنه و به مرتبه ای رسید که امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) فرمود: «سلمان دانش اول و آخر را یافت و او دریایی است که هرچه از او برگرفته شود پایان نپذیرد و او از ما اهلبیت است» برای شوق زائران و رغبتشان به زیات آنجناب کافی است تفکّر کردن در

اختصاص و امتیازش در میان تمام صحابه و جمیع امّت به اینکه حضرت امیر مؤمنان (عَلَيهِ السَّلَامُ) در یک شب از مدینه به مدان رفت، و به دست مبارک خود او را غسل داد و کفن کرد و بر او با صفوفی بسیار از ملائکه نماز خواند و در همان شب به مدینه بازگشت زهی شرافت و مودّت و محبّت به خانواده رسالت که انسان را به این مرتبه از شکوه و عظمت می رساند. امّا کیفیّت زیارت آنجناب: بدانکه سیّد ابن طاووس در کتاب «مصباح الزّائر» برای آن بزرگوار چهار زیارت نقل کرده و ما در اینجا به همان زیارت اول اکتفا می کنیم و در کتاب «هدّیه» زیارت چهارم را که شیخ در «تهذیب» ذکر فرموده نقل کردیم. چون خواستی آن جناب را زیارت کنی، نزد قبر او به طرف قبطه میایستی و می گویی:

اَلسَّلامُ عَلَىٰ رَسُولِ اللّٰهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللّٰهِ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ، اَلسَّلامُ عَلَیٰ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ، اَلسَّلامُ عَلَى الْأَئِمَّةِ الْمَعْصُومِينَ الرَّاشِدِينَ، اَلسَّلامُ عَلَى الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللّٰهِ الْأَمِينِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ

سلام بر رسول خدا، محمّد بن عبد اللّه خاتم پیامبران، سلام بر امیر مؤمنان سرور جانشینان، سلام بر امامان معصوم هدایت گر، سلام بر فرشتگان مقرّب سلام بر تو ای یار امین رسول خدا، سلام بر تو

يَا وَلِيَّ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا مُودَعَ أَسْرَارِ السَّادَةِ الْمَيامِينِ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا بَقِيَّةَ اللّٰهِ مِنَ الْبَرَرَةِ الْمَاضِينَ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكاتُهُ؛ أَشْهَدُ أَنَّكَ أَطَعْتَ اللّٰهَ كَما أَمَرَكَ، وَ اتَّبَعْتَ الرَّسُولَ كَمَا نَدَبَكَ، وَ تَوَلَّيْتَ خَلِيفَتَهُ كَما أَلْزَمَكَ، وَ دَعَوْتَ إِلَى الاهْتِمامِ بِذُرِّيَّتِهِ كَمَا وَقَفَكَ ؛ (وَفَّقَکَ)،

ای دوست امیر مؤمنان سلام بر تو ای سپرده شده اسرار پرمیمنت، سلام بر تو ای باقیمانده خدا، از نیکان پیشین، سلام بر تو ای ابا عبد اللّه و رحمت و برکات خدا. گواهی می دهم که تو خدا را آنگونه که فرمان داد فرمان بردی، و از رسولش آن طور که تو را فرا خواند پیروی نمودی، و خلیفه اش را متابعت کردی چنان که بر تو واجب نمود، و به نکوداشت فرزندانش دعوت کردی، آنچنان که تو را آگاه ساخت،

وَ عَلِمْتَ الْحَقَّ يَقِيناً وَ اعْتَمَدْتَهُ كَمَا أَمَرَكَ، [وَ] أَشْهَدُ أَنَّكَ بابُ وَصِيِّ الْمُصْطَفىٰ، وَ طَرِيقُ حُجَّةِ اللّٰهِ الْمُرْتَضىٰ، وَ أَمِينُ اللّٰهِ فِيمَا اسْتُوْدِعْتَ مِنْ عُلُومِ الْأَصْفِيَاءِ؛ أَشْهَدُ أَنَّكَ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ النَّبِيِّ، النُّجَبَاءِ الْمُخْتَارِينَ لِنُصْرَةِ الْوَصِيِّ؛ أَشْهَدُ أَنَّكَ صاحِبُ الْعاشِرَةِ، وَ الْبَراهِينِ وَ الدَّلائِلِ الْقاهِرَةِ، وَ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ، وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ أَدَّيْتَ الْأَمانَةَ، وَ نَصَحْتَ لِلّٰهِ وَ لِرَسُولِهِ، وَ صَبَرْتَ عَلَى الْأَذىٰ فِي جَنْبِهِ،

و حق را به یقین دانستی، و به آنچنان که فرمان دادی اعتماد کردی، گواهی می دهم که تو درگاه جانشین مصطفی، و راه حجّت خدا مرتضی، و امین خدایی در آنچه از علوم برگزیدگان به تو سپرده شده، گواهی می دهم که تو از اهل بیت پیامبری، آن شرافتمندان برگزیده برای یاری جانشین آن حضرت گواهی می دهم که تو صاحب درجات دهگانه ایمان، و دلایل مغلوب کننده ای، و تو نماز را به پا داشتی، و زکات را دادی و امر به معروف و نهی از منکر کردی، و امانت الهی را ادا نمودی، و برای خدا و رسولش خیرخواهی کردی، و در جنب خدا بر آزار مردم صبر نمودی،

حَتَّىٰ أَتَاكَ الْيَقِينُ؛ لَعَنَ اللّه مَنْ جَحَدَکَ حَقَّکَ، وَ حَطَّ مِنْ قَدْرِکَ؛ لَعَنَ اللّه مَنْ آذَاکَ فِی مَوَالِیکَ؛ لَعَنَ اللّٰهُ مَنْ أَعْنَتَكَ فِي أَهْلِ بَيْتِكَ (نَبیِّكَ)، لَعَنَ اللّٰهُ مَنْ لامَكَ فِي سَادَاتِكَ. لَعَنَ اللّٰهُ عَدُوَّ آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ، مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ، وَ ضاعَفَ عَلَيْهِمُ الْعَذابَ الْأَلِيمَ.

تا مرگ تو را دررسید، خدا لعنت کند کسی را که حق تو را انکار کرد، و از مقامت کاست، خدا لعنت کند کسی را که تو درباره سرورانت آزرد، خدا لعنت کند کسی را که تو درباره خانواده ات به زحمت افکند. خدا لعنت کند کسی را که تو را درباره سرورانت سرزنش نمود، خدا لعنت کند دشمن خاندان محمّد را، از جن و آدمی، از پیشینیان و پسینیان، و بر آنان عذاب دردناک را دوچندان گرداند،

صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ يَا صاحِبَ رَسُولِ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَيْكَ يَا مَوْلىٰ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ رُوحِكَ الطَّيِّبَةِ، وَ جَسَدِكَ الطَّاهِرِ، وَ أَلْحَقَنا بِمَنِّهِ وَ رَأْفَتِهِ إِذا تَوَفَّانا بِكَ وَ بِمَحَلِّ السَّادَةِ الْمَيامِينِ، وَ جَمَعَنا مَعَهُمْ بِجِوارِهِمْ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ؛ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، وَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ إِخْوانِكَ الشِّيعَةِ الْبَرَرَةِ، مِنَ السَّلَفِ الْمَيامِينِ، وَ أَدْخَلَ الرَّوْحَ وَ الرِّضْوانَ عَلَى الْخَلَفِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ، وَ أَلْحَقَنا وَ إِيَّاهُمْ بِمَنْ تَوَلَّاهُ مِنَ الْعِتْرَةِ الطَّاهِرِينَ،

درود خدا بر تو ای ابا عبد اللّه، درود خدا بر تو ای یار رسول خدا، (درود خدا بر او و خاندانش)، و بر تو ای دوست امیر مؤمنان و درود خدا بر روح پاکیزه و پیکر پاک تو، و خدا هنگامی که ما را میمیراند، به منّت و مهرش به تو و به جایگاه سروران با میمنت ملحق سازد، و ما را همراه آنان و جوار ایشان در بهشت های پرنعمت گرد آورد، درود خدا بر تو ای ابا عبد اللّه، و درود خدا بر برادرانت شیعیان نیکوکار از گذشتگان پر میمنت، و وارد کن نسیم رحمت و رضوان را، بر بازماندگان از اهل ایمان، و ملحق کند ما و آنان را به کسانی که سلمان دوست داشت از عترت پاک و سلام

وَ عَلَيْكَ وَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكاتُهُ.

و رحمت و برکات خدا بر تو و بر ایشان.

آنگاه سوره «اِنّا اَنزَلناهُ فی لیلة القَدر» را هفت مرتبه بخوان، سپس هرچه خواهی نماز مستحبّ بجا آور.

مؤلّف گوید: چون خواستی از زیارت سلمان بازگردی، به جهت وداع نزد قبر بایست، و این وداع را که سیّد در آخر زیارت چهارم ذکر فرموده است بگو:

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، أَنْتَ بابُ اللّٰهِ الْمُؤْتىٰ مِنْهُ، وَالْمَأْخُوذُ عَنْهُ؛ أَشْهَدُ أَنَّكَ قُلْتَ حَقّاً، وَ نَطَقْتَ صِدْقاً، وَ دَعَوْتَ إِلىٰ مَوْلايَ وَ مَوْلاكَ عَلانِيَةً وَ سِرّاً؛ أَتَيْتُكَ زائِراً، وَ حَاجَاتِي لَكَ مُسْتَوْدِعاً، وَ هَا أَنَا ذَا مُوَدِّعُكَ، أَسْتَوْدِعُكَ دِينِي وَ أَمانَتِي، وَ خَواتِيمَ عَمَلِي، وَ جَوَامِعَ أَمَلِي إِلىٰ مُنْتَهىٰ أَجَلِي، وَ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكاتُهُ؛ وَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الْأَخْيَارِ.

سلام بر تو ای ابا عبد اللّه، تو درگاه خدایی که از آن درآیند، و از آن برگیرند، گواهی می دهم که حق گفتی، و صادقانه سخن راندی، و به سوی مولایم در آشکار و نهان دعوت کردی، زائر به جانب تو آمدم، درحالی که سپارنده حاجاتم به توام، و من اینک تو را وداع می گویم، دین و امانت و عواقب کار و همه آرزویم را در طول عمرم به تو میسپارم، و سلام و رحمت و برکات خدا بر تو باد، و درود خدا بر محمّد و خاندان نیکویش.

آنگاه خدا را بسیار بخوان و بازگرد.

: