اعمال روز اول ماه رمضان
روز اوّل: در آن چند عمل مستحبّ است: اوّل: غسل نمودن در آب جاری، و بر سر ریختن سی کف دست آب، که در تمام طول سال باعث ایمنی از همه دردها و بیماریهاست.
دوم: کفی از گلاب به روی خویش بزند، تا از خواری و پریشانی نجات یابد و قَدری هم به سر خود بمالد، تا در
آن سال از سرسام [در برخی نسخه ها: برسام، به معنی بیماری سینه] ایمن گردد. سوّم: دو رکعت نماز اول ماه را بجا آورد و صدقه بدهد. چهارم: دو رکعت نماز بخواند، در رکعت اول سوره های «حَمد» و «انّا فتحنا» را و در رکعت دوم سوره «حَمد» و هر سوره دیگری را که بخواهد بخواند، تا حق تعالی در آن سال بدیها را از او دور سازد، و تا سال آینده در پناه خدا باشد. صوت *** پنجم: پس از طلوع فجر این دعا را بخواند:
اَللّٰهُمَّ قَدْ حَضَرَ شَهْرُ رَمَضانَ، وَ قَدِ افْتَرَضْتَ عَلَيْنا صِيامَهُ، وَ أَنْزَلْتَ فِيهِ الْقُرْآنَ هُدىً لِلنّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدىٰ وَ الْفُرْقانِ. اَللّٰهُمَّ أَعِنَّا عَلَىٰ صِيامِهِ، وَ تَقَبَّلْهُ مِنّا، وَ تَسَلَّمْهُ مِنّا، وَ سَلِّمْهُ لَنا فِى يُسْرٍ مِنْكَ وَ عافِيَةٍ، إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ.
خدایا ماه رمضان رسید، تو روزه اش را بر ما واجب نموده ای، و قرآن را در آن برای هدایت مردم، و دلایل روشنی از هدایت و شناسایی از باطل نازل کرده ای. خدایا ما را بر روزه اش یاری کن، و آن را از ما بپذیر، و این ماه را از ما به سلامت دریافت کن، و آن را برای ما از سوی خویش در آسانی و عافیت سالم بدار، همانا تو بر هرچیز توانایی.
ششم: دعای چهل وچهارم صحیفه کامله را اگر در شب قبل نخوانده بخواند. هفتم: علاّمه مجلسی در «زاد المعاد» فرموده که شیخ کلینی و شیخ طوسی و دیگران به سند صحیح روایت کرده اند که حضرت موسی بن جعفر (عَلَيهِمَا السَّلَامُ) فرمود: در
ماه مبارک رمضان در آغاز سال، یعنی روز اول این ماه چنان که علما فهمیده اند این دعا را بخوان، و فرمود: هرکه این دعا را برای رضای خدا، و بدون آمیختگی با اغراض ناپسند و ریا بخواند، در آن سال فتنه و گمراهی و آفتی که به دین یا بدنش ضرر برساند به او نرسد، و حق تعالی او را از شرّ آنچه از بلاها در آن سال واقع می شود حفظ می نماید. صوت *** و دعا این است:
اَللّٰهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ، الَّذِى دانَ لَهُ كُلُّ شَىْءٍ، وَ بِرَحْمَتِكَ الَّتِى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍ، وَ بِعَظَمَتِكَ الَّتِى تَواضَعَ لَها كُلُّ شَىْءٍ، وَ بِعِزَّتِكَ الَّتِى قَهَرَتْ كُلَّ شَىْءٍ، وَ بِقُوَّتِكَ الَّتِى خَضَعَ لَها كُلُّ شَىْءٍ، وَ بِجَبَرُوتِكَ الَّتِى غَلَبَتْ كُلَّ شَىْءٍ، وَ بِعِلْمِكَ الَّذِى أَحاطَ بِكُلِّ شَىْءٍ، يَا نُورُ يَا قُدُّوسُ، يَا أَوَّلُ قَبْلَ كُلِّ شَىْءٍ، وَ يَا باقِياً بَعْدَ كُلِّ شَىْءٍ، یا اللّٰهُ يَا رَحْمٰنُ، صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُغَيِّرُ النِّعَمَ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُنْزِلُ النِّقَمَ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى
خدایا از تو درخواست می کنم به آن نامت که همه چیز در برابرش فروتن شده، و به رحمتت که همه چیز را فرا گرفته، و به عظمتت که همه چیز در آستانش تواضع نموده، و به عزّتت که بر همه چیز چیره گشته، و به نیرویت که همه چیز در برابرش خضوع یافته، و به جبروتت که بر همه چیز غالب گشته، و به علمت که همه چیز را فرا گرفته، ای نور، ای قدوس، ای اول پیش از هر چیز، ای باقی پس از هر چیز، ای خدا، ای مهربان، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و از من بیامرز گناهانی را که نعمت ها را دگرگون می سازد، و بیامرز گناهانی را که کینه ها را فرو می فرستد، و بیامرز گناهانی را
تُدِيلُ الْأَعْداءَ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تَرُدُّ الدُّعاءَ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى يُسْتَحَقُّ بِها نُزُولُ الْبَلاءِ،
که امید به تو را قطع می کند، و بیامرز گناهانی را که دشمنان را چیره می سازد، و بیامرز گناهانی را که دعا را برمی گرداند، و بیامرز گناهانی را که مردم به سبب آن سزاوار نزول بلا می شوند،
وَاغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تَحْبِسُ غَيْثَ السَّماءِ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تَكْشِفُ الْغِطاءَ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُعَجِّلُ الْفَناءَ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُورِثُ النَّدَمَ، وَ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تَهْتِكُ الْعِصَمَ، وَ أَلْبِسْنِى دِرْعَكَ الْحَصِينَةَ الَّتِى لَا تُرامُ، وَ عافِنِى مِنْ شَرِّ مَا أُحاذِرُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ فِى مُسْتَقْبَلِ سَنَتِى هٰذِهِ. اَللّٰهُمَّ رَبَّ السَّمَاواتِ السَّبْعِ، وَ رَبَّ الْأَرَضِينَ السَّبْعِ وَ مَا فِيهِنَّ وَ مَا بَيْنَهُنَّ وَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، وَ رَبَّ السَّبْعِ الْمَثانِى وَ الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَ رَبَّ إِسْرافِيلَ وَ مِيكائِيلَ وَ جَبْرَئِيلَ، وَ رَبَّ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ وَ خاتَمِ النَّبِيِّينَ، أَسْأَلُكَ بِكَ وَ بِما سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ يَا عَظِيمُ أَنْتَ الَّذِى تَمُنُّ بِالْعَظِيمِ، وَ تَدْفَعُ کُلَّ مَحْذُورٍ، وَ تُعْطِی کُلَّ جَزِیلٍ، وَ تُضَاعِفُ [مِنَ ] الْحَسَنَاتِ بِالْقَلِیلِ
و بیامرز گناهانی را که بارش آسمان را باز میدارد، و بیامرز گناهانی را که پرده ها را کنار میزند، و بیامرز گناهانی را که در نابودی شتاب می افکند، و بیامرز گناهانی را که سبب پشیمانی می گردد، و بیامرز گناهانی را که پرده ها را میدرد، و زره محکمت را بر من بپوشان زرهی که نفوذ ناپذیر است، و مرا از شرّ آنچه در شب و روز و آینده این سال از آن حذر می کنم عافیت بخش. خدایا پروردگار آسمان های هفتگانه، و پروردگار زمینهای هفتگانه، و آنچه در آنهاست، و آنچه میان آنهاست، و پروردگار عرش بزرگ، و پروردگار سوره «حَمد» و قرآن عظیم، و پروردگار اسرافیل و میکاییل و جبرییل، و پروردگار محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) آقای رسولان و پایان بخش پیامبران، از تو می خواهم به حق ذات پاکت و به حق آنچه خود را به آن نام نهادی، ای بزرگ تویی که به نعمت بزرگ تفضّل می کنی، و هر محدوزی را دفع می کنی، و هر نعمت برجسته ای را عطا می نمایی، و نیکی ها را به کم
وَ بِالْکَثِیرِ، وَ تَفْعَلُ مَا تَشَاءُ یا قَدِيرُ يَا اللّٰهُ يَا رَحْمٰنُ، صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ، وَ أَلْبِسْنِى فِى مُسْتَقْبَلِ سَنَتِى هٰذِهِ سِتْرَكَ، وَ نَضِّرْ وَجْهِى بِنُورِكَ، وَ أَحِبَّنِى بِمَحَبَّتِكَ، وَ بَلِّغْنِى رِضْوانَكَ، وَ شَرِيفَ كَرامَتِكَ، وَ جَسِيمَ عَطِيَّتِكَ، وَ أَعْطِنِى مِنْ خَيْرِ مَا عِنْدَكَ وَ مِنْ خَيْرِ مَا أَنْتَ مُعْطِيهِ أَحَداً مِنْ خَلْقِكَ، وَ أَلْبِسْنِى مَعَ ذٰلِكَ عافِيَتَكَ، يَا مَوْضِعَ كُلِّ شَكْوىٰ، وَ يَا شاهِدَ كُلِّ نَجْوىٰ، وَ يَا عالِمَ كُلِّ خَفِيَّةٍ، وَ يَا دافِعَ مَا تَشاءُ مِنْ بَلِيَّةٍ، يَا كَرِيمَ الْعَفْوِ، يَا حَسَنَ التَّجاوُزِ، تَوَفَّنِى عَلَىٰ مِلَّةِ إِبْراهِيمَ وَ فِطْرَتِهِ،
و زیاد دوچندان می سازی، و هرکاری که بخواهی انجام می دهی، ای توانا ای خدا، ای مهربان، بر محمّد و اهل بیتش درود فرست، و در آینده این سال لباس سترت را بر من بپوشان، و چهره ام را به نورت شاداب ساز، و به دوستی ات دوستم بدار، و و مرا به خشنودیت، و شریف کرامتت، و بزرگ عطایت برسان، و به من عطا کن از بهترین چیزی که نزد توست و بهترین چیزی که به بنده ای از بندگانت عطا می فرمایی، و افزون بر این لباس عافیت و تندرستی بر من بپوشان، ای جایگاه هر شکایت، ای حاضر در هر گفتگوی پنهان، ای دانای هر نهان، ای دفع کننده بلاها آنگونه که خواهی، ای بزرگوار گذشت ای نیکو درگذر، مرا بر آیین ابراهیم و بر فطرت او،
وَ عَلَی دِینِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سُنَّتِهِ، وَ عَلَی خَیْرِ الْوَفَاةِ فَتَوَفَّنِی مُوَالِیاً لِأَوْلِیَائِکَ، [وَ] مُعَادِیاً لِأَعْدَائِکَ. اللّهمَّ وَ جَنِّبْنِی فِی هَذِهِ السَّنَةِ، کُلَّ عَمَلٍ أَوْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ، یُبَاعِدُنِی مِنْکَ وَ اجْلِبْنِی إِلَی کُلِّ عَمَلٍ أَوْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ، یُقَرِّبُنِی مِنْکَ فِی هَذِهِ السَّنَةِ ؛ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ ؛ وَ امْنَعْنِی
و بر دین محمّد (درود خدا بر او و خاندانش باد) و روش او، و بر بهترین مرگ ها بمیران، بمیران درحالی که دوستدار اولیایت، و دشمن دشمنانت باشم. خدایا مرا در این سال از هر کار یا گفتار یا کرداری که از تو دورم می کند برکنار دار، و به جانب هر عمل یا گفتار یا کرداری که مرا در این سال به تو نزدیک می کند جلب نما، ای مهربان ترین مهربانان، و بازدار مرا
مِنْ كُلِّ عَمَلٍ أَوْ قَوْلٍ أَوْ فِعْلٍ، يَكُونُ مِنِّى أَخافُ ضَرَرَ عاقِبَتِهِ، وَ أَخافُ مَقْتَكَ إِيَّاىَ عَلَيْهِ، حِذارَ أَنْ تَصْرِفَ وَ جْهَكَ الْكَرِيمَ عَنِّى، فَأَسْتَوْجِبَ بِهِ نَقْصاً مِنْ حَظٍّ لِى عِنْدَكَ، يَا رَؤُوفُ يَا رَحِيمُ.
از هر عمل یا گفتار یا کرداری که از من سر میزند، و من از سرانجام زیانبارش میترسم، و از خشمت به خاطر آن بر خود بیمناکم، ترسم از این است که روی کریمانه ات را از من بگردانی در نتیجه سزاوار کاستی بهره ای که پیش تو دارم گردم، ای پرلطف ای مهربان
اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِى فِى مُسْتَقْبَلِ سَنَتِى هٰذِهِ فِى حِفْظِكَ وَ فِى جِوارِكَ وَ فِى كَنَفِكَ، وَ جَلِّلْنِى سِتْرَ عافِيَتِكَ، وَهَبْ لِى كَرامَتَكَ، عَزَّ جارُكَ، وَ جَلَّ ثَناؤُكَ، وَ لَا إِلٰهَ غَيْرُكَ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِى تابِعاً لِصالِحِى مَنْ مَضىٰ مِنْ أَوْلِيائِكَ، وَ أَلْحِقْنِى بِهِمْ، وَ اجْعَلْنِى مُسَلِّماً لِمَنْ قالَ بِالصِّدْقِ عَلَيْكَ مِنْهُمْ، وَ أَعُوذُ بِكَ اَللّٰهُمَّ أَنْ تُحِيطَ بِى خَطِيئَتِى وَ ظُلْمِى، وَ إِسْرافِى عَلَىٰ نَفْسِى، وَ اتِّباعِى لِهَواىَ، وَ اشْتِغالِى بِشَهَواتِى، فَيَحُولُ ذٰلِكَ بَيْنِى وَ بَيْنَ رَحْمَتِكَ وَ رِضْوانِكَ فَأَكُونَ مَنْسِيّاً عِنْدَكَ، مُتَعَرِّضاً لِسَخَطِكَ وَ نِقْمَتِكَ. اَللّٰهُمَّ وَفِّقْنِى لِكُلِّ عَمَلٍ صَالِحٍ تَرْضىٰ بِهِ عَنِّى، وَ قَرِّبْنِى إِلَيْكَ زُلْفىٰ. اَللّٰهُمَّ كَما كَفَيْتَ نَبِيَّكَ
خدایا در آینده این سال مرا در حفظ و پناه و حمایت خود قرار ده، و پرده تندرستی را بر من بپوشان، و از کرامتت بر من ببخش، عزیز است پناه تو، و بزرگ است ثنای تو، و معبودی جز تو نیست. خدایا مرا پیرو شایستگان از اولیای گذشته ات قرار ده، و به آنان ملحقم فرما، و تسلیم آن که از آنان از طرف توراست گفت قرارم ده، خدایا به تو پناه می آورم از اینکه خطایم و ستمم، و زیاده روی بر نفسم، و پیروی از هوا و هوسم، و سرگرمی ام به شهوات بر من احاطه کند، در نتیجه همه اینها بین من و رحمت و خشنودی ات دیوار گردد، و من نزد تو فراموش شوم، و در معرض خشم و کینه ات قرار گیرم. خدایا مرا برای هر عمل شایسته ای که به سبب آن از من خشنود شودی موفق بدار، و مرا به مقام قربت نزدیک کن. خدایا چنان که از پیامبرت
مُحَمَّدا صَلَّی اللّه عَلَیْهِ وَ آلِهِ، هَوْلَ عَدُوِّهِ، وَ فَرَّجْتَ هَمَّهُ، وَ کَشَفْتَ غَمَّهُ (کَرْبَهُ) وَ صَدَقْتَهُ وَعْدَکَ، وَ أَنْجَزْتَ لَهُ عَهْدَکَ،
محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) هراس از دشمنش را کفایت کردی، و اندوهش را برطرف نمودی، و غمش را زدودی، و وعده ات را به او وفا کردی، و پیمانت را برایش به پایان آوردی.
اَللّٰهُمَّ فَبِذٰلِكَ فَاكْفِنِى هَوْلَ هٰذِهِ السَّنَةِ، وَ آفاتِها وَ أَسْقامَها، وَ فِتْنَتَها وَ شُرُورَها، وَ أَحْزانَها وَ ضِيقَ الْمَعاشِ فِيها، وَ بَلِّغْنِى بِرَحْمَتِكَ كَمالَ الْعافِيَةِ، بِتَمامِ دَوامِ النِّعْمَةِ عِنْدِى، إِلىٰ مُنْتَهىٰ أَجَلِى، أَسْأَلُكَ سُؤالَ مَنْ أَساءَ وَ ظَلَمَ، وَ اسْتَكانَ وَ اعْتَرَفَ، وَ [أَسْأَلُكَ] أَنْ تَغْفِرَ لِى مَا مَضىٰ مِنَ الذُّنُوبِ، الَّتِى حَصَرَتْها حَفَظَتُكَ وَ أَحْصَتْها كِرامُ مَلائِكَتِكَ عَلَىَّ، وَ أَنْ تَعْصِمَنِى إِلٰهِى [اللّهمَّ] مِنَ الذُّنُوبِ، فِيما بَقِىَ مِنْ عُمْرِى، إِلىٰ مُنْتَهىٰ أَجَلِى. يَا اللّٰه يَا رَحْمٰنُ [يَا رَحِيمُ] صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ، وَ آتِنِى كُلَّ مَا سَأَلْتُكَ، وَ رَغِبْتُ إِلَيْكَ فِيهِ، فَإِنَّكَ أَمَرْتَنِى بِالدُّعاءِ، وَ تَكَفَّلْتَ لِى بِالْإِجابَةِ ؛ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
خدایا به همانگونه هراس این سال و آفات و امراض و فتنه ها و شرور و اندوهها و تنگی معیشت را در آن از من کفایت کن، و به رحمتت مرا به کمال عافیت، با کامل کردن ریزش نعمت بر من تا پایان عمرم برسان از تو درخواست می کنم درخواست کسی که بد کرده و ستم روا داشته و درمانده شده و اعتراف به گناه نموده است، و از تو درخواست می کنم که مرا بیامرزی از آنچه از گناهان بر من گذشته، که آن ها را نگهبانانت ثبت نموده و بزرگوار فرشتگانت برشمرده اند و اینکه خدایا در آنچه از عمرم باقی مانده، تا پایان عمر مرا از گناهان نگاه داری، ای خدا، ای بخشنده، ای مهربان، بر محمّد و اهل بیت محمّد درود فرست، و هر آنچه از تو خواستم، و در طلب آن به جانب تو رغبت نمودم به من عنایت فرما، بدرستی که تو مرا به خواستن فرمان دادی و برایم عهده دار اجابت شدی، ای مهربان ترین مهربانان.
فقیر گوید: سیّد ابن طاووس این دعا را در شمار اعمال شب
اوّل ماه ذکر کرده است.
: