خوانند─ و اگر عکس این باشد آنرا شکل رابع خوانند─ و اگر محمول شود هر دو را شکل ثانی خوانند─ و اگر موضوع شود هر دو را شکل ثالث خوانند

فصل [شرط شکل اول]

شکل اول را شرط آن است که صغری وی─ یعنی قضیه مشتمله بر اصغر موجبه باشد─ تا اصغر در اوسط مندرج شود─ و کبری وی یعنی قضیه مشتمله بر اکبر کلیه باشد─ تا حکم از اوسط باصغر متعدی شود بیقین─ پس صغری شکل اول موجبه جزئیه باشد─ و کبری وی کلیه و ضروب منتجه وی منحصر در چهار است─ اول موجبتین کلیتین نتیجه موجبه کلیه باشد─ دوم موجبه جزئیه صغری با موجبه کلیه کبری─ نتیجه موجبه جزئیه باشد─ سیم موجبه کلیه صغری با سالبه کلیه کبری─ نتیجه سالبه کلیه باشد─ چهارم موجبه جزئیه صغری با سالبه کلیه کبری─ نتیجه سالبه جزئیه باشد─ پس شکل اول منتج محصورات اربع است─ و شرط شکل ثانی آن است که─ مقدمتین وی مختلف باشند بایجاب و سلب─ یعنی یکی موجبه و دیگری سالبه و کبری وی کلیه باشد─ و ضروب منتج این