اضافی شاید که جزئی حقیقی باشد─ چون زید قیاس بانسان─ و شاید که کلی باشد فی نفسه─ و لکن جزئی اضافی کلی دیگر باشد─ چون انسان قیاس بحیوان

فصل [اقسام کلی به نسبت افراد]

چون کلی را قیاس کنیم با حقیقه افراد─ یا تمام حقیقت افراد خود است─ یا جزء حقیقت افراد خود─ یا خارج حقیقت افراد خود─ اگر تمام حقیقت افراد خود باشد─ آنرا نوع حقیقی خوانند ─ چون انسان که تمام حقیقت زید و عمر و بکر است─ که ایشان را از یکدیگر امتیازی نیست─ الا بعوارض مشخصه معینه─ که در ماهیت و حقیقت ایشان مدخل ندارد─ و چون نوع حقیقی تمام ماهیت افراد است─ پس افراد وی متفق الحقیقه باشند─ هر گاه از فرد وی یا از افراد وی بما هو سؤال کنند─ آن نوع در جواب مقول می شود─ پس نوع کلی باشد که مقول شود─ بامور متفقه الحقیقه در جواب ما هو─ مثلا هر گاه گویند ما زید و عمرو و بکر جواب انسان باشد─