زید ضارب─ او مشتقا مضافا نحو زید ضاربک─ او کان جامدا غیر مضاف نحو زید غلام─ او کان جامدا مضافا نحو زید غلامک─ و الثانی جمله و الجمله علی اربعه اضرب─ فعلیه ای یکون جزئها الاول فعلا نحو زید ذهب ابوه─ فان ذهب ابوه جمله فعلیه خبر لزید─ و اسمیه ای یکون جزئها الاول اسما─ نحو عمرو اخوه ذاهب─ فان اخوه ذاهب جمله اسمیه خبر لعمرو─ و شرطیه ای یکون اولها حرف شرط─ نحو زید ان تکرمه یکرمک─ فان ان تکرمه یکرمک جمله شرطیه خبر لزید─ و ظرفیه ای یکون اولها ظرفا─ او بمنزله الظرف لفعل مقدر نحو خالد امامک─ فان امامک ظرف لفعل مقدر و هو حصل─ و الجمله خبر لخالد علی سبیل الحقیقه─ و ظرف علی سبیل المجاز و نحو بشر من الکرام─ فان من الکرام بمنزله الظرف لفعل مقدر─ و هو حصل ایضا و الجمله خبر لبشر

قال و لا بد فی الجمله من ضمیر یرجع الی المبتدا─ الا اذا کان معلوما نحو البر