Misbah Library
علامه محمدباقر مجلسی 1 31

أفاضل الأصحاب و ثقاتهم و الكتابان مذكوران في فهارس العلماء و نقل الأصحاب عنهما.

فاضلان و ثقات اصحاب است؛ و آن دو کتاب در فهرست‌های عالمان یاد شده و اصحاب از آن‌ها نقل کرده‌اند.

و كتاب الدعاء وجدنا منه نسخة عتيقة و فيه دعوات موجزة شريفة مأخوذة من الأصول المعتبرة مع أن الأمر في سند الدعاء هين.

و از کتاب الدعاء نسخه‌ای کهن یافتیم؛ و در آن دعاهایی کوتاه و شریف است که از اصول معتبر گرفته شده — با آن‌که کار در سند دعا آسان است.

و كتاب القصص قد عرفت حاله و عرضناه على نسخة كان عليها خط الشهيد الثاني رحمه اللّٰه و تصحيحه.

و کتاب القصص که حالش را دانستی؛ و آن را با نسخه‌ای مقابله کردیم که خط شهید ثانی رحمه الله و تصحیح او بر آن بود.

و كتاب ضوء الشهاب كتاب شريف مشتمل على فوائد جمة خلت عنها كتب الخاصة و العامة.

و کتاب ضوء الشهاب کتابی شریف است که فایده‌های فراوانی دربر دارد که کتاب‌های خاصه و عامه از آن تهی‌اند.

و كتاب اللباب مشتمل على بعض الفوائد.

و کتاب اللباب دربردارندهٔ برخی فایده‌هاست.

و شرح النهج مشهور معروف رجع إليه أكثر الشراح.

و شرح نهج مشهور و شناخته‌شده است و بیشتر شارحان بدان رجوع کرده‌اند.

و كتاب أسباب النزول فيه فوائد.

و کتاب أسباب النزول فایده‌هایی دارد.

و كتب السادة الأعلام أبناء طاوس كلها معروفة و تركنا منها كتاب ربيع الشيعة لموافقته لكتاب إعلام الورى في جميع الأبواب و الترتيب و هذا مما يقضي منه العجب.

و کتاب‌های سادات بزرگوار، فرزندان طاووس، همه شناخته‌شده‌اند؛ و از میان آن‌ها کتاب ربیع الشیعة را وانهادیم، چون در همهٔ ابواب و ترتیب با کتاب إعلام الوری موافق است، و این خود مایهٔ شگفتی است.

و كتاب تأويل الآيات و كتاب كنز جامع الفوائد رأيت جمعا من المتأخرين رووا عنهما و مؤلفهما في غاية الفضل و الديانة.

و کتاب تأویل الآیات و کتاب کنز جامع الفوائد که دیدم گروهی از متأخران از آن دو روایت کرده‌اند، و مؤلفشان در نهایت فضل و دیانت است.

و كتاب غوالي اللآلي و إن كان مشهورا و مؤلفه في الفضل معروفا لكنه لم يميز القشر من اللباب و أدخل أخبار متعصبي المخالفين بين روايات الأصحاب فلذا اقتصرنا منه على نقل بعضها و مثله كتاب نثر اللآلي و كتاب جامع الأخبار.

و کتاب غوالی اللآلی، هرچند مشهور است و مؤلفش در فضل شناخته شده، ولی پوست را از مغز جدا نکرد و اخبار متعصبان مخالف را در میان روایات اصحاب درآورد؛ از این رو تنها به نقل برخی از آن بسنده کردیم. و مانند آن است کتاب نثر اللآلی و کتاب جامع الأخبار.

و كتاب النعماني من أجل الكتب و قال الشيخ المفيد رحمه اللّٰه في إرشاده بعد أن ذكر النصوص على إمامة الحجة عليه و على آبائه الصلاة و السلام و الروايات في ذلك كثيرة قد دونها أصحاب الحديث من هذه العصابة في كتبها فممن أثبتها على الشرح و التفصيل محمد بن إبراهيم المكنى أبا عبد اللّٰه النعماني في كتابه الذي صنفه في الغيبة.

و کتاب نعمانی از ارجمندترین کتاب‌هاست. شیخ مفید رحمه الله در ارشاد خود، پس از آوردن نصوص بر امامت حجت — بر او و بر پدرانش صلوات و سلام باد — گفت: «و روایات در این باره بسیار است که محدثان این طایفه آن‌ها را در کتاب‌های خود گرد آورده‌اند؛ و از جمله کسانی که آن‌ها را با شرح و تفصیل ثابت کرده‌اند، محمد بن ابراهیم، مکنّی به ابوعبدالله النعمانی، در کتابی است که در غیبت تصنیف کرد.»