Misbah Library
نگاهی به خطبه‌ی حضرت زهرا ۲۰۹

در صورتی که هر چه فاطمه (س) به ابوبکر، تندی می‌کرد و با گفتار خشن با ابوبکر سخن می‌گفت، ابوبکر با کمال نرمش جواب می‌داد، مثلاً فاطمه (س) به او می‌فرمود: من از این پس هرگز با تو سخن نمی‌گویم، ابوبکر در پاسخ می‌گفت: من هرگز از تو دوری نمی‌کنم، فاطمه (س) می‌فرمود: ترا نفرین می‌کنم، ابوبکر در جواب می‌گفت: من برای تو دعای خیر می‌کنم، به این ترتیب ابوبکر در دارالخلافه در حضور قریش، در برابر خشونت فاطمه (س) تحمّل کرد، و هیبت و شکوه خلافت، او را از نرمش بازنداشت، با اینکه مقام خلافت به اُبّهت و هیبت، محتاجتر است و چه بسا بر خلیفه واجب است که با قاطعیّت حریم باعظمت مقام خلافت را حفظ کند و از شکستن این حریم جلوگیری نماید.

ولی ابوبکر ملاحظه‌ی حریم نکرد، تا فاطمه (س) را نرنجاند، بلکه با کمال نرمش، سخن گفت تا مقام و احترام فاطمه (س) را حفظ نماید، آنجا که خطاب به فاطمه (س) گفت: «در شرائط نیاز و بی‌نیازی هیچکس نزد من عزیزتر از تو نیست، ولی (چه کنم) که از پیامبر (ص) شنیده‌ام می‌فرماید: ما گروه پیامبران، ارث نمی‌گذاریم، بلکه آنچه از ما باقی ماند صدقه است.

پاسخ به سؤال فوق

جاحظ پس از طرح سؤال فوق، می‌گوید: در پاسخ می‌گوئیم:

نرمش و ملاطفت، دلیل بر دوری از ظلم، و پاکی از تعدّی و تجاوز نیست، و چه بسا اتّفاق می‌افتد که ظالم و فریبکار، از راه مکر و فریب (و مظلوم‌نمایی) وارد می‌شود، بویژه اگر زیرک و عاقل باشد با کلمات زیبا و واژه‌های نرم، سخن خود را مطرح می‌کند، و خود را عادل و با انصاف جلوه داده و خویش را از امور پیش آمده، اندوهگین نشان می‌دهد (پایان سؤال و جواب جاحظ). ۸۷ .

پاسخ جالب عثمان به عایشه

دو مورّخ شهیر، طَبَری و ثَقَفی در تاریخ خود روایت می‌کنند: در زمان خلافت

(۸۷)مترجم گوید: درست است که ابوبکر در بسیاری از موارد، با نرمش، و ملاطفت برخورد کرد، ولی سخن او بعد از خطبه حضرت زهرا (س) (که قبلاً ذکر شد) بسیار تند و خشن است، و اگر گفتار ابوبکر را در مجموع بررسی کنیم، کلمات خشن و توهین‌آمیز و ناروا، بسیار دارد.