زیارت جامعه صغیره
زیارت اول: شیخ صدوق در کتاب «من لا یحضره الفقیه» روایت کرده: که از حضرت رضا (عَلَيهِ السَّلَامُ) در باب آمدن نزد قبر حضرت موسی بن جعفر (عَلَيهِ السَّلَامُ) پرسیدند، آن حضرت فرمود: در مساجدی که در اطراف آن قبر آن حضرت است نماز بگذارید. و در همه مواضع جایز است: یعنی در زیارت هر یک از امامان (عَلَيهِم السَّلَامُ) یا مطلق مزارهای شریفه مقدّسه، مانند مراقد [آرامگاه های] پیامبران و سایر اوصیا (عَلَيهِم السَّلَامُ) کما هو الظاهر، و اینکه بگوئید:
اَلسَّلامُ عَلَىٰ أَوْلِياءِ اللّٰهِ وَ أَصْفِيائِهِ، اَلسَّلامُ عَلَىٰ أُمَناءِ اللّٰهِ وَ أَحِبَّائِهِ، اَلسَّلامُ عَلَىٰ أَنْصارِ اللّٰهِ وَ خُلَفائِهِ، اَلسَّلامُ عَلَىٰ مَحالِّ
سلام بر اولیای خدا و برگزیدگانش، سلام بر امینان خدا و دوستانش، سلام بر یاران خدا و خلیفه گانش، سلام بر امینان خدا و دوستانش، سلام بر یاران خدا و خلیفه هایش، سلام بر جاهگاه های
مَعْرِفَةِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیٰ مَساكِنِ ذِكْرِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیٰ مُظْهِرِي أَمْرِ اللّٰهِ وَ نَهْيِهِ، اَلسَّلامُ عَلَى الدُّعاةِ إِلَى اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَیٰ الْمُسْتَقِرِّينَ (وَ المُستَوفِرینَ) فِي مَرْضاةِ اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَى الْمُخْلِصِينَ فِي طاعَةِ اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَى الْأَدِلَّاءِ عَلَى اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَى الَّذِينَ مَنْ وَالاهُمْ فَقَدْ والَىٰ اللّٰهَ، وَ مَنْ عَادَاهُمْ فَقَدْ عادَى اللّٰهَ.
معرفت خدا، سلام بر خانه های ذکر خدا، سلام بر آشکارکنندگان امر و نهی خدا، سلام بر دعوت کنندگان به سوی خدا، سلام بر استقراریافتگان در عرصه رضایت خدا، سلام بر مخلصان در طاعت خدا، سلام بر راهنمایان به سوی خدا، سلام بر آنان که هرکه دوستشان داشته، خدا را دوست داشته، و هرکه دشمنشان داشته، خدا را دشمن داشته،
وَ مَنْ عَرَفَهُمْ فَقَدْ عَرَفَ اللّٰهَ، وَ مَنْ جَهِلَهُمْ فَقَدْ جَهِلَ اللّٰهَ، وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ فَقَدِ اعْتَصَمَ بِاللّٰهِ، وَ مَنْ تَخَلَّىٰ مِنْهُمْ فَقَدْ تَخَلَّىٰ مِنَ اللّٰهِ عَزَّوَجَلَّ، وَ أُشْهِدُ اللّٰهَ أَنِّي سِلْمٌ لِمَنْ سالَمْتُمْ، وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبْتُمْ، مُؤْمِنٌ بِسِرِّكُمْ وَ عَلانِيَتِكُمْ، مُفَوِّضٌ فِي ذٰلِكَ كُلِّهِ إِلَيْكُمْ، لَعَنَ اللّٰهُ عَدُوَّ آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ وَ أَبْرَأُ إِلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ، وَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ.
و هرکه آنان را شناخت، خدا را شناخته، و هرکه آنان را نشناخت، خدا را نشناخته و هر که به آنان چنگ زد، در حقیقت به خدا چنگ زده، و هرکه آنان را ترک گفت، همان خدای عزّ و جلّ را ترک گفته است، و خدا را گواه می گیرم که من در صلحم با هر که شما با او در صلح هستید، و در جنگم با هر که شما با او در جنگید، به پنهان و آشکار شما ایمان دارم، و اختیار همه این امور را واگذارنده به شمایم، خدا دشمن خاندان محَمد را، از جنّ و انس لعنت کند، از ایشان به جانب خدا بیزاری می جویم، و درود خدا بر محمّد و خاندانش.
این زیارت در کتابهای «کافی» و «تهذیب» و «کامل الزیارت» نقل شده، و در همه کتاب ها پس از پایان زیارت، مذکور است، که این
یعنی این کلماتی که ذکر شد در همه زیارتها مجزی است. و بر محمّد و خاندان محمّد (عَلَيهِم السَّلَامُ) بسیار صلوات می فرستی، و یک یک را به نام های خودشان نام می بری و از دشمنانشان بیزاری می جویی، و هر دعایی که می خواهی برای خود، و مردان و زنان با ایمان اختیار می کنی. مؤلّف گوید: ظاهرا این باقیمانده «یعنی جمله: در همه زیارت ها مجزی است» جزو روایت و از کلام معصوم (عَلَيهِ السَّلَامُ) است، ولی اگر فرض کنیم این باقیمانده خارج از روایت باشد و بگوییم عبارت و کلام بعضی از راویان است، باز هم مطمئن هستیم به اینکه زیارت، زیارت جامعه است، چون بزرگان مشایخ حدیث، چنین فهمیده اند، که در همه زیارت ها مجزی است چنان که ظاهر ابتدای حدیث بر آن دلالت دارد، پس آن را در باب زیارات جامعه نقل کرده اند، و تعابیر وارده در زیارت، نیز تماما از صفات جامعه است، که اختصاص به بعضی غیر بعض دیگر ندارد، پس مناسب است در تمام مشاهد مشرّفه، به آن زیارت، زیارت شود، حتی مشاهد انبیا و اوصیا چنان که جمعی از علما در مشهد جناب یونس (عَلَيهِ السَّلَامُ) نقل کرده اند. و چون در ذیل زیارت، امر به صلوات بر هر یک از امامان (عَلَيهِم السَّلَامُ) شد، صلواتی مخصوص به خود آن امام وارد
شده است، اگر صلوات منسبوب به ابو الحسن ضرّاب اصفهانی را، که در آخر اعمال روز جُمعه نقل کردیم [138] بخوانی، بسیار مناسب است.
: