آداب نماز ظهر
در زمانی که آفتاب طلوع می کند، دعاهایی را که «ان شاء اللّه تعالی» در فصل پنجم خواهد آمد می خوانی. سزاوار است در ابتدای روز صدقه بدهی، هر چند مقدار کمی باشد، و پیش از فرا رسیدن ظهر برای نماز ظهر آماده شوی، و خواب قیلوله را مقدم بداری، و خواب قیلوله برای عبادت شبانه و روزه روز کمک خوبی است، و نیز سعی کن از خواب قیلوله برای ظهر بیدار شوی، بعد وضو می گیری و به جانب مسجد می روی، و نماز تحیت مسجد را بجای می آوری و اگر وقت نماز نرسیده بود منتظر دخول وقت می شوی، و مستحب است نماز در اول وقت خوانده شود، چون زوال [هنگام ظهر شرعی] محقق شد نخستین عملی را که انجام می دهی این است که می گویی:
سُبْحانَ اللّه وَ لَا إِلهَ إِلّا اللّه، وَ الْحَمْدُ للّه الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ
منزّه است خدا و معبودی جز خدا نیست و ستایش خدا را که
صَاحِبَةً وَ لَا وَلَداً، وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ، وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً.
همسر و فرزندی نگرفته و در فرمانروایی شریکی برای او نیست و از روی خواری سرپرستی برایش نمی باشد، او را بزرگ شمار بزرگ شمردنی شایسته.
روایت شده: حضرت باقر (عَلَيهِ السَّلَامُ) به محَمد بن مسلم فرمود: بر این دعا محافظت کن، چنان که بر چشمهایت محافظت می کنی. و اگر وضو نداری، برای وضو گرفتن بشتاب، و آدابی را که قبلا ذکر شد بجا می آوری، آنگاه شروع به خواندن نوافل ظهر می کنی که هشت ركعت است، پس برای دو رکعت اول نیت می کنی، و هفت تکبیری را که قبلا ذکر شد همراه با دعاهایش انجام می دهی و استعاذه (یعنی أعوذُ بِاللّه مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ) می گویی و سوره (حَمد) و (تَوحید) را در رکعت اول، و سوره های (حَمد) و «قُل یا اَیُّهاَ الکافِرونَ» را در رکعت دوم می خوانی. و پس از فراغت از این دو رکعت، سه تکبیری را که در تعقیبات ذکر شد با تسبیح حضرت زهرا (عَلَيهَا السَّلَامُ) عالم به جا می آوری، آنگاه می خوانی:
اللّهمَّ إِنِّي ضَعِيفٌ فَقَوِّ فِي رِضاكَ ضَعْفِي، وَخُذْ إِلَى الْخَيْرِ
خدایا من ناتوانم، پس در خشنودی ات ناتوانی ام را نیرو بخش و به سوی خیر بگیر
بِنَاصِيَتِي، وَ اجْعَلِ الْإِيمانَ مُنْتَهى رِضايَ، وَ بَارِكْ لِي فِيمَا قَسَمْتَ لِي، وَ بَلِّغْنِي بِرَحْمَتِكَ كُلَّ الَّذِي أَرْجُو مِنْكَ، وَ اجْعَلْ لِي وُدّاً وَ سُرُوراً لِلْمُؤْمِنِينَ وَ عَهْداً عِنْدَكَ.
مهارم را، بگیر و ایمان را نهایت خشنودی ام قرار ده، و در آنچه نصیبم کرده ای برکت بخش، و برسان مرا به رحمتت به همه ی آنچه از تو امید دارم، و برایم دوستی و شادی برای اهل ایمان و عهدی نزد خودت قرار ده
سپس برمی خیزی و به همین طریق دو رکعت دیگر به جای می آوری، جز آنکه شش تکبیر افتتاح را نمی گویی، و سپس دو رکعت دیگر به همین کیفیت به جا می آوری، و نیز تسبیح و دعای مذکور را به دنبال این چهار رکعت می خوانی، و دو رکعت دیگر از این نوافل را بین اذان و اقامه به جا می آوری، و پس از اقامه نماز می گویی:
اللّهمَّ رَبَّ هذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَ الصَّلاةِ الْقَائِمَةِ، بَلِّغْ مُحَمَّداً صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ، الدَّرَجَةَ وَ الْوَسِيلَةَ، وَ الْفَضْلَ وَ الْفَضِيلَةَ، بِاللّه أَسْتَفْتِحُ، وَ بِاللّه أَسْتَنْجِحُ، وَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَتَوَجَّهُ. اللّهمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ اجْعَلْنِي بِهِمْ عِنْدَكَ وَجِيهاً فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ.
خدایا، پروردگار این دعای کامل و نماز برپا، به محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) درجه و وسیله و فضیلت برسان، به خدا آغاز می کنم و به خدا رستگاری می جویم و به محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) توجّه می نمایم، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و به وسیله ی آنان مرا نزد خود در دنیا و آخرت آبرومند و از مقرّبان قرار ده.
. آنگاه به خواندن
نماز ظهر مشغول شو، و آنچه را که در نماز صبح ذکر شد رعایت کن، و همه این نماز را جز آیه (بِسمِ اللّه) آهسته بخوان، و بهتر این است که در رکعت اول بعد از سوره حَمد سوره «قَدر» و در رکعت دوم سوره «تَوحید» را بخوانی، چون دو رکعت آن را خواندی و از تشهد فارغ شدی، پس از صلوات بگو: وَ تَقَبَّلْ شَفٰاعَتَهُ وَ ارْفَعْ دَرَجَتَهُ، سپس برخیز و تسبیحات اربعه را در رکعت سوم سه مرتبه بخوان، و اگر «قُربَةً إِلَى اللّه» استغفاری به آن اضافه کنی نیکوست، پس رکوع و سجود را به همان آدابی که قبلا به تفصیل بیان شد بجا آر، آنگاه برای رکعت چهارم برخیز، و آن را نیز همانند رکعت سوم انجام ده، سپس تشهد و سلام بگو و پس از نماز شروع کن به خواندن تعقیب و آن سه تکبیری را که در ابتدای تعقیبات بود بگو، پس بخوان: لَا إِلَهَ إِلَّا اللّه، إِلهاً واحِداً، تا آخر دعایی که قبلا ذکر شد، آنگاه تسبیح حضرت زهرا این را بگو، و آنچه از تعقیبات مشترک می خواهی بخوان یعنی تعقیباتی را که پس از نماز صبح خواندی، سپس تعقیبات مختص نماز ظهر را می خوانی که بسیار است، ما بعضی از آن ها را در کتاب «هدیّه» و «مفاتیح» ذکر کردیم، و این مختصر گنجایش آن تعقیبات را ندارد، سپس سجده
شکر به جا می آوری، و زمانی که از تعقیب نماز ظهر فارغ شدی، آماده نماز عصر میشوی، نافله آن را که هشت رکعت است بجای می آوری، و پس از فراغت از نوافل، نماز عصر را به همان آدابی که ذکر شد می خوانی، و سزاوار است در رکعت اول پس از سوره حَمد، سوره «نَصر» یا سوره «تَكاثُر» یا امثال آن را و در رکعت دوم سوره «تَوحید» را بخوانی، و پس از پایان نماز آنچه از تعقیبات مشترک خواستی بخوان، پس آنچه را مختص به نماز عصر است به جای می آوری، از جمله: هفتاد مرتبه استغفار، و ده مرتبه: سوره «قَدر»، آنگاه سجده شکر بجا می آوری، و چون خواستی از مسجد خارج شوی، این دعا را می خوانی:
اللّهمَّ دَعَوْتَنِي فَأَجَبْتُ دَعْوَتَكَ، وَ صَلَّيْتُ مَكْتُوبَتَكَ، وَ انْتَشَرْتُ فِي أَرْضِكَ كَمَا أَمَرْتَنِي، فَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَمَلَ بِطَاعَتِكَ، وَ اجْتِنَابَ مَعْصِيَتِكَ، وَ الْكَفَافَ مِنَ الرِّزْقِ بِرَحْمَتِكَ.
خدایا دعوتم کردی، دعوتت را اجابت نمودم و نماز واجبت را خواندم و در زمینت چنان که فرمان دادی در پی روزی رفتم، از تو می خواهم از روی احسانت، عمل به طاعت را و اجتناب از نافرمانی ات را و کفایت از روزی را به رحمتت.
: