مطلب دوم: خطبه روز عید فطر
دوم: خطبه روز عید فطر است، که امام جماعت، پس از بجا آوردن نماز عید می خواند، و آن به صورتی که شیخ صدوق در کتاب «من لا یحضره الفقیه» از حضرت امیر مؤمنان (عَلَيهِ السَّلَامُ) نقل کرده است چنین است: «اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ، وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ، ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ»
، لَانُشْرِكُ بِاللّٰهِ شَيْئاً، وَ لَا نَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ وَلِيّاً؛ وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السَّماواتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ، وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْآخِرَةِ وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ، «يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ مَا يَخْرُجُ مِنْها وَ مَا يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ مَا يَعْرُجُ فِيها وَ هُوَ الرَّحِيمُ الْغَفُورُ»، كَذَلِكَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ، إِلَيْهِ الْمَصِيرُ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلّا بِإِذْنِهِ، إِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُوفٌ رَحِيمٌ ؛ اَللّٰهُمَّ ارْحَمْنا بِرَحْمَتِكَ، وَ اعْمُمْنا بِمَغْفِرَتِكَ؛ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ؛ وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي لَامَقْنُوطٌ مِنْ رَحْمَتِهِ، وَ لَا مَخْلُوٌّ
ستایش خدای را، که آسمان ها و زمین را آفرید، و تاریکی ها را قرار داد و نور را، پس آنان که به پروردگارشان کافر شدند، غیر او را با او برابر قرار می دهند!! ما چیزی را با خدا شریک نمی دهیم، و جز او برای خود سرپرستی برنمی گیریم، و ستایش خدای را که آنچه در آسمان ها و زمین است از آن اوست، و ستایش در آخرت خاص اوست، و او حکیم و آگاه است، می داند آنچه را در زمین فرو می رود، و آنچه را از آن بیرون می آید، و آنچه را از آسمان نازل می گردد، و آنچه را در آن بالا می رود، و او مهربان و آمرزنده است، اینچنین است خدا، معبودی جز او نیست، بازگشت همه به سوی اوست، ستایش خدای را، که آسمان را از اینکه بر زمین فرو افتد نگاه می دارد جز به اجازه اش، خدا بر مردم رؤوف و مهربان است. خدایا به ما رحم کن به رحمتت، و فراگیر ما را به آمرزشت، به درستی که تو برتر و بزرگی، ستایش خدای را که ناامید شده ای از رحمتش، و تهیدستی
مِنْ نِعْمَتِهِ، وَ لَا مُؤْيَسٌ مِنْ رَوْحِهِ، وَ لَا مُسْتَنْكِفٌ عَنْ عِبادَتِهِ، [اَلَّذی] بِكَلِمَتِهِ قامَتِ السَّمٰوَاتُ السَّبْعُ، وَ اسْتَقَرَّتِ الْأَرْضُ الْمِهادُ، وَ ثَبَتَتِ الْجِبالُ الرَّواسِي، وَ جَرَتِ الرِّياحُ اللَّواقِحُ، وَ سارَ فِي جَوِّ السَّماءِ السَّحابُ، وَ قامَتْ عَلَىٰ حُدُودِهَا الْبِحارُ، وَ هُوَ إِلٰهٌ لَها، وَ قاهِرٌ يَذِلُّ لَهُ الْمُتَعَزِّزُونَ، وَ يَتَضاءَلُ لَهُ الْمُتَكَبِّرُونَ، وَ يَدِينُ لَهُ طَوْعاً وَ كَرْهاً الْعالَمُونَ، نَحْمَدُهُ كَمَا حَمِدَ نَفْسَهُ، وَكَما هُوَ أَهْلُهُ، وَ نَسْتَعِينُهُ وَ نَسْتَغْفِرُهُ وَ نَسْتَهْدِيهِ، وَ نَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ، لَاشَرِيكَ لَهُ، يَعْلَمُ مَا تُخْفِي النُّفُوسُ، وَ مَا تُجِنُّ الْبِحارُ، وَ مَا تَوارىٰ مِنْهُ ظُلْمَةٌ، وَ لَا تَغِيبُ عَنْهُ غائِبَةٌ، وَ مَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ مِنْ شَجَرَةٍ وَ لَا حَبَّةٍ فِي ظُلْمَةٍ إِلّا يَعْلَمُها لَا إِلٰهَ إِلّا هُوَ وَ لَا رَطْبٍ وَ لَا يابِسٍ إِلّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ ؛ وَ يَعْلَمُ مَا يَعْمَلُ الْعامِلُونَ، وَ أَيَّ مَجْرَىً يَجْرُونَ، وَ إِلَىٰ أَيِّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ،
از نعمتش، و مأیوسی از بخشایشش، و بازداشته ای از بندگی اش وجود ندارد، به فرمانش بر پا شد آسمان های هفتگانه، و زمین گسترده استقرار یافت، و کوه های بلند بر پا گشت، و بادهای بارور کننده روان شد، و ابرها در فضای آسمان حرکت کردند، و دریاها بر کرانه های خود ایستادند، و او معبود آنهاست، و چیره ای است که عزّتمندان در برابرش خوار می شوند، و در مقابلش ناچیز می گردند بزرگمنشان، و جهانیان با اختیار و بی اختیار در پیشگاهش تسلیم می شوند، او را می ستاییم، چنان که او خود را ستود، و چنان که او شایسته آن است، و از او یاری می خواهیم، و آمرزش می جوییم، و راهنمایی می طلبیم، و گواهی می دهیم که معبودی جز خدا نیست، یگانه است و شریکی برای او نیست، می داند آنچه را نفوس پنهان می کنند، و آنچه را دریاها می پوشانند و تاریکی چیزی را از او در پرده نبرد، و غایبی از او غایب نگردد، و نیفتد برگی از درخت و نه دانه ای در تاریکی، جز آنکه آن را می داند، معبودی جز او نیست، و تروخشکی نیست، جز اینکه در کتابی روشن است، و می داند آنچه را عمل کنندگان انجام می دهند، و از کدام گذرگاه می گذرند،
وَ نَسْتَهْدِی اللّه بِالْهُدَىٰ، وَ نَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ نَبِيُّهُ، وَ رَسُولُهُ إِلَىٰ خَلْقِهِ، وَ أَمِينُهُ عَلَىٰ وَحْيِهِ، وَ أَنَّهُ قَدْ بَلَّغَ رِسالاتِ رَبِّهِ، وَ جاهَدَ فِي اللّٰهِ الْحائِدِينَ عَنْهُ الْعادِلِينَ بِهِ، وَ عَبَدَ اللّٰهَ حَتَّىٰ أَتاهُ الْيَقِينُ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ [وَسَلَّمَ]. أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللّٰهِ الَّذِي لَاتَبْرَحُ مِنْهُ نِعْمَةٌ، وَ لَا تَنْفَدُ مِنْهُ رَحْمَةٌ، وَ لَا يَسْتَغْنِي الْعِبادُ عَنْهُ، وَ لَا يَجْزِي أَنْعُمَهُ الْأَعْمالُ، الَّذِي رَغَّبَ فِي التَّقْوَىٰ، وَ زَهَّدَ فِي الدُّنْيا، وَ حَذَّرَ الْمَعاصِيَ، وَ تَعَزَّزَ بِالْبَقاءِ، وَ ذَلَّلَ خَلْقَهُ بِالْمَوْتِ وَ الْفَناءِ، وَ الْمَوْتُ غايَةُ الْمَخْلُوقِينَ
و به کدام بازگشت گاه باز می گردند، از خدا راهنمایی به سوی هدایت را می خواهیم، و گواهی می دهیم که محمّد بنده و پیامبر و فرستاده او به سوی آفریدگانش، و امینش بر وحی اوست، و اینکه او رسالات پروردگارش را رسانید، و در مورد خدا جهاد کرد، با کسانی که از حق کناره گرفتند، و برای حضرتش شریک قرار دادند، و خدارا پرستید تا مرگ او را دررسید، درود و سلام خدا بر او و خاندان او باد، شما را به تقوای خدا سفارش می کنم، که همواره از جانب او نعمت بوده، و رحمت از سوی او پایان نمی پذیرد، و بندگان از او بی نیاز نمی شوند، و اعمال بندگان هرگز پاداش نعمت های او نمی گردد. خدایی که مردم را به پرهیزگاری تشویق نمود، و به بی میلی نسبت به دنیا واداشت، و از گناهان برحذر کرد، و با پایندگی عزیز شد، و آفریدگانش را با مرگ و نیستی رام ساخت، و مرگ سرانجام آفریدگان،
وَ سَبِیلُ الْعَالَمِینَ، وَ مَعْقُودٌ بِنَوَاصِی الْبَاقِینَ، لَايُعْجِزُهُ إِباقُ الْهارِبِينَ، وَ عِنْدَ حُلُولِهِ يَأْسِرُ أَهْلَ الْهَوَىٰ، يَهْدِمُ كُلَّ لَذَّةٍ، وَ يُزِيلُ كُلَّ نِعْمَةٍ، وَ يَقْطَعُ كُلَّ بَهْجَةٍ، وَ الدُّنْيا دارٌ كَتَبَ اللّٰهُ لَهَا الْفَناءَ، وَ لِأَهْلِها مِنْهَا الْجَلاءَ، فَأَكْثَرُهُمْ يَنْوِي بَقاءَها، وَ يُعَظِّمُ بَناءَها، وَ هِيَ حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ، قَدْ عُجِّلَتْ لِلطَّالِبِ،
و راه جهانیان، و نوشته شده بر پیشانی بازماندگان است، او را درمانده نمی کند فرار فراریان، و به هنگام رسیدنش [یعنی مرگ] اهل هوا را گرفتار می نماید، بنای هر لذّتی را فرو میریزد، و هر نعمتی را تباه می نماید، و هر نشاطی را قطع می کند، دنیا خانه ای است که خدا فنا را برای آن، و کوچ کردن اهلش را از آن مقرّر نموده است، پس اکثر مردم ماندنش را قصد می کنند، و بنایش را بزرگ می شمارند، به ظاهر شیرین و سبز و خرم است، به شتاب گذشته، هرآینه برای جوینده،
وَالْتَبَسَتْ بِقَلْبِ النَّاظِرِ، وَ یُضْنِي ذو الثَّرْوَةِ الضَّعِيفَ، وَ يَحتَوِيهَا الْخائِفُ الْوَجِلُ، فَارْتَحِلُوا مِنْها يَرْحَمُكُمُ اللّٰهُ بِأَحْسَنِ مَا بِحَضْرَتِكُمْ، وَ لَا تَطْلُبُوا مِنْها أَكْثَرَ مِنَ الْقَلِيلِ، وَ لَا تَسْأَلُوا مِنْها فَوْقَ الْكَفافِ، وَ ارْضَوْا مِنْها بِالْيَسِيرِ، وَ لَا تَمُدُّنَّ أَعْيُنَكُمْ مِنْها إِلىٰ مَا مُتِّعَ الْمُتْرَفُونَ بِهِ، وَ اسْتَهِينُوا بِها وَ لَا تُوَطِّنُوها، وَ أَضِرُّوا بِأَنْفُسِكُمْ فِيها، وَ إِيَّاكُمْ وَ التَّنَعُّمَ وَ التَّلَهِّيَ وَ الْفاكِهاتِ ؛
و بر دل بیننده مشتبه گشته، صاحب ثروت ناتوان را به نزاری اندازد، و می داندش هراسان اندیشناک ناخوشایند. پس کوچ کنید از آن، خدا شما را رحمت کند، به بهترین چیزی که نزد شما است [عمل صالح] بیش از اندک از آن [دنیا] نجویید، و بیشتر از نیاز از آن مخواهید، به اندک آن راضی شوید، و دیدگان خود را به آنچه خوش گذران ها از آن بهره میگیرند ندوزید، دنیا را سبک شمارید، و آن را وطن خود قرار ندهید، و نسبت به آن خود را به رنج و زیان اندازید، شما را برحذر میدارم از رفاه طلبی و بازیگری و خوش گذرانی،
فَإِنَّ فِی ذَلِکَ غَفْلَةً وَ اغْتِرَارا. أَلا إِنَّ الدُّنْيا قَدْ تَنَكَّرَتْ وَ أَدْبَرَتْ، وَ احْلَوْلَتْ وَ آذَنَتْ بِوَداعٍ، أَلا وَ إِنَّ الْآخِرَةَ قَدْ رَحَلَتْ فَأَقْبَلَتْ وَ أَشْرَفَتْ وَ آذَنَتْ بِاطِّلاعٍ، أَلا وَ إِنَّ الْمِضْمارَ الْيَوْمَ وَ السِّباقَ غَداً، أَلا وَ إِنَّ السُّبْقَةَ الْجَنَّةُ وَ الْغايَةَ النَّارُ، أَلا أَفَلا تائِبٌ مِنْ خَطِيئَتِهِ قَبْلَ يَوْمِ مَنِيَّتِهِ؟! أَلا عامِلٌ لِنَفْسِهِ قَبْلَ يَوْمِ بُؤْسِهِ وَ فَقْرِهِ؟! جَعَلَنَا اللّٰهُ وَ إِيَّاكُمْ مِمَّنْ يَخافُهُ، وَ يَرْجُو ثَوابَهُ. أَلا إِنَّ هٰذَا الْيَوْمَ يَوْمٌ جَعَلَهُ اللّٰهُ لَكُمْ
به درستی که در اینها غفلت و غرور است، و بدانید دنیا خود را به بیگانگی زده، و پشت کرده و شیرین شده، و اعلام نموده است وداع را، بدانید آخرت حرکت کرده پس به شما روی آورده، و نمایان شده، و اعلام در آمدن کرده است، بدانید به درستی که میدان تمرین امروز است، و گاه مسابقه فردا، و جایزه مسابقه بهشت، جایگاه بازنده دوزخ است، آیا کسی نیست که از خطایش، پیش از رسیدن روز مرگ توبه کند، آیا کسی نیست تا برای خویش، پیش از رسیدن روز فلاکت و تهیدستی اش کار کند؟ خدا ما و شما را از کسانی قرار دهد که از او میترسند، و پاداشش را امید دارند، بدانید، این روز، روزی است که خدا برای شما
عِيداً، وَ جَعَلَكُمْ لَهُ أَهْلاً، فَاذْكُرُوا اللّٰهَ يَذْكُرْكُمْ، وَ ادْعُوهُ يَسْتَجِبْ لَكُمْ، وَ أَدُّوا فِطْرَتَكُمْ فَإِنَّها سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ، وَ فَرِيضَةٌ واجِبَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ، فَلْيُؤَدِّها كُلُّ امْرِىً مِنْكُمْ عَنْ نَفْسِهِ وَ عَنْ عِيالِهِ كُلِّهِمْ، ذَكَرِهِمْ وَ أُنْثاهُمْ، وَ صَغِيرِهِمْ وَ كَبِيرِهِمْ
عید قرار داده، و شما را سزاوار آن نموده، پس خدا را یاد کنید، تا خدا شما را یاد کند، او را بخوانید تا شما را اجابت کند، زکات فطر خود را بپردازید، که سنّت پیامبر شما و فریضه و واجبی از پروردگار شماست، پس بپردازد، هر یک از شما از جانب خویش و همه نان خورانش، مرد و زنشان، و کوچک و بزرگشان،
وَحُرِّهِمْ وَ مَمْلُوكِهِمْ ؛ عَنْ كُلِّ إِنْسانٍ مِنْهُمْ صاعاً مِنْ بُرٍّ، أَوْ صاعاً مِنْ تَمْرٍ، أَوْ صاعاً مِنْ شَعِيرٍ، وَ أَطِيعُوا اللّٰهَ فِيما فَرَضَ عَلَيْكُمْ وَ أَمَرَكُمْ بِهِ مِنْ إِقامِ الصَّلاةِ، وَ إِيتآءِ الزَّكَاةِ، وَ حِجِّ الْبَيْتِ، وَ صَوْمِ شَهْرِ رَمَضانَ، وَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ، وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ الْإِحْسانِ إِلىٰ نِسائِكُمْ وَ مَا مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ، وَ أَطِيعُوا اللّٰهَ فِيما نَهاكُمْ عَنْهُ مِنْ قَذْفِ الْمُحْصَنَةِ، وَ إِتْيانِ الْفاحِشَةِ، وَ شُرْبِ الْخَمْرِ، وَ بَخْسِ الْمِكْيالِ، وَ نَقْصِ الْمِيزانِ، وَ شَهادَةِ الزُّورِ، وَ الْفِرارِ مِنَ الزَّحْفِ، عَصَمَنَا اللّٰهُ وَ إِيَّاكُمْ بِالتَّقْوىٰ وَ جَعَلَ الْآخِرَةَ خَيْراً لَنا وَ لَكُمْ مِنَ الْأُولَىٰ، إِنَّ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ وَ أَبْلَغَ
و آزاد و غیر آزادشان، از جانب هر انسانی از آنان نزدیک سه کیلو، از گندم، یا خرما، یا جو، و خدا را در آنچه به شما واجب نموده، و به آن امر فرموده، اطاعت کنید، از بپا داشتن نماز، و پرداختن زکات، و حجّ خانه خدا، و روزه ماه رمضان، و امر به معروف، و نهی از منکر، و نیکی کردن به زنان خود، و زیردستانتان، و خدا را اطاعت کنید در آنچه شما را از آن نهی فرموده است از تهمت زدن به پاکدامنان، و ارتکاب زشتی، و می گساری، و کم کردن جنس پیمانه ای، و کاستن ترازو، و شهادت به ناحق، و گریختن از جنگ، خدا ما و شما را به کمک تقوا حفظ کند، و آخرت را برای ما و شما، بهتر از دنیا قرار دهد، به درستی که بهترین سخن، و رساترین
مَوْعِظَةِ الْمُتَّقِينَ، كِتابُ اللّٰهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ، أَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ «بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ اللّٰهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ».
پند پرهیزکاران، کتاب خدا نیرومند حکیم است، پناه می برم به خدا از شیطان رانده شده، به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانی اش همیشگی است، بگو او خدای یکتا و بی نیاز است، نزاده و زاده نشده است، و احدی همتایش نبوده است.
سپس اندکی پس از فراغ از خطبه، مانند کسی که شتاب داشته باشد می نشیند، آنگاه برخاسته، خطبه دوم را می خواند و این همان خطبه ای است که حضرت امیر مؤمنان (عَلَيهِ السَّلَامُ) در روز جُمعه، پس از نشستن و برخاستن از خطبه اوّل می خواندند، و آن خطبه این است:
الْحَمْدُلِلّٰهِ نَحْمَدُهُ وَ نَسْتَعِينُهُ وَ نُؤْمِنُ بِهِ وَ نَتَوَكَّلُ عَلَيْهِ، وَ نَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِيكَ لَهُ، وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ صَلَواتُ اللّٰهِ وَ سَلامُهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ مَغْفِرَتُهُ وَ رِضْوانُهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ، عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ نَبِيِّكَ، صَلاةً نامِيَةً زاكِيَةً تَرْفَعُ بِها دَرَجَتَهُ، وَ تُبَيِّنُ بِها فَضْلَهُ، وَ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ بارِكْ عَلَىٰ
ستایش خدای را، او را میستاییم، و از او کمک میخواهیم، و به او ایمان میآوریم، و بر او توکل می کنیم، گواهی می دهیم که معبودی جز خدا نیست، یگانه است و شریکی برایش نیست، و گواهی می دهیم که محَمد بنده و فرستاده اوست، درود و سلام و آمرزش و رضوان خدا بر او و بر خاندانش باد. خدایا درود فرست بر محَمد بنده و رسول و پیامبرت، دروردی افزاینده و پاکیزه، و پاکیزه، که درجه اش را به آن بالا بری، و برتری اش را آشکار نمایی، و درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد، و برکت ده بر
مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، كَما صَلَّيْتَ وَ بارَكْتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلَىٰ إِبْراهِيمَ وَ آلِ إِبْراهِيمَ؛ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اَللّٰهُمَّ عَذِّبْ كَفَرَةَ أَهْلِ الْكِتابِ، الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِكَ، وَ يَجْحَدُونَ آياتِكَ، وَ يُكَذِّبُونَ رُسُلَكَ. اَللّٰهُمَّ خالِفْ بَيْنَ كَلِمَتِهِمْ، وَ أَلْقِ الرُّعْبَ فِي قُلُوبِهِمْ، وَ أَنْزِلْ عَلَيْهِمْ رِجْزَكَ وَ نِقمَتَكَ وَ بَأْسَكَ الَّذِي لَاتَرُدُّهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ. اَللّٰهُمَّ انْصُرْ جُيُوشَ الْمُسْلِمِينَ، وَ سَرَاياهُمْ وَ مُرابِطِيهِمْ، فِي مَشارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغارِبِها إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ، وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلِ التَّقْوىٰ زادَهُمْ، وَ الْإِيمانَ وَ الْحِكْمَةَ فِي قُلُوبِهِمْ، وَ أَوْزِعْهُمْ أَنْ يَشْكُرُوا نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
محمّد و خاندان محمّد، چنان که درود فرستادی و برکت دادی، و رحم کردی بر ابراهیم و خاندان ابراهیم، به درستی که تو ستوده و بزرگواری. خدایا عذاب کن کافران اهل کتاب را آنان که بندگانت را از راه تو باز میدارند، و آیاتت را انکار می کنند، و تکذیب می نمایند رسولانت را، خدای در میانشان اختلاف کلمه قرار ده، و در دل هایشان هراس انداز، و فرود آور بر آنان عذاب و انتقام و شکنجه ات را، شکنجه ای که از مردم بدکار باز نگردانی. خدایا سپاهیان مسلمانان و گروه های آنان، و مرزدارانشان را، در مشرق ها و مغرب های زمین یاری کن، به درستی که تو بر هر چیز توانایی، خدایا مردان و زنان مؤمن و مسلمان را بیامرز، خدایا تقوا را زادشان، و ایمان و حکمت را در دل هایشان قرار ده، و به آنان الهام فرما سپاسگذاری نعمتت را که به ایشان عنایت کردی،
وَ أَنْ يُوفُوا بِعَهْدِكَ، الَّذِي عاهَدْتَهُمْ عَلَيْهِ ؛ إِلٰهَ الْحَقِّ وَ خالِقَ الْخَلْقِ ؛ اَللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِمَنْ تُوُفِّيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ، وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ، وَ لِمَنْ هُوَ لاحِقٌ بِهِمْ، مِنْ
وفاداری به عهدت را که با آنان عهد کردی، ای معبود، حق و آفریدگار خلق، خدایا بیامرز، آنانی را که در گذشته اند: از مردان و زنان مؤمن و مسلمان، و هرکه پس از ایشان به آن ها
بَعْدِهِمْ مِنْهُمْ ؛ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ. «إِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبىٰ، وَ يَنْهىٰ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ»، اُذْكُرُوا اللّٰهَ يَذْكُرْكُمْ، فَإِنَّهُ ذاكِرٌ لِمَنْ ذَكَرَهُ، وَ اسْأَلُوا اللّٰهَ مِنْ رَحْمَتِهِ وَ فَضْلِهِ فَإِنَّهُ لَايَخِيبُ عَلَيْهِ داعٍ دَعاهُ. «رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً، وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ».
ملحق می شود، به درستی که تو نیرومند و حکیمی، همانا خدا امر می کند به عدالت و نیکی، و بخشش به خویشان، و نهی می کند، از بدی آشکار، و زشتی پنهان، و تجاوز، به شما پند می دهد، تا شاید متذکّر شوید، خدا را یاد کنید، تا یادتان کند، به درستی که او یاد کننده کسی است که یادش کند، و از رحمت و فضل او بخواهید، که ناامید نشود از او هیچ خواننده ای که او را بخواند، پروردگارا به ما در دنیا خوبی عنایت کن، و در آخرت حسنه عطا فرما، و ما را از عذاب دوزخ حفظ کن.
: