عبرت گرفتن از اموات
بدان که زیارت قبور مؤمنان ثواب بسیار دارد، و علاوه بر فواید عظیمه ای که بر آن مترتّب است، باعث عبرت و آگاهی و زهد و بی میلی به دنیا، و رغبت در آخرت می شود، و به هنگام اندوه بسیار، و شادی فراوان، باید به قبرستان رفت، عاقل آن است که در قبرستان از اموات عبرت بگیرد، تا حلاوت دنیا از دلش بیرون رود، و شهد کالای دنیوی در کامش تلخ گردد، و در فنای دنیا و دگرگونی احوال آن تفکر کند و توجه کند که او نیز به نزدیک ترین زمان مثل ایشان خواهد شد و دستش از عمل کوتاه و باعث عبرت دیگران شود.
راستی که شیخ نظامی در گفته اش زیبا سروده است:
زنده ولی در صف افسردگان *** رفت به همسایگی مردگان
حرف فنا خوان ز هر لوح پاک *** روح بقا جست ز هر روح پاک
کارشناسی پی تفتیش حال *** کرد از او بر سر راهی سؤال
کین همه از زنده رمیدن چراست *** رخت سوی مرده کشیدن چراست
گفت پلیدان به مغاک اندرند *** پاک نهادان ته خاک اندرند
مرده دلالنند به روی زمین *** بهر چه با مرده شوم همنشین
همدمی مرده دهد مردگی *** صحبت افسرده دل افسردگی
زیر گل آنان که پراکنده اند *** گرچه به تن مرده به دل زنده اند
مرده دلی بود مرا پیش از این *** بسته هر چون وچرا پیش از این
زنده شدم از نظر پاکشان *** آب حیات است مرا خاکشان
رُوِیَ أَنَّهُ، أَوْحَی اللّه تَعَالَی إِلَی عِیسَی (عَلَيهِ السَّلَامُ): یَا عِیسىٰ، هَبْ لِی مِنْ عَیْنِكَ الدُّمُوعَ، وَ مِنْ قَلْبِكَ الْخُشُوعَ، وَ اکْحَلْ عَیْنَیْكَ بِمِیلِ الْحُزْنِ، إِذا ضَحِكَ الْبَطَّالُونَ، وَ قُمْ عَلَىٰ قُبُورِ الْأَمْواتِ، فَنادِهِمْ بِالصَّوْتِ الرَّفِیعِ، لَعَلَّكَ تَأْخُذُ مَوْعِظَتَکَ مِنْهُمْ، وَ قُلْ: إِنِّی لاحِقٌ بِهِمْ فِی اللَّاحِقِینَ.
روایت شده است که خدای متعالی به عیسی (دورد بر او) وحی فرمود: از دیده ات به من اشک ببخش، و از دلت به من فروتنی واگذار، آن هنگام که بیکاره ها می خندند با میله حزن چشمانت را سرمه بکش، بالای سر قبر مردگان بایست، و آنان را با صدای بلند صدا کن، شاید موعظه ات را از آنان بگیری، و بگو من هم در گروه ملحق شوندگان به آنان ملحق میشوم.
«آنچه ثبت آن در این کتاب شریف مقَدر شده بود، در شب یکشنبه دهم ذو القعدة الحرام سال هراز و سیصد و چهل و چهار قمری، شب ولادت باسعادت حضرت ثامن الائمه مولانا ابو الحسن الرضا (صلوات اللّه علیه) پایان یافت، و چون در این روز بوسیله نامه خبر فوت مادرم به من رسید، از برادران ایمانی که از این کتاب بهره مند می شوند، برای آن مرحومه مغفوره و برای خودم و والدم در حیات و ممات، التماس دعا و زیارت دارم. وَ الحَمدُ للّه أوَّلِاً وَ آخِراً ؛ وَ صَلَّی اللّه عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطّاهِرینَ».
: