Misbah Library

زیارت حضرت عبدالعظیم (عَلَيهِ السَّلَامُ)

دوم: امام زاده لازم التعظیم، جناب عبد العظیم، که نَسَب شریفش به چهار واسطه، به سبط جلیل حضرت خیر الوری امام حسن مجتبی (عَلَيهِ السَّلَامُ) به این طریق منتهی می گردد: عبد العظیم بن عبد اللّه بن علیّ بن الحسن بن زید بن الحسن بن علی بن ابی طالب. قبر شریفش در منطقه ری معلوم و مشهور، و مأوی و پناهگاه عموم مردم است، و بلندی مقام و جلالت شأن آن حضرت، روشن تر از آفتاب است، چه آن جناب علاوه بر آنکه از دودمان حضرت خاتم النبیین (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) می باشد از بزرگان راویان و اعاظم علما و زاهدان و عابدان و صاحب تقوا و پرهیز و از اصحاب حضرت جواد، و حضرت هادی (عَلَيهِمَا السَّلَامُ) است، و به خدمت ایشان، نهایت توسّل و انقطاع را داشته است، و ازآن بزرگواران، احادیث بسیار روایت کرده. صاحب کتاب «خطب امیر المؤمنین» و کتاب «یوم و لیله» است و اوست که دین خود را بر امام زمانش حضرت هادی (عَلَيهِ السَّلَامُ) عرضه کرد و حضرت او را تصدیق کرد و فرمود:

يَا أَبَا الْقَاسِمِ، هَذَا وَ اللّه دِينُ اللّه الَّذِي ارْتَضَاهُ لِعِبَادِهِ، فَاثْبُتْ عَلَيْهِ، ثَبَّتَكَ اللّه بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي

ای ابا القاسم، این است به خدا قسم دین خدا، که برای بندگانش پسندیده، پس بر آن پایدار

الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ

باش، خدا تو را در دنیا و آخرت بر گفتار پایدار، پاینده بدارد.

صاحب بن عبّاد، رساله مختصری در حالات آن جناب نوشته که شیخ ما، مرحوم ثقة الاسلام نوری، در خاتمه مستدرک، آن را نقل کرده در آن کتاب و در رجال شیخ نجاشی آمده: حضرت عبد العظیم از سلطان زمان خود ترسید، و گریخت، و به عنوان آنکه قاصد و پیک است، در شهرها گردش می کرد تا به ری آمد، و در ساربانان مخفی شد، و بنا بر روایت نجاشی در سردابی در خانه یکی از شیعیان، در سکّة الموالی پنهان گشت، و در آنجا عبادت خدا می کرد و روزها را روزه می داشت و شبها به نماز می ایستاد، و پنهان از دید مردم بیرون می آمد، و قبری را که برابر قبر او به فاصله یک راه رو است زیارت می کرد، و می گفت: این قبر مردی از فرزندان موسی بن جعفر (عَلَيهِ السَّلَامُ) است، و پیوسته در آنجا بود و یکی دو نفر از شیعه، از احوال او با خبر می شدند، تا آنکه بیشتر مردم ری او را شناختند، پس شخصی از شیعیان، حضرت رسالت پناه را در خواب دید، که فرمود: مردی از فرزندان مرا، از سکّة الموالی برخواهند داشت، و کنار درخت سیب، در باغ عبد الجبّار بن عبد الوّهاب، دفن خواهند کرد، و اشاره

فرمود به همان مکانی که در آنجا دفن شد، بیننده خواب نزد صاحب باغ رفت، تا آن درخت و جایش را از صاحب باغ بخرد، مالک باغ به او گفت: این درخت و جایش را برای چه می خری؟ خریدار خوابش را تعریف کرد، صاحب باغ گفت: من نیز چنین خوابی دیده ام، و جای این درخت را با تمام باغ وقف بر آن سیّد، و سایر شیعیان کرده ام، که اموات خود را در آنجا دفن کنند. حضرت عبد العظیم پس از مدتی بیمار شد، و بر اثر آن بیماری به رحمت ایزدی پیوست، چون او را برای غسل دادن برهنه کردند، در جیب لباسش ورقه ای یافتند، که نسب شریف خود را در آن نوشته بود: منم ابو القاسم عبد العظیم فرزند عبد اللّه فرزند علی، فرزند حسن، فرزند زید، فرزند امام حسن، فرزند علی بن ابی طالب (عَلَيهِم السَّلَامُ). صاحب بن عبّاد، در وصف دانش عبد العظیم فرموده: ابو تراب رویانی روایت کرده که گفت: از ابو حمّاد رازی شنیدم که میگفت: در شهر سرّ من رأی بر حضرت امام علیّ النقی (عَلَيهِ السَّلَامُ) وارد شدم، پس پاره ای از مسائل حلال و حرام خود را، از آن حضرت پرسیدم. سؤالات مرا پاسخ دادند، زمانی که برای بیرون آمدن از سرّ من رای، با آن حضرت وداع کردم به

من فرمودند: ای حمّاد هرگاه چیزی از امور دینت بر تو مشکل شد، در ناحیه خود، یعنی در شهر ری، از عبد العظیم بن عبد اللّه حسنی بپرس، و سلام مرا به او برسان. محققّ داماد در کتاب «رواشح» گفته، احادیث بسیاری در فضیلت زیارت حضرت عبد العظیم روایت شده، از جمله آمده است: هرکه قبر او را زیارت کند، بهشت بر او واجب می شود، و شیخ بزرگوار شهید ثانی در حواشی کتاب «خلاصه» همین روایت را از بعض نسب شناسان نقل فرموده، و ابن بابویه و ابن قولویه به سند معتبر روایت کرده اند، که مردی از اهل ری، خدمت حضرت امام علی النقی (عَلَيهِ السَّلَامُ) رفت، حضرت پرسید کجا بودی؟ عرض کرد به زیارت امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) رفته بودم، فرمود: اگر قبر عبد العظیم را که نزد شماست، زیارت می کردی، هرآینه مانند کسی بودی که امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) را زیارت کرده باشد. فقیر گوید: علما برای آن بزرگوار زیاراتی نقل ن کرده اند، مگر فخر المحققین آقا جمال الدین، که در کتاب «مزار» خود فرموده زیارت آن حضرت به این صورت مناسب است:

صوت *** اَلسَّلامُ عَلَىٰ آدَمَ صَفْوَةِ اللّٰهِ. اَلسَّلامُ عَلَیٰ نُوحٍ نَبِيِّ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَىٰ إِبْراهِيمَ خَلِيلِ اللّٰهِ. اَلسَّلامُ عَلَىٰ مُوسَى كَلِيمِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَىٰ عِيسَىٰ رُوحِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا خَيْرَ خَلْقِ اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا صَفِيَّ اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللّٰهِ خاتَمَ النَّبِيِّينَ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طالِبٍ، وَصِيَّ رَسُولِ اللّٰهِ. اَلسَّلامُ عَلَيْكِ يَا فاطِمَةُ، سَيِّدَةَ نِساءِ الْعالَمِينَ. اَلسَّلامُ عَلَيْكُما يَا سِبْطَيِ الرَّحْمَةِ، وَ سَيِّدَيْ شَبابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ، سَيِّدَ الْعابِدِينَ، وَ قُرَّةَ عَيْنِ النَّاظِرِينَ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ باقِرَ الْعِلْمِ بَعْدَ النَّبِيِّ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ الصَّادِقَ الْبارَّ الْأَمِينَ ؛

سلام بر آدم برگزیده خدا، سلام بر نوح پیامبر خدا، سلام بر ابراهیم دوست خدا سلام بر موسی هم سخن خدا، سلام بر عیسی روح خد، سلام بر تو ای رسول خدا سلام بر تو ای بهترین خلق خدا، سلام بر تو ای برگزیده خدا، سلام بر تو ای محمّد بن عبد اللّه خاتم پیامبران، سلام بر تو ای امیر مؤمنان علی بن ابی طالب، جانشین رسول خدا سلام بر تو ای فاطمه سرور بانوان جهانیان، سلام بر شما ای دو فرزندزاده پیامبر رحمت، و دو سرور جوانان اهل بهشت، سلام بر تو ای علی بن الحسین سرور عبادت کنندگان، و نور چشم بینندگان، سلام بر تو ای محَمد بن علی، شکافنده دانش، پس از پیامبر، سلام بر تو ای جعفر بن محَمد راستگوی نیکوکار امین،

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ، الطَّاهِرَ الْطُّهْرَ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَلِيَّ بْنَ مُوسَى، الرِّضَا الْمُرْتَضىٰ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ التَّقِيَّ. السَّلامُ

سلام بر تو ای موسی بن جعفر، پاک و پاکیزه، سلام بر تو ای علی بن موسی الرضا، امام پسندیده، سلام بر تو ای محَمد بن علی پرهیزکار، سلام

عَلَيْكَ يَا عَلِيَّ بْنَ مُحَمَّدٍ النَّقِيَّ النَّاصِحَ الْأَمِينَ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا حَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ. اَلسَّلامُ عَلَى الْوَصِيِّ مِنْ بَعْدِهِ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ نُورِكَ وَ سِراجِكَ، وَ وَلِيِّ وَلِيِّكَ، وَ وَصِيِّ وَصِيِّكَ، وَ حُجَّتِكَ عَلَىٰ خَلْقِكَ. اَلسَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا السَّيِّدُ الزَّكِيُّ وَ الطَّاهِرُ الصَّفِيُّ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ السَّادَةِ الْأَطْهارِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيارِ، اَلسَّلامُ عَلَىٰ رَسُولِ اللّٰهِ وَ عَلَىٰ ذُرِّيَّةِ رَسُولِ اللّٰهِ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكاتُهُ.

بر تو ای علی بن محَمد النّقی، خیرخواه امین، سلام بر تو ای حسن بن علی، سلام بر جانشین پس از او، پروردگارا درود فرست بر نورت و چراغت، و نماینده نماینده ات، و جانشین جانشینت، و حجّتت بر آفریدگانت، سلام بر تو ای سرور پاکیزه و پاک و برگزیده، سلام بر تو ای فرزند سروران پاک، سلام بر تو ای فرزند برگزیدگان و خوبان، سلام و رحمت و برکات خدا بر رسول خدا و بر فرزندان رسول خدا.

اَلسَّلامُ عَلَیٰ الْعَبْدِ الصَّالِحِ، الْمُطِيعِ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِينَ، وَ لِرَسُولِهِ وَ لِأَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا أَبَا الْقاسِمِ ابْنَ السِّبْطِ الْمُنْتَجَبِ الْمُجْتَبَىٰ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا مَنْ بِزِيارَتِهِ ثَوابُ زِيارَةِ سَيِّدِ الشُّهَداءِ يُرْتَجىٰ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ عَرَّفَ اللّٰهُ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ فِي الْجَنَّةِ، وَ حَشَرَنا فِي زُمْرَتِكُمْ، وَ أَوْرَدَنا حَوْضَ نَبِيِّكُمْ، وَ سَقَانا بِكَأْسِ جَدِّكُمْ مِنْ يَدِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طالِبٍ، صَلَواتُ

سلام بر بنده شایسته، فرمان بُردار پروردگار جهانیان، و پیرو رسول او و امیر مؤمنان، سلام بر تو ای ابا القاسم فرزند سبط نجیب برگزیده، سلام بر تو ای کسی که به زیارتش، ثواب زیارت سید الشهدا امید می رود، سلام بر تو، خدا میان ما و شما در بهشت، شناسایی برقرار کند، و در گروهتان محشور فرماید، و به حوض پیامبرتان وارد سازد، و به ما با جام جدّتان از دست علی بن ابیطالب بنوشاند، درود

اللّٰهِ عَلَيكُمْ. أَسْأَلُ اللّٰهَ أَنْ يُرِيَنا فِيكُمُ السُّرُورَ وَ الْفَرَجَ، وَ أَنْ يَجْمَعَنا وَ إِيَّاكُمْ فِي زُمْرَةِ جَدِّكُمْ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، وَ أَنْ لَا يَسْلُبَنا مَعْرِفَتَكُمْ إِنَّهُ وَلِيٌّ قَدِيرٌ.

خدا بر شما، از خدا می خواهم که به ما درباره شما، خوشحالی و گشایش بنمایاند، و ما و شما را در گروه جدّتان محَمد درود خدا بر او و خاندانش گرد آورد، و معرفت شما را از ما باز نگیرد، به درستی که او سرپرست توانایی است،

أَتَقَرَّبُ إِلَى اللّٰهِ بِحُبِّكُمْ، وَ الْبَراءَةِ مِنْ أَعْدائِكُمْ، وَ التَّسْلِيمِ إِلَى اللّٰهِ راضِياً بِهِ غَيْرَ مُنْكِرٍ وَ لَا مُسْتَكْبِرٍ وَ عَلَىٰ يَقِينِ مَا أَتىٰ بِهِ مُحَمَّدٌ نَطْلُبُ بِذٰلِكَ وَجْهَكَ يَا سَيِّدِي اَللّٰهُمَّ وَ رِضاكَ وَ الدَّارَ الْآخِرَةَ، يَا سَيِّدِي وَ ابْنَ سَيِّدِي اشْفَعْ لِي فِي الْجَنَّةِ فَإِنَّ لَكَ عِنْدَ اللّٰهِ شَأْناً مِنَ الشَّأْنِ. اَللّٰهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَخْتِمَ لِي بِالسَّعادَةِ فَلَا تَسْلُبْ مِنِّي مَا أَنَا فِيهِ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ. اَللّٰهُمَّ اسْتَجِبْ لَنا وَ تَقَبَّلْهُ بِكَرَمِكَ وَ عِزَّتِكَ وَ بِرَحْمَتِكَ وَ عافِيَتِكَ، وَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِينَ وَ سَلَّمَ تَسْلِيماً يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

من با دوستی شما، و بیزاری از دشمنان تان، و تسلیم بودن به خدا، تقرّب به خدا می جویم، با خشنود بودن به آن، بدون انکار و تکبّر، و به یقین به آنچه محمّد آن را آورده، به این امر و خاطر تو را می جویم ای سرور من، خدایا خشنودی تو، و خانه آخرت را می خواهم، ای سرور من و فرزند سرور من، برایم درباره بهشت شفاعت کن، زیرا برای تو نزد خدا مقامی از مقامات والا است. خدایا از تو می خواهم که سرانجام کارم را به خوشبختی ختم کنی، و آنچه را در آنم از دستم نگیری، جنبش و نیرویی جز به خدای والای بزرگ نیست. خدایا برای ما اجابت کن، و آن را به کرم و عزّتت، و رحمت و عافیتت بپذیر، و درود خدا بر محمّد و خاندان او و بر آنان سلام باد، سلامی کامل، ای مهربان ترین مهربانان.

: