بخش اول: زیارت مطلقه امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ)
زیارات مطلقه بسیار است، و ما در این فصل به ذکر چند زیارت از آن زیارات اکتفا می کنیم. زیارت اول حضرت ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) شیخ کلینی در کتاب «کافی» به سند خود، از حسین بن ثویر روایت کرده که گفت: من و یونس بن ظبیان و مفضّل بن عمر و ابو سلمه سرّاج، در محضر حضرت ابی عبد اللّه جعفر بن محمّد (عَلَيهِمَا السَّلَامُ) نشسته بودیم، در میان ما، سخنگو یونس بود، که از نظر سنئ از همه ما بزرگتر بود. پس به حضرت عرضه داشت: فدایت شوم من در مجلس این قوم، یعنی اولا عباس بن عبد المطلب، حاضر میشوم، پس چه بگویم؟
فرمود: هرگاه حاضر شدی و ما را به یاد آوردی بگو: اللّهمَّ أَرِنَا الرَّخَاءَ وَ السُّرُورَ که آنچه از ثواب و بازگشت به وطن خواهی در هنگام بازگشت، به دریافتش نایل گردی. گفت: فدایتم شوم بسیار می شود که امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) را یاد می کنم، آن وقت چه بگویم؟ فرمود: سه مرتبه بگو: «صلی اللّه علیک یا ابا عبد اللّه» سلام به آن حضرت از نزدیک و دور می رسد، آنگاه حضرت فرمود: زمانی که حضرت ابو عبد اللّه الحسین شهید شد، بر آن حضرت آسمان های هفتگانه و هفت زمین، و آنچه در آنهاست گریست، و هرکه در بهشت و دوزخ است از آفریدگان پروردگارمان، و آنچه دیده می شود، و دیده نمی شود، همه بر ابو عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) گریستند مگر سه چیز. گفتم: فدایت شوم آن سه چیز کدام اند؟ فرمودند بصره و دمشق و آل عثمان بر آن حضرت گریه نکردند. گفتم فدایت شوم، می خواهم به زیارت آن حضرت بروم، چه بگویم و چه کاری انجام دهم؟ فرمود: چون به زیارت آن حضرت روی، در کنار فرات غسل کن، و جامه های پاک خود را بپوش، آنگاه با پای برهنه روانه شو، به درستی که تو در حرمی هستی از حرمهای خدا و حرم رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) و در وقت رفتن بسیار بگو: اللّه
اَکبَرُ، وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللّه، وَ سُبْحانَ اللّه. و هم چنین هر ذکری که متضمّن تمجید و تعظیم حق تعالی باشد، و بر محمّد و اهل بیت او صلوات فرست، تا به درگاه حائر برسی، پس بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا حُجَّةَ اللّٰهِ وَ ابْنَ حُجَّتِهِ، الَسَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا مَلائِكَةَ اللّٰهِ وَ زُوَّارَ قَبْرِ ابْنِ نَبِيِّ اللّٰهِ.
سلام بر تو ای حجّت خدا و فرزند حجّت خدا، سلام بر شما ای فرشتگان خدا، و زیارت کنندگان قبر فرزند پیامبر خدا.
سپس ده گام بردار، آنگاه بایست و سی مرتبه بگو:« اللّه اَکبَرُ» به دنبال آن از پیش رو به جانب قبر برو روی خود را با روی آن حضرت مقابل کن، به عبارت دیگر پشت به قبله و روبروی آن جناب باش و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللّٰهِ وَ ابْنَ حُجَّتِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا قَتِيلَ اللّٰهِ وَ ابْنَ قَتِيلِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ثَارَ اللّٰهِ وَ ابْنَ ثَارِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا وِتْرَ اللّٰهِ الْمَوْتُورَ فِي السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ، أَشْهَدُ أَنَّ دَمَكَ سَكَنَ فِي الْخُلْدِ، وَ اقْشَعَرَّتْ لَهُ أَظِلَّةُ الْعَرْشِ، وَ بَكىٰ لَهُ جَمِيْعُ الْخَلائِقِ،
سلام بر تو ای حجّت خدا و فرزند حجّت خدا، سلام بر تو ای کشته خدا و فرزند کشته خدا، سلام بر تو ای خون خدا و فرزند خون خدا، سلام بر تو ای فرد خدایی در آسمان ها و زمین، ای ستمدیده، شهادت می دهم که خونت در بهشت جاوید جا گرفت، و برای آن سقف های عرش لرزید و برایش تمام آفریدگان گریستند،
وَبَكَتْ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَ الْأَرَضُونَ السَّبْعُ، وَ مَا فِيهِنَّ وَ مَا بَيْنَهُنَّ، وَ مَنْ يَتَقَلَّبُ فِي الْجَنَّةِ وَ النَّارِ مِنْ خَلْقِ رَبِّنا، وَ مَا يُرىٰ وَ مَا لَايُرىٰ، أَشْهَدُ أَنَّكَ حُجَّةُ اللّٰهِ وَ ابْنُ حُجَّتِهِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَتِيلُ اللّٰهِ وَ ابْنُ قَتِيلِهِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ ثارُ اللّٰهِ وَ ابْنُ ثارِهِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ وِتْرُ اللّٰهِ الْمَوْتُورُ فِي السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَ نَصَحْتَ وَ وَفَيْتَ وَ أَوْفَيْتَ، وَ جاهَدْتَ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ، وَ مَضَيْتَ لِلَّذِي كُنْتَ عَلَيْهِ شَهِيداً وَ مُسْتَشْهِداً وَ شاهِداً وَ مَشْهُوداً ؛
و به خاطر آن آسمان های هفت گانه و زمین های هفت گانه گریست، و آنچه در آن ها و بین آن ها نیز، و هرکه در بهشت و دوزخ از مخلوقات پروردگار ما زیر و رو می گردد، و آنچه دیده شود، و دیده نشود برای آن خون گریه کرد!! شهادت می دهم که تو حجّت خدا و فرزند حجّت خدایی، و شهادت می دهم که تو کشته راه خدایی و فرزند کشته راه خدایی، و شهادت می دهم که تو خون خدا، و فرزند خون خدایی، و شهادت می دهم که تو فرد خدایی ستمدیده در آسمان ها و زمینی، و شهادت می دهم که تو فرامین حق را رساندی، و خیرخواهی کردی، و وفا نمودی، در وفاداری پایداری داشتی، و در راه خدا جهاد کردی، و از جهان بر پایه آن چه بر آن شهید و شهادت جو و شاهد بودی گذشتی،
أَنَا عَبْدُاللّٰهِ وَ مَوْلاكَ وَ فِي طاعَتِكَ وَ الْوافِدُ إِلَيْكَ، أَلْتَمِسُ كَمالَ الْمَنْزِلَةِ عِنْدَ اللّٰهِ، وَ ثَباتَ الْقَدَمِ فِي الْهِجْرَةِ إِلَيْكَ، وَ السَّبِيلَ الَّذِي لَايُخْتَلَجُ دُونَكَ مِنَ الدُّخُولِ فِي كِفالَتِكَ الَّتِي أُمِرْتَ بِها مَنْ أَرادَ اللّٰهَ بَدَأ بِكُمْ، بِكُمْ يُبَيِّنُ اللّٰهُ الْكَذِبَ، وَ بِكُمْ يُبَاعِدُ اللّٰهُ الزَّمَانَ الْكَلِبَ، وَ بِكُمْ فَتَحَ اللّٰهُ، وَ بِكُمْ يَخْتِمُ
من بنده و دوست دار توام، و در قید طاعت تو و وارد به درگاه تو هستم، درخواست می کنم کمال منزلت نزد خدا را، و استواری قدم در هجرت به سویت را، و راهی که از رسیدن به تو قطع نمی گردد، و از وارد شدن در سایه سرپرستی ات که مأمور شده ای به آن هرکه خدا را خواست، از شما شروع کرد، خدا به وسیله شما دروغ را آشکار کند، و خدا به خاطر شما دور نماید روزگار گزینده را، و به شما بگشاید، و به شما ببندد،
اللّٰهُ، وَ بِكُمْ يَمْحُو مَا يَشاءُ وَ [بِکُمْ ] يُثْبِتُ، وَ بِكُمْ يَفُكُّ الذُّلَّ مِنْ رِقابِنا، وَ بِكُمْ يُدْرِكُ اللّٰهُ تِرَةَ كُلِّ مُؤْمِنٍ يُطْلَبُ بِها، وَ بِكُمْ تُنْبِتُ الْأَرْضُ أَشْجارَها، وَ بِكُمْ تُخْرِجُ الْأَرْضُ ثِمارَها، وَ بِكُمْ تُنْزِلُ السَّماءُ قَطْرَها وَ رِزْقَها،
و به شما آنچه بخواهد محو کند، و پابرجا نماید، و به شما رشته خواری را از گردن ما باز کند انتقام خون هر مؤمنی را که مورد مطالبه است به شما بگیرد، به شما زمین درختانش را برویاند، و به شما زمین میوه هایش را بیرون آورد، و آسمان به شما نازل نماید باران و روزی اش را،
وَ بِكُمْ يَكْشِفُ اللّٰهُ الْكَرْبَ، وَ بِكُمْ يُنَزِّلُ اللّٰهُ الْغَيْثَ، وَ بِكُمْ تُسَبِّحُ (تَسیخُ) الْأَرْضُ الَّتِي تَحْمِلُ أَبْدانَكُمْ وَ تَسْتَقِرُّ جِبَالُها عَنْ مَراسِيها، إِرادَةُ الرَّبِّ فِي مَقادِيرِ أُمُورِهِ تَهْبِطُ إِلَيْكُمْ وَ تَصْدُرُ مِنْ بُيُوتِكُمْ وَ الصَّادِرُ عَمَّا فُصِّلَ مِنْ أَحْكامِ الْعِبادِ، لُعِنَتْ أُمَّةٌ قَتَلَتْكُمْ، وَ أُمَّةٌ خالَفَتْكُمْ، وَ أُمَّةٌ جَحَدَتْ وِلايَتَكُمْ، وَ أُمَّةٌ ظَاهَرَتْ عَلَيْكُمْ، وَ أُمَّةٌ شَهِدَتْ وَ لَمْ تُسْتَشْهَدْ، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي جَعَلَ النَّارَ مَأْوَاهُمْ، وَ بِئْسَ وِرْدُ الْوَارِدِينَ، وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعالَمِينَ.
خدا به شما گرفتاریها را برطرف کند، و به شما باران فرو بارد، و به شما تسبیح میگوید زمینی که حامل بدن های شماست، و کوه هایش به وسیله لنگرهای آن مستقر می گردد، خواست پروردگار در اندازه گیری های امورش به سوی شما فرود میآید، و از خانه های شما صادر می گردد، و صادر شونده از شماست آنچه به تفضیل بیان شده از احکام بندگان، ملعون باد امتی که شما را کشت، و امتی که با شما مخالفت نمود، و امتی که ولایت شما را انکار کرد، و امتی که علیه شما یکدیگر را پشتیبانی نمود، و امّتی که حاضر بود و شهادت خواهی ننمود، خدا را سپاس که قرار داد آتش را جایگاهشان، و بد جایی است برای واردشوندگان، و بد است آن ورودگاه وارد شده، و خدا را سپاس پروردگار جهانیان
سپس سه مرتبه بگو:
[وَ] صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ.
و درود خدا بر تو ای ابا عبد اللّه
بعد سه مرتبه بگو:
أَنَا إِلَی اللّه مِمَّنْ خالَفَكَ
من به جانب خدا از کسانی که با تو مخالفت کردند
بَرِيءٌ.
بیزاری می جویم
پس از آن به نزد قبر فرزند آن حضرت، علی بن الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) که پائین پای پدر مدفون است می روی و می گویی:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ خَدِيجَةَ وَ فاطِمَةَ، صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ، صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ، صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ، لَعَنَ اللّٰهُ مَنْ قَتَلَكَ.
سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان، سلام بر تو ای فرزند حسن و حسین، سلام بر تو ای فرزند خدیجه و فاطمه، درود خدا بر تو درود خدا بر تو، درود خدا بر تو، خدا لعنت کند کسانی را که تو را کشتند.
این لعن را سه مرتبه می گویی، و نیز سه مرتبه می گویی:
إِنّا إِلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ بَرِيءٌ.
ما به جانب خدا از آنان بیزارم.
آنگاه برمیخیزی و به دست خود به جانب شهدا (رضی اللّه عنهم) اشاره می کنی و می گویی:
اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ، فُزْتُمْ وَ اللّٰهِ، فُزْتُمْ وَ اللّٰهِ، فُزْتُمْ وَ اللّٰهِ، فَلَيْتَ أَنِّي مَعَكُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً.
سلام بر شما، سلام بر شما، سلام بر شما، به خدا رستگار شدید، به خدا رستگار شدید، به خدا رستگار شدید، ای کاش من هم با شما بودم، و به رستگاری بزرگ نایل می شدم.
پس برمی گردی، و قبر ابو عبد اللّه (عَلَيهِ السَّلَامُ) را مقابل خود قرار می دهی، یعنی پشت قبر مطهّر می ایستی، و شش رکعت نماز
می گذاری، چون این کار را انجام دادی زیارتت تمام شده، اگر خواستی برگردید برگرد. مؤلّف گوید: شیخ طوسی در «تهذیب»، و صدوق در کتاب «من لا یحضره الفقیه» نیز این زیارت را نقل کرده اند، و شیخ صدوق فرموده: من در کتاب «مزار و مقتل» انواعی از زیارات را نقل کردم، و برای کتاب «من لا یحضر الفقیه» این زیارت را انتخاب کردم، زیرا به اعتبار سند، صحیح ترین زیارت نزد من است، و همین زیارت شریف ما را کافی و وافی است. صوت *** زیارت دوم حضرت ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) شیخ کلینی از امام علی النقی (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت کرده است که آن حضرت فرمود: نزد امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) می گویی:
اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللّٰهِ فِي أَرْضِهِ وَ شَاهِدَهُ عَلىٰ خَلْقِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ عَلِيٍّ الْمُرْتَضىٰ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ، أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَ آتَيْتَ الزَّكاةَ،
سلام بر تو ای ابا عبد اللّه، سلام بر تو ای حجّت خدا بر روی زمین، و گواه او بر خلق سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند علی مرتضی، سلام بر تو ای فرزند فاطمه زهرا، شهادت می دهم که تو نماز را برپا داشتی، و زکات را پرداختی،
وَأَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ جاهَدْتَ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ حَتّىٰ أَتَاكَ الْيَقِينُ، فَصَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ حَيّاً وَ مَيِّتاً.
و امر به معروف، و نهی از منکر نمودی، و در راه خدا جهاد کردی، تا مرگ تو دررسید، پس درود خدا بر تو در زندگی و پس از مرگ.
آنگاه گونه راست صورت را بر قبر بگذار و بگو:
أَشْهَدُ أَنَّكَ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّكَ، جِئْتُ مُقِرّاً بِالذُّنُوبِ لِتَشْفَعَ لِي عِنْدَ رَبِّكَ يَابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ.
شهادتم دهم که تو در همه کارهایت بر برهانی از پروردگارت هستی، به درگاه تو با اقرار به گناهان آمدم، تا نزد پروردگارت ای فرزند رسول خدا برای من شفاعت کنی
پس یک یک امامان را به نام هایشان یاد کن و بگو:
أَشْهَدُ أَنَّکُمْ حُجَجُ اللّه
شهادت می دهم که شما حجت های خدایید
نگاه بگو:
اُكْتُبْ لِي عِنْدَكَ مِيثاقاً وَ عَهْداً إِنِّي أَتَيْتُكَ مُجَدِّداً الْمِيثاقَ فَاشْهَدْ لِي عِنْدَ رَبِّكَ إِنَّكَ أَنْتَ الشَّاهِدُ.
نزد خود برای من پیمان محکم و عهدی بنویس، که من برای تجدید کردن پیمان نزد تو آمدم، پس شهادت ده برای من نزد پروردگارت، زیرا که تو نیکو شاهدی هستی.
زیارت سوم حضرت ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ)
زیارت مختصری است که سیّد ابن طاووس، در کتاب «مزار» نقل کرده، و در آن فضل بسیاری آمده است، فرمود [با حذف اسناد روایت] : از جابر جعفی، از امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: که به جابر فرمود: بین شما و قبر حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) چه اندازه مسافت است؟ عرضه داشتم: یک روز و پاره ای از
روز، فرمود: آن حضرت را زیارت میکنی؟ گفتم: آری فرمود: آیا تو را خشنود نکنم، آیا تو را به ثواب ایشان بشارت ندهم؟ گفتم: آری فدایت شوم، فرمود: مردی از شما، چون برای زیارت او مهیّا شود، اهل آسمان یکدیگر را مژده دهند، و چو از منزلش، سوار یا پیاده بیرون رود، حق تعالی هزار فرشته از فرشتگان را بر او بگمارد، که بر او صلوات فرستند، تا به قبر امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) آمدی، بر درگاه روضه بایست و این کلمات را بگو، که برای توبه عوض هر کلمه از آن، بهره ای از رحمت الهی خواهد بود. عرضه داشتم: فدایت شوم آن کلمات کدام است؟ فرمود: می گویی:
صوت *** اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وَارِثَ آدَمَ صَفْوَةِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ نُوحٍ نَبِيِّ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وَارِثَ إِبْراهِيمَ خَلِيلِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وَارِثَ مُوسىٰ كَلِيمِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ عِيسىٰ رُوحِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ مُحَمَّدٍ
سلام بر تو ای وارث آدم برگزیده خد، سلام بر تو ای وارث نوح پیامبر خدا، سلام بر تو ای وارث ابراهیم دوست خدا، سلام بر تو ای وارث موسی همسخن خدا، سلام بر تو ای وارث عیسی روح خدا، سلام بر تو ای وارث محمّد
سَيِّدِ رُسُلِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ عَلِيٍّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ خَيْرِ الْوَصِيِّينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ الْحَسَنِ الرَّضِيِّ الطَّاهِرِ الرَّاضِي الْمَرْضِيِّ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَيُّهَا الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَيُّهَا الْوَصِيُّ الْبَرُّ التَّقِيُّ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ عَلَى الْأَرْواحِ الَّتِي حَلَّتْ بِفِنائِكَ وَ أَناخَتْ بِرَحْلِكَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ عَلَى الْمَلائِكَةِ الْحَافِّينَ بِكَ، أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ، وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ جاهَدْتَ الْمُلْحِدِينَ، وَ عَبَدْتَ اللّٰهَ حَتَّىٰ أَتَاكَ الْيَقِينُ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكاتُهُ.
حبیب خدا، سلام بر تو ای وارث علی امیر مؤمنان و بهترین جانشینان، سلام بر تو ای وارث حسن پسندیده، و پاک و راضی و مورد خشنودی حق، سلام بر تو ای صدیق اکبر، سلام بر تو ای جانشین نیکوکار پرهیزکار، سلام بر تو و بر ارواحی که به درگاهت فرود آمدند، و مرکب به بارگاهت خواباندند، سلام بر تو و فرشتگان چرخنده گرداگردت، شهادت می دهم که ماز به پا داشتی، و زکات پرداختی، و امر نمودی به معروف و از منکر نهی کردی، با ملحدان جهاد کردی و خدا را پرستیدی تا مرگت دررسید، سلام و رحمت و برکات خدا بر تو باد.
آنگاه به جانب قبر مطهر می روی، و برای تو به هر قدمی که برداری و بگذاری، ثواب کسی که در راه خدا کشته شده و در خون خود غلطیده خواهد بود. چون به قبر رسیدی، دست خود را به قبر بمال و بگو: السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللّه فِي أَرْضِهِ سپس برای انجام نماز برو، به هر رکعتی که نزد آن حضرت بجا آوری، برای تو همانند ثواب کسی که هزار حج و عمره بجا آورده،
و هزار بنده آزاد کرده خواهد بود، و همانند کسی که هزار موقف با پیامبر مرسلی ایستاده باشد پاداشی می گیری. تا آخر خبر. و این روایت با اختلاف کمی به روایت مفضّل بن عمر، در آداب زیارت امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) گذشت. زیارت چهارم حضرت ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) از معاویة بن عمّار نقل شده: خدمت امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) عرضه داشتم: چون به زیارت حضرت امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) بروم چه بگویم؟ فرمود: بگو:
صوت *** اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، رَحِمَكَ اللّٰهُ يَا أَبا عَبْدِاللّٰهِ، لَعَنَ اللّٰهُ مَنْ قَتَلَكَ، وَ لَعَنَ اللّٰهُ مَنْ شَرِكَ فِي دَمِكَ، وَ لَعَنَ اللّٰهُ مَنْ بَلَغَهُ ذٰلِكَ فَرَضِيَ بِهِ، أَنَا إِلَى اللّٰهِ مِنْ ذٰلِكَ بَرِيءٌ.
سلام بر تو ای ابا عبد اللّه، درود خدا بر تو ای ابا عبد اللّه، خدا رحمتت کند ای ابا عبد اللّه، خدا لعنت کند کسی را که در خونت شریک شد، و خدا لعنت کند کسی را که این واقعه به او رسید، و با آن خشنود شد، من به سوی خدا از این واقعه هولناک بیزارم.
زیارت پنجم حضرت ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ)
به سند معتبر روایت شده: حضرت موسی بن جعفر (عَلَيهِ السَّلَامُ) به ابراهیم بن ابی البلاد فرمود: هنگامی که به زیارت امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) می روی چه می گویی؟ گفت می گویم:اَلسَّلامُ
عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ، وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ دَعَوْتَ إِلىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ الَّذِينَ سَفَكُوا دَمَكَ وَ اسْتَحَلُّوا حُرْمَتَكَ مَلْعُونُونَ مُعَذَّبُونَ عَلَىٰ لِسانِ داوُدَ وَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ذٰلِكَ بِما عَصَوْا وَ كانُوا يَعْتَدُونَ.
سلام بر تو ای ابا عبد اللّه سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، شهادت می دهم که تو نماز بپا داشتی، و زکات پرداختی و به خوبی امر کردی، و از بدی نهی نمودی، و به سوی راه پروردگارت با حکمت و موعظه نیکو فرا خواندی، و شهادت می دهم آنان که خونت را ریختند، و حرمتت را حلال شمردند، در لعنت و شکنجه بر زبان داود و عیسی پسر مریم اند، به خاطر گناهی که مرتکب شدند، و اهل ستم و تجاوز بودند.
حضرت فرمود آری چنین است.
زیارت ششم حضرت ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ)
از امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: به عمار ساباطی فرمود: چون به قبر امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) برسی بگو:
اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا سَيِّدَ شَبابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَ رَحْمَةُ اللّٰهِ وَ بَرَكاتُهُ، اَلسَّلامُ
سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان، سلام بر تو ای ابا عبد اللّه، سلام بر تو ای سرور جوانان اهل بهشت، و رحمت و برکات خدا بر تو باد
عَلَيْكَ يَا مَنْ رِضَاهُ مِنْ رِضَى الرَّحْمَانِ، وَ سَخَطُهُ مِنْ سَخَطِ الرَّحْمَانِ؛ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِينَ اللّٰهِ، وَ حُجَّةَ اللّٰهِ، وَ بابَ اللّٰهِ، وَ الدَّلِيلَ عَلَى اللّٰهِ، وَ الدَّاعِيَ إِلَى اللّٰهِ، أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ حَلَّلْتَ حَلالَ اللّٰهِ، وَ حَرَّمْتَ حَرامَ اللّٰهِ، وَ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ، وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ، وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ دَعَوْتَ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ، وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ وَ مَنْ قُتِلَ مَعَكَ شُهَداءُ، أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّكُمْ تُرْزَقُونَ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ قاتِلَكَ فِي النَّارِ، أَدِينُ اللّٰهَ بِالْبَراءَةِ مِمَّنْ قَتَلَكَ، وَ مِمَّنْ قاتَلَكَ وَ شايَعَ عَلَيْكَ وَ مِمَّنْ جَمَعَ عَلَيْكَ، وَ مِمَّنْ سَمِعَ صَوْتَكَ وَ لَمْ يُعِنْكَ، يَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَكُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً.
ای آن که خشنودی اش از خشنودی خدای رحمن، و خشمش از خشم خدای رحمن است، سلام بر تو ای امین خدا، و حجّت خدا و باب خدا، و راهنمای به راه خدا، و دعوت کننده خدا، شهادت می دهم که تو حلال خدا را حلال کردی، و حرام خدا را حرام نمودی، و نماز را برپا داشتی، و زکات دادی، و امر به معروف، و نهی از منکر نمودی، و به سوی راه پروردگارت با حکمت و موعظه نیکو فرا خواندی، و شهادت می دهم که تو و کسانی که کشته شدند، با همه شهیدند، نزد پروردگارتان زنده اید و روزی داده می شوید، و شهادت می دهم که قاتل تو در آتش دوزخ است، خدا را پیروی می کنم، با بیزاری از کسی که با تو جنگید، و بر علیه تو از دشمن پیروی کرد، و از کسی که بر علیه تو گرد آمد، و از کسی که صدایت را شنید، و یاری ات ننمود، ای کاش با شما بودم، و به رستگاری بزرگ می رسیدم.
مؤلّف گوید: این سه زیارت [چهارم و پنجم و ششم] از کتاب «مزار» ابن قولویه منقول است.
زیارت هفتم حضرت ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ)
(زیارت وارث) شیخ طوسی در کتاب «مصباح» از صفوان جمّال روایت کرده: از امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) برای زیارت مولایمان حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) اجازه خواستم، و استدعا نمودم، برای من جهت زیارت آن حضرت دستور العملی ذکر کند، که به آن صورت به زیارت اقدام کنم، فرمود: ای صفوان، پیش از حرکت به سفر، سه روز روزه بدار، و روز سوم غسل کن، پس اهل و عیال خود را نزد خویش جمع کن و چنین بگو اللّهمَّ إِنِّي أَسْتَوْدِعُكَ تا آخر دعا که قبلا ذکر شد. آنگاه دعایی تعلیم او فرمود که وقتی به فرات برسد بگوید. سپس فرمود: با آب فرات غسل کن، به درستی که پدرم مرا از پدرانش (عَلَيهِم السَّلَامُ) خبر داد که رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) فرمود: همانا فرزند من حسین، پس از من در کنار فرات کشته خواهد شد، هرکه او را زیارت کند، و از فرات غسل نماید، گناهان او بریزد و مانند روزی شود که مادر او را به دنیا آورده است. چون غسل کنی در حال انجام غسل بگو:
صوت *** بِسْمِ اللّه وَ بِاللّه اللّهمَّ اجْعَلْهُ نُورا وَ طَهُورا وَ حِرْزا وَ شِفَاءً مِنْ کُلِّ دَاءٍ
به خدا، و با خدا. خدایا آن را قرار ده روشنی و پاک کننده و نگه دارنده، و شفای از هر درد
وَسُقْمٍ، وآفَةٍ وَعاهَةٍ. اَللّٰهُمَّ طَهِّرْ بِهِ قَلْبِي، وَ اشْرَحْ بِهِ صَدْرِي، وَ سَهِّلْ لِي بِهِ أَمْرِي.
و بیماری و آفت و آسیب، خدایا دلم را با آن پاک کن، و سینه ام را بگشای، و کارم را با آن آسان گردان.
چون از غسل فارغ شوی دو جامه پاکیزه بپوش، و در مشرعه دو رکعت نماز بجای آر، که آن همان مکانی است که حق تعالی درباره شأنش فرمود: «در زمین قطعه هایی است نزدیک یکدیگر، و بوستان هاست از انواع انگور، و کشتزار و باغستان هایی است از خرما، دو تا از یک ریشه رسته، و غیر دو تا از یک اصل روییده شده، به یک آب، آبخورده می شوند، و بعضی از آن ها را بر بعض دیگر از میوه زیادتی می دهیم». چون از نماز فارغ شوی، با حالتی آرام، و همراه با وقار به جانب حائر حرکت کن، و گامهای خود را کوتاه بردار، به درستی که خدای تعالی برای گامی که برمی داری برایت حجّ و عمره می نویسد، و با دل فروتن و دیده گریان راه برو و بسیار کن ذکر اللّه أَكْبَرُ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللّه و ثنا بر خدا، و صلوات بر رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) و به ویژه صلوات بر حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) را. و بسیار کن لعنت بر قاتلان آن حضرت و بیزاری جستن از کسانی که در ابتدا، پایه ظلم و جور بر اهل بیت (عَلَيهِم السَّلَامُ) را بنا گذاشتند. هرگاه به درگاه حائر رسیدی بایست و بگو:
اللّٰهُ أَكْبَرُ كَبِيراً، وَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ كَثِيراً، وَ سُبْحانَ اللّٰهِ بُكْرَةً وَ أَصِيلاً، اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي هَدَانا لِهٰذا، وَ مَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللّٰهُ، لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ. پس بگو اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا رَسُولَ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا نَبِيَّ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا خاتَمَ النَّبِيِّينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا سَيِّدَ الْمُرْسَلِينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا حَبِيبَ اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا أَمِيرَ الْمُؤمِنِينَ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا سَيِّدَ الْوَصِيِّينَ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا قَائِدَ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِين؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ فاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمِينَ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ عَلَى الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلَدِكَ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وَصِيَّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَيُّهَا الصِّدِّيقُ الشَّهِيدُ؛ اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا مَلائِكَةَ اللّٰهِ (رَبِّی)، الْمُقِيمِينَ فِي هٰذَا الْمَقامِ الشَّرِيفِ؛ اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا مَلائِكَةَ رَبِّي، الْمُحْدِقِينَ بِقَبْرِ الْحُسَيْنِ عليه السلام؛ اَلسَّلامُ عَلَيْكُمْ مِنِّي أَبَداً، مَا بَقِيتُ وَ بَقِيَ اللَّيْلُ
خدا بزرگتر است بزرگتر، و سپاس خدا راست بسیار، و منزّه است خدا هر صبح و شب، سپاس خدای را که ما را به این مسیر هدایت کرد، و ما نبودیم کسانی که هدایت شویم، اگر خدا هدایتمان نمی کرد، همانا رسولان پروردگار ما به حق آمدند. پس بگو: سلام بر تو ای رسول خدا، سلام بر تو ای پیامبر خدا، سلام بر تو ای خاتم پیامبران، سلام بر تو ای سرور رسولان، سلام بر تو ای حبیب خدا، سلام بر تو ای امیر مؤمنان، سلام بر تو ای آقای جانشینان، سلام بر تو ای پیشوای سپید رویان، سلام بر تو ای فرزند فاطمه، سرور زنان جهانیان، سلام بر تو و بر امامان از فرزندانت، سلام بر تو ای جانشین امیر مؤمنان، سلام بر تو ای صدّیق شهید، سلام بر شما ای فرشتگان که مقیّم در این مقام شریفید، سلام بر شما ای فرشتگان پروردگارم، که گرداگرد قبر حسین (درود بر او) هستید، سلام بر شما از سوی من همیشه تا هستم و شب
وَ النَّهَارُ سپس می گویی اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ؛ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، عَبْدُكَ وَ ابْنُ عَبْدِكَ، وَ ابْنُ أَمَتِكَ، الْمُقِرُّ بِالرِّقِّ، وَ التَّارِكُ لِلْخِلافِ عَلَيْكُمْ، وَ الْمُوالِي لِوَلِيِّكُمْ، وَ الْمُعَادِي لِعَدُوِّكُمْ، قَصَدَ حَرَمَكَ، وَ اسْتَجارَ بِمَشْهَدِكَ، وَ تَقَرَّبَ إِلَيْكَ بِقَصْدِكَ، أَ أَدْخُلُ يَا رَسُولَ اللّٰهِ ؟ أَ أَدْخُلُ يَا نَبِيَّ اللّٰهِ ؟ أَ أَدْخُلُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ؟ أَ أَدْخُلُ يَا سَيِّدَ الْوَصِيِّينَ ؟ أَ أَدْخُلُ يَا فاطِمَةُ سَيِّدَةَ نِساءِ الْعَالَمِينَ ؟ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ ؟ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ يَابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ؟
و روز برپاست. سپس می گویی سلام بر تو ای ابا عبد اللّه سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان، بنده ات و فرزند بنده ات و فرزند کنیزت هستم، اقرار به غلامی شما دارم، و ترک کننده مخالفت با شمایم، دوستدار دوستان تان، و دشمن دشمنان تان می باشم، حرمت را قصد کرده، و به زیارت گاهت پناه آورده، و به سوی تو با قصد کردنت تقرّب جسته، آیا وارد شوم ای رسول خدا؟، آیا وارد شوم ای پیامبر خدا، آیا وارد شوم ای امیر مؤمنان، آیا وارد شوم ای سرور جانشینان آیا وارد شوم ای فاطمه سرور زنان جهانیان، آیا وارد شوم ای مولایم ای ابا عبد اللّه، آیا وارد شوم ای مولایم ای فرزند رسول خدا!
پس اگر دلت فروتن و دیده ات گریان شد، نشانه اجازه ورود است، پس وارد شو و بگو:
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الْواحِدِ، الْأَحَدِ الْفَرْدِ الصَّمَدِ، الَّذِي هَدانِي لِوِلايَتِكَ، وَ خَصَّنِي بِزِيارَتِكَ، وَ سَهَّلَ لِي قَصْدَكَ.
سپاس خدای را آن یگانه و یکتا و فرد و بی نیازی که مرا به ولایتت هدایت نمود، و به زیارتت اختصاصم داد، و آهنگ به سوی تو را برایم آسان نمود.
آنگاه تا درگاه قبّه مطهره برو، و برابر بالا سر بایست و بگو:اَلسَّلامُ عَلَیْكَ
يَا وَارِثَ آدَمَ صَفْوَةِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ نُوحٍ نَبِيِّ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ إِبْراهِيمَ خَلِيلِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ مُوسىٰ كَلِيمِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ عِيسىٰ رُوحِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ مُحَمَّدٍ حَبِيبِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وارِثَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاٰمُ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفىٰ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ عَلِيٍّ الْمُرْتَضىٰ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ خَدِيجَةَ الْكُبْرىٰ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ثارَ اللّٰهِ وَ ابْنَ ثارِهِ وَ الْوِتْرَ الْمَوْتُورَ، أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاةَ، وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ، وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَ أَطَعْتَ اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ حَتَّىٰ أَتَاكَ الْيَقِينُ، فَلَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ، وَ لَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً ظَلَمَتْكَ وَ لَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً سَمِعَتْ بِذٰلِكَ فَرَضِيَتْ بِهِ. يَا مَوْلايَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، أَشْهَدُ أَنَّكَ كُنْتَ نُوراً فِي الْأَصْلابِ الشَّامِخَةِ وَ الْأَرْحامِ
سلام بر تو ای وارث آدم برگزیده خدا، سلام بر تو ای وارث نوح پیامبر خدا سلام بر تو ای وارث ابراهیم دوست خدا، سلام بر تو ای وارث موسی هم سخن خدا، سلام بر تو ای وارث عیسی روح خدا، سلام بر تو ای وارث محمّد حبیب خدا، سلام بر تو ای وارث امیر مؤمنان ولیّ خدا، سلام بر تو ای فرزند محمّد مصطفی، سلام بر تو ای فرزند علی مرتضی، سلام بر تو ای فرزند فاطمه زهرا، سلام بر تو ای فرزند خدیجه کبری، سلام بر تو ای خون خدا و فرزند خون خدا، و تنهای ستمدیده، شهادت می دهم که تو نماز بپا داشتی، و زکات پرداختی، و امر به معروف و نهی از منکر نمودی، و خدا و رسولش را اطاعت کردی، تا مرگ تو را دررسید، خدا لعنت کند ملتی را که تو را کشتند و لعنت کند مردمی را که به تو ستم نمودند، و لعنت کند ملّتی را که این واقعه را شنیدند و به آن راضی شدند، ای مولای من ای ابا عبد اللّه، شهادت می دهم که تو نوری بودی در صلب های شامخ، و رحم های
الْمُطَهَّرَةِ، لَمْ تُنَجِّسْكَ الْجَاهِلِيَّةُ بِأَنْجَاسِها، وَ لَمْ تُلْبِسْكَ (مِنْ) مُدْلَهِمَّاتِ ثِيَابِها، وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ مِنْ دَعائِمِ الدِّينِ، وَ أَرْكانِ الْمُؤْمِنِينَ، وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ الْإِمامُ الْبَرُّ التَّقِيُّ الرَّضِيُّ الزَّكِيُّ الْهادِي الْمَهْدِيُّ، وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وَلَدِكَ كَلِمَةُ التَّقْوىٰ، وَ أَعْلامُ الْهُدىٰ، وَ الْعُرْوَةُ الْوُثْقىٰ، وَ الْحُجَّةُ عَلَىٰ أَهْلِ الدُّنْيا، وَ أُشْهِدُ اللّٰهَ وَ مَلائِكَتَهُ وَ أَنْبِياءَهُ وَ رُسُلَهُ أَنِّي بِكُمْ مُؤْمِنٌ وَ بِإِيَابِكُمْ مُوقِنٌ، بِشَرايِعِ دِينِي، وَ خَواتِيمِ عَمَلِي، وَ قَلْبِي لِقَلْبِكُمْ سِلْمٌ، وَ أَمْرِي لِأَمْرِكُمْ مُتَّبِعٌ، صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ، وَ عَلَىٰ أَرْواحِكُمْ، وَ عَلَىٰ أَجْسادِكُمْ، وَ عَلَىٰ أَجْسامِكُمْ، وَ عَلَىٰ شاهِدِكُمْ، وَ عَلَىٰ غائِبكُمْ، وَ عَلَىٰ ظاهِرِكُمْ وَ عَلَىٰ باطِنِكُمْ.
پاکیزه جاهیت با ناپاکی هایش، آلوده ات نکرد، و به تو نپوشاند از جامه های تیره و تارش، و شهادت می دهم که تو از ستون های دین، و پایه های مردم با ایمانی، و شهادت می دهم که تویی پیشوای نیکوکار با تقوای پسندیده پاکیزه هدایت گر و ره یافته و شهادت می دهم که امامان از فرزندانت ریشه تقوا، و نشانه های هدایت، و دستاویز محکم، و حجّت بر اهل دنیا هستند، و گواه می گیرم خدا و فرشتگان و پیامبران و رسولانش را که من به شما ایمان دارم و بر یقین به بازگشت شمایم، براساس قوانین دینم و عواقب عملم، و دلم تسلیم دل شما، و کارم پیرو کار شماست درود خدا بر شما، و بر ارواح و اجساد و پیکرهایتان و بر حاضر و غایب و آشکار و باطنتان.
پس خود را به روی قبر بینداز، و آن را ببوس و بگو:
بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزِيَّةُ، وَ جَلَّتِ الْمُصِيبَةُ بِكَ عَلَيْنا وَ عَلَىٰ جَمِيعِ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ
پدر و مادرم فدایت ای فرزند رسول خدا، پدر و مادرم فدایت ای ابا عبد اللّه، بزرگ شد عزا و مصیبت تو بر ما و بر همه اهل آسمان ها
وَالْأَرْضِ، فَلَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً أَسْرَجَتْ وَ أَلْجَمَتْ وَ تَهَيَّأَتْ لِقِتالِكَ. يَا مَوْلايَ يَا أَبا عَبْدِ اللّٰهِ، قَصَدْتُ حَرَمَكَ، وَ أَتَيْتُ إِلىٰ مَشْهَدِكَ، أَسْأَلُ اللّٰهَ بِالشَّأْنِ الَّذِي لَكَ عِنْدَهُ، وَ بِالْمَحَلِّ الَّذِي لَكَ لَدَيْهِ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ يَجْعَلَنِي مَعَكُمْ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ.
و زمین خدا لعنت کند قومی که اسبها را زین کردند، و دهانه زدند، و آماده پیکار با تو شدند، ای مولایم ای ابا عبد اللّه، آهنگ حرمت نمودم، و به زیارت گاهت آمدم، از خدا درخواست می کنم به مقامی که برایت و نزد اوست، و منزلتی که برای تو پیش اوست، که درود فرستد بر محمّد و خاندان محمّد، و مرا در دنیا و آخرت همراه شما قرار دهد.
آنگاه برخیز و بالای سر دو رکعت نماز بگذار، و در آن دو رکعت پس از سوره حَمد هر سوره ای را که می خواهی بخوان، و پس از نماز بگو:
اَللّٰهُمَّ إِنِّي صَلَّيْتُ وَ رَكَعْتُ وَ سَجَدْتُ لَكَ وَحْدَكَ، لَاشَرِيكَ لَكَ، لِأَنَّ الصَّلاةَ وَ الرُّكُوعَ وَ السُّجُودَ لَاتَكُونُ إِلّا لَكَ، لِأَنَّكَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَبْلِغْهُمْ عَنِّي أَفْضَلَ السَّلامِ وَ التَّحِيَّةِ، وَ ارْدُدْ عَلَيَّ مِنْهُمُ السَّلامَ. اَللّٰهُمَّ وَ هَاتَانِ الرَّكْعَتانِ هَدِيَّةٌ مِنِّي إِلىٰ مَوْلايَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِمَا
خدایا نماز خواندم و برای تو که یگانه و بی شریکی رکوع و سجود نمودم، زیرا نماز و رکوع و سجود، نمی باشد مگر برای تو، همانا تویی خدا که معبودی جز تو نیست. خدای درود فرست بر محمّد و خاندان محمّد، و از جانب من به آن ها بهترین سلام و تحیّت را برسان، و بر من بازگردان از جانب آنان سلام را. خدایا این دو رکعت نماز هدیه ای است از سوی من به مولایم حسین بن علی (درود خدا
السَّلامُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلَيْهِ، وَ تَقَبَّلْ مِنِّي وَ أْجُرْنِي عَلَىٰ ذٰلِكَ بِأَ فْضَلِ أَمَلِي، وَ رَجائِي فِيكَ وَ فِي وَلِيِّكَ ؛ يَا وَلِيَّ الْمُؤْمِنِينَ.
بر آنان باد) خدایا بر محمّد و آن حضرت درود فرست، و از من بپذیر و پاداشم ده بر آن، براساس بهترین آرزو و امیدم درباره تو و ولیّت ای سرپرست مؤمنان.
پس برخیز، و به طرف پایین قبر آن حضرت برو، و نزد سر علی بن الحسن (عَلَيهِ السَّلَامُ) بایست و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ نَبِيِّ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا ابْنَ الْحُسَيْنِ الشَّهِيدِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَيُّهَا الشَّهِيدُ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ أَيُّهَا الْمَظْلُومُ وَ ابْنُ الْمَظْلُومِ، لَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ، وَ لَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً ظَلَمَتْكَ، وَ لَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً سَمِعَتْ بِذٰلِكَ فَرَضِيَتْ بِهِ.
سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای فرزند پیامبر خدا، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان، سلام بر تو ای فرزند حسین شهید، سلام بر تو ای شهید، سلام بر تو ای ستمدیده، و پسر ستمدیده، خدا لعنت کند امّتی را که تو را کشت، و خدا لعنت امّتی را که به تو ستم روا داشت و خدا لعنت کند امّتی که این واقعه را شنید و به آن رضایت داد.
پس خود را بر قبرش بینداز، و آن را ببوس و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ يَا وَلِيَّ اللّٰهِ وَ ابْنَ وَلِيِّهِ، لَقَدْ عَظُمَتِ الْمُصِيبَةُ وَ جَلَّتِ الرَّزِيَّةُ بِكَ عَلَيْنا وَ عَلَىٰ جَمِيعِ الْمُسْلِمِينَ، فَلَعَنَ اللّٰهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ، وَ أَبْرَأُ
سلام بر تو ای ولیّ خدا و پسر خدا، همانا مصیبت و عزای تو بر ما و بر همه مسلمانان بزرگ شد، پس خدا لعنت کند امّتی را که تو را کشت، و من
إِلَى اللّٰهِ وَ إِلَيْكَ مِنْهُمْ.
به جانب خدا و به سوی تو از آنان بیزاری می جویم
سپس از دری که پایین پای علی بن الحسین (عَلَيهِمَا السَّلَامُ) است بیرون بیا، و به سوی شهدا متوجه شود و بگو:
اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَوْلِياءَ اللّٰهِ وَ أَحِبَّاءَهُ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَصْفِياءَ اللّٰهِ وَ أَوِدَّاءَهُ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَنْصارَ دِينِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَنْصارَ رَسُولِ اللّٰهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَنْصارَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَنْصارَ فاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِساءِ الْعالَمِينَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَنْصارَ أَبِي مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْوَلِيِّ النَّاصِحِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ يَا أَنْصارَ أَبِي عَبْدِ اللّٰهِ، بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي طِبْتُمْ وَ طابَتِ الْأَرْضُ الَّتِي فِيها دُفِنْتُمْ وَ فُزْتُمْ فَوْزاً عَظِيماً، فَيالَيْتَنِي كُنْتُ مَعَكُمْ فَأَفُوزَ مَعَكُمْ.
سلام بر شما ای اولیای خدا و عاشقانش، سلام بر شما ای برگزیدگان خدا و دوستدارانش، سلام بر شما ای یاران دین خدا، سلام بر شما ای یاران رسول خدا، سلام بر شما ای یاران امیر مؤمنان، سلام بر شما ای یاران فاطمه سرور زنان جهانیان، سلام بر شما ای یاران ابی محمّد حسن بن علی آن ولیّ خیرخواه، سلام بر شما ای یاران ابا عبد اللّه پدر و مادرم فدای شما، پاکیزه شدید، و پاکیزه شد زمینی که شما در آن دفن شدید، و به رستگاری بزرگی رسیدید، ای کاش منهم با شما بودم تا همراه شما به رستگاری می رسیدیم.
آنگاه به جانب بالای سر امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) برگرد، و برای خود و اهل و اولاد و پدر و مادر و برادران خود، بسیار دعا کن، زیرا در آن روضه مطهره دعای دعاکننده، و درخواست درخواست کننده
ردّ نمی شود. مؤلّف گوید: این زیارت، معروف به زیارت وارث است و مأخذش کتاب «مصباح المتهجد» شیخ طوسی میباشد، که از کتب بسیار معتبر و معروف نزد علماست، من این زیارت را بدون واسطه، از همان کتاب شریف نقل کردم، و پایان زیارت شهدا همان بود که ذکر شد: فيَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَكُمْ فَأَفُوزَ مَعَكُمْ. پس این اضافه هایی که بعضی بعد از فَأَفُوزَ مَعَكُمْ ذکر نموده اند: فِی الجَنانِ مَعَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ، وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً. اَلسَّلاَمُ عَلَى مَنْ كَانَ فِي اَلْحَائِرِ مِنْكُمْ وَ عَلَى مَنْ لَمْ يَكُنْ فِي اَلْحَائِرِ مَعَكُمْ الخ.... تمامی آن ها زیادی و اضافی است. شیخ ما در کتاب «لؤلؤ مرجان» فرموده است که این کلمات متضمّن چند دروغ واضح است، علاوه بر جسارت ارتکاب بدعت، و جسارت افزودن بر فرموده امام (عَلَيهِ السَّلَامُ) چنان شایع و متعارف شده، که چند هزار مرتبه در شب و روز، در عرصه گاه مرقد منوّر
ابی عبد اللّه الحسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) و محضر فرشتگان مقرّب و مطاف پیامبران مرسل (عَلَيهِم السَّلَامُ) به آواز بلند خوانده می شود، و احدی به این خوانندگان ایراد نمی گیرد، و از گفتن این دروغ و ارتکاب این معصیت نهی نمی کند، و کم کم این کلمات، در مجموعه هایی که در زیارت و ادعیه نادانان از عوام جمع می کنند، و گاهی اسمی برای آن می گذارند، راه پیدا کرده و به چاپ رسیده است. و از مجموعه این نادانان، به مجموعه آن نادان نقل شده، و کار به جایی رسیده که بر بعضی از طلاّب نیز امر مشتبه شده است. روزی طلبه ای را دیدم که آن دروغ های ناروا را برای شهدا می خواند، دست بر کتفش گذاشتم، ملتفت من شد، گفتم: از اهل علم چنین اکاذیب در چنین محضری قبیح نیست؟ گفت: مگر روایت نشده؟ تعجب کردم گفتم، نه، گفت: در کتابی دیدم، گفتم در کدام کتاب؟ گفت: «مفتاح الجنان»، ساکت شدم، چه اینکه کسی در بی اطلاعی کارش به اینجا رسد، که جمع آوری بعضی عوام را کتاب بشمارد، و مستند قرار دهد، قابل سخن گفتن نیست، سپس شیخ مرحوم کلام را در این مقام طول داده، و فرموده است: به حال خود گذاشتن عوام در امثال این امرو جزئی و بدعت های مختصر مثل غسل اویس قَرَن
و آش ابو الدرداء که تابع و مخلص حقیقی معاویه بوده، و روزه صمت که در روز سخن نگویند، و غیر آن ها که احدی در مقام نهی برنیامده، سبب جسارت و جرأت شده است، که در هر ماه و سال پیامبر و امام تازه ای پیدا می شود، و دسته دسته از دین خدا بیرون می روند، انتهی کلامه رفع مقامه. این فقیر گوید: در فرمایش این عالم بزرگ که به مذاق شرع مقدم آگاه است، خوب تأمّل کن، چگونه این مطلب غمی بزرگ و عقده ای گلوگیر در دل او شده، چه او به طور کامل مفاسد این کار را می داند، به خلاف آنان که از علوم اهل بیت (عَلَيهِم السَّلَامُ) محروم و بی بهره ماندند، و به دانستن سخنی وفق آن عمل کنند، لا جرم کار به جایی می رسد که کتابهایی همچون «مصباح المتهجد، اقبال، مهج الدعوات، جماع الاسبوع، مصباح الزائر، بلد الامین، جنة الواقیة، مفتاح الفلاح، مقیاس، ربیع الاسابیع، تحفة، زاد المعاد». و امثال این کتب متروک و مهجور شود، و این مجموعه های احمقانه شایع شود، که در دعای مجیر که از دعاهای معتبره مروّیه است، در هشتاد موضع آن کلمه بعفوک زیاد کنند، و کسی
انکار نکند، و در دعای جوشن که مشتمل بر صد فصل است، برای هر فصلی یک خاصیتی وضع کنند، و با بودن این همه زیارت مأثوره، زیارت مفجعه جعل نمایند، و با بودن این همه دعاهای معتبر مروّیه با مضامین عالیه و کلمات فصیحه بلیغه، دعایی بی ربط در کمال برودت جعل کنند، و نام آن را دعای حبّی گذارند، و از کنگره عرش آن را ناز کنند، و چندان فضیلت برای آن وضع نمایند که انسان را متحیّر و سراسیمه کنند. از جمله آن که العیاذ باللّه، جبرئیل از جانب حق سبحانه و تعالی به رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) گفته باشد: هر بنده ای که این دعا را با خود دارد، او را عذاب نکنم، اگرچه مستوجب دوزخ باشد، و عمرش را به معصیت گذرانده، و مرا هیچ وقت سجده نکرده باشد، و عنایت کنم آن بنده را ثواب هفتاد هزار پیغمبر، و ثواب هفتاد هزار زاهد، و ثواب هفتاد هزار شهید، و ثواب هفتاد هزار نمازگزار، و ثواب پوشاندن هفتاد هزار برهنه، و ثواب سیر کردن هفتاد هزار گرسنه، و ثوابی مطابق ریگهای بیابان، و ثواب هفتاد هزار بقعه زمین، و ثواب مهر نبوت رسالت پناه و ثواب عیسی روح اللّه و ابراهیم خلیل اللّه، و اسماعیل ذبیح اللّه، و موسی کلیم اللّه، و یعقوب نبی اللّه، و آدم صفی اللّه،
و جبرئیل و میکائیل و اسرافیل و عزرائیل و دیگر فرشتگان، یا محمّد هرکه این دعای بزرگوار حبّی را بخواند یا با خود بردارد، او را بیامرزم، و شرم دارم که او را عذاب کنم... الی آخر!! و سزاوار است، انسان از شنیدن اینها عوض خنده بگرید. کتابهای دعای شیعه، به مرتبه ای متقن و محکم بوده، که غالب آن ها که استنساخ می کردند، خودشان از اهل علم بودند، و از روی نسخه هایی که به خط اهل علم و تصحیح شده علما بوده مقابله و تصیحیح می نمودند و اگر اختلافی بود، در حاشیه اش به آن اختلاف اشاره می کردند، مثلا در دعای مکارم الاخلاق، «وَ بَلِّغ ایمانی» در حاشیه اش اشاره می کنند، در نسخه ابن اشناس «وَ اَبلِغ بِایمانی» است، و در روایت ابن شاذان «اللّهمَّ اَبلِغ ایمانی» است، یا مثلا فلان کلمه به خط ابن سکون چنین است، و به خط شهید چنین، و همچنین کار کتابهای معتبر دعا به جایی رسیده، که منحصر به کتاب مفتاح شده که فی الجمله وصفش را شیندی، و این کتاب مرجع عوام و خواص و عرب و عجم شده، و این نیست، جز از بی اعتنایی اهل علم به حدیث، و اخبار، و رجوع ننمودن به کتب علما و فقهای اهل بیت اطهار و نهی نکردن از امثال این بدعت ها، و اضافات، و دسیسه وضّاعان [آنان که از پیش
خود جعل حدیث می کنند، و به پیامبر و امام می بندند] و تحریف جاهلان، و جلو نگرفتن از نااهلان، و از تصرّفات بی خردان، تا کار به جایی رسیده که دعاها موافق سلیقه ها تلفیق شده، و زیارت ها و مفجعه ها و صلوات ها اختراع گشته، و مجموعه های بسیار از دعاهای ساختگی و قلابی چاپ شده، و بچّه مفتاح ها متولد گشته، و کم کم سرایت کرده، به سایر کتب رسیده، و شایع و رواج یافته است. مثلا کتاب منتهی الآمال این احقر را تازه طبع کرده اند، بعضی از خطّاطان آن، به سلیقه خود تصرّفاتی در آن نموده، از جمله در احوال مالک بن یسر ملعون نوشته: از دعای امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) هر دو دست او از کار افتاده بود، الحَمد للّه، در تابستان همانند دو چوب خشک می گردید الحَمد للّه، در زمستان خون از آن ها می چکید الحَمد للّه، و بر این حال خسران مآل بود الحَمد للّه در این دو سطر عبارت، چهار لفظ «الحَمد للّه» را کاتب موافق سلیقه خود جزو عبارت کرده است، و نیز در بعضی از مواضع کتاب پس از نام جناب زینب یا ام کلثوم، به سلیقه خود لفظ خانم اضافه کرده، که زینب خانم، و ام کلثوم خانم گفته شود، به خاطر آنکه از آن مخدّرات تجلیل شود، و کاتب حمید بن قحطبه را چون دشمن داشته، به
علت بدی او حمید بن قحبه نوشته، ولی احتیاط نموده قحطبه را به عنوان نسخه بدل آن یادداشت کرده، و عبد ربّه را صلاح دیده عبد اللّه نوشته، و زحر بن قیس را که حاء بی نقطه است، در هر کجای کتاب بوده، به جیم نوشته، و ام سلمه را غلط دانسته، و تا در امکانش بوده ام السلمه کرده، الی غیر ذلک، غرضم از ذکر این مطلب در اینجا دو چیز بود. یکی آن که تصرفاتی که این شخص به سلیقه خود کرده، آن را کمال دانسته، و خلافش را نقص فرض کرده، درحالی که آن چیزی که او کمال دانسته باعث نقصان شده است، بنابراین از اینجا قیاس کنیم به چیزهایی که ما از روی جهل و نادانی در دعاها داخل می کنیم، یا به سلیقه ناقص خود بعض تصرفات می نماییم، و آن را کمال فرض می کنیم بدانیم که همان چیزها نزد اهلش سبب نقصان، و بی اعتباری آن دعاها، یا زیارت خواهد بود، پس شایسته است، که ما به هیچ وجه در این باب مداخله نکنیم، و هرچه دستور العمل دادند، به همان رفتار کرده و از آن تخطّی نکنیم، و دیگر غرضم آن بود که معلوم گردد هرگاه نسخه ای که مؤلفش زنده، و حاضر، و نگهبان او باشد، با آن این گونه رفتار کنند، پس با سایر نسخه ها چه کردند، و به کتابهای چاپی
دیگر چه اعتماد است؟ مگر کتابی که از مصنّفات مشهور علمای معروف باشد، و به نظر ثقه ای از علمای آن فن رسیده، و امضا فرموده باشد. در حال ثقه جلیل، فقیه پیشین در اصحاب ائمه (عَلَيهِم السَّلَامُ) یونس بن عبد الرحمن روایت شده است که کتابی در اعمال شبانه روز نوشته بود، جناب ابو هاشم جعفری آن کتاب را به نظر مبارک حضرت عسکری رساند، حضرت تمام آن را مطالعه و به دقت بررسی نمود، پس از آن فرمود: هذا دینی وَ دینُ آبائی کُلُّه وَ هُوَ الحَقُّ کُلُّهُ این دین من و دین پدران من است، و تمامش حق میباشد، ملاحظ کن که ابو هاشم جعفری، با آن که بر کثرت علم و فقاهت و جلالت و دیانت جناب یونس مطلّع بوده، در عمل کردن به کتاب او اکتفا نکرده، تا آن که آن را به نظر مبارک امام خود رسانید. و نیز روایت شده از بورق شنجانی هراتی که مردی معروف به صدق و صلاح و ورع بوده، در سامره خدمت امام حسن عسگری (عَلَيهِ السَّلَامُ) رسید، و کتاب «یوم و لیله» شیخ جلیل القَدر فضل بن شاذان نیشابوری را به آن حضرت داد و گفت: فدایت شوم، می خواهم در این کتاب نظر فرمایی، و ورق ورق آن را ملاحظه کنی، حضرت فرمود: هذا صَحِیحٌ یَنْبَغی أَنْ تَعْمَلَ بِهِ؛ این
کتاب صحیح است و شایسته است به آن عمل کنی الی غیر ذلک. و این احقر با این که مذاق مردم این زمان، و عدم اهتمامشان را در امثال این امر می دانستم، برای اتمام حجت سعی و کوشش بسیار کردم که دعاها و زیارات منقول در این کتاب حتی الامکان، از نسخه های اصل نقل شود، و بر نسخه های متعددی عرضه گردد و به اندازه ای که از عهده بر آید تصحیح آن نمایم، تا عامل به آن از روی اطمینان عمل کند ان شاء اللّه، به شرط آن که کاتبان و ناسخان، در آن تصرف ننمایند، و خوانندگان، اختراع و سلیقه های خو را کنار گذارند. شیخ کلینی (رَحمهُ اللّه) از عبد الرحیم قصیر نقل کرده: خدمت امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) رسید، و عرض کرد: فدایت شوم، من از پیش خود دعایی اختراع کرده ام، حضرت فرمود: مرا از اختراع خود بگذار، یعنی آن را کنار گذار، و برای من نقل مکن، و اجازه نداد، دعای جمع کرده اش را نقل کند و خود حضرت برای اودستور العملی عنایت فرمود. شیخ صدوق (رَحمهُ اللّه) از عبد اللّه بن سنان روایت کرده: امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) فرمود: به همین زودی به شما شبهه ای می رسد، پس می مانید بدون نشانه و راهنما و پیشوای هدایت گر و در آن شبهه نجات نمی یابد مگر کسی که دعای غریق را بخواند، گفتم:
دعای غریق چگونه است؟ فرمود: می گویی: يَا اللّٰهُ يَا رَحْمَانُ يَا رَحِيمُ، يَا مُقَلِّبَ القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَىٰ دِينِكَ. پس گفتم يَا مُقَلِّبَ القُلُوبِ وَ الأبْصَارِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَىٰ دِينِكَ.
ای خدا، ای بخشنده، ای مهربان، ای زیروروکننده دل ها، دلم را بر دینت پا برجا کن. پس گفتم: ای زیرورو کننده دل ها و دیده ها، دلم را بر دینت پا برجا کن.
حضرت فرمود: خدای عزّ و جلّ مقلّب قلوب و ابصار است، ولی چنان که من می گویم بگو: یا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِی عَلَى دِینِکَ؛ تأمل در این دو حدیث شریف، برای بیداری کسانی که در دعاها به سلیقه خود، بعضی کلمات را زیاد می کنند، و پاره ای تصرّفات می نمایند کافی است، و اللّه العاصم.
: