Misbah Library

اعمال مسجد سهله

آگاه باش پس از مسجد کبیر کوفه، مسجدی به فضیلت مسجد سهله در آن منطقه نیست، آن محّل مبارک، خانه حضرت ادریس (عَلَيهِ السَّلَامُ) و حضرت ابراهیم (عَلَيهِ السَّلَامُ) و محل ورود حضرت خضر (عَلَيهِ السَّلَامُ) و مسکن آن حضرت است. از حضرت صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: به ابو بصیر فرمود: ای ابو محمّد گویا می بینم حضرت صاحب الأمر با اهل و عیالش در مسجد سهله فرود آید و منزل آن حضرت باشد و حق تعالی هیچ پیامبر نفرستاده، مگر آن که در ان مسجد نماز گذارده و هرکه در آن مسجد اقامت نماید، چنان است که در خیمه رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) اقامت کرده و هیچ مرد و زن مؤمنی نیست مگر آن که دلش به سوی آن مسجد مایل است و در آن مسجد سنگی است که در آن صورت هر پیامبر هست و هیچکس در ان مسجد با نیّت صادقه نماز و دعا نمی کند، مگر آن که با حاجت برآمده بر می گردد و هیچکس در آن مسجد امان نمی طلبد، مگر آن که از هرچه می ترسد امان می یابد، گفتم این است فضیلتی که برای این

مسجد است؟ حضرت فرمود: زیادتر بگویم؟ عرض کردم: آری فرمود: این مسجد از جمله بقعه هایی است که خدا دوست دارد او را در آن ها بخوانند و هیچ شب و روزی نیست مگر آن که فرشتگان به زیارت آن می آیند و خدا را در آن مسجد عبادت می کنند، سپس فرمود: اگر من به شما نزدیک بودم همه نمازهایم را در آن مسجد بجا می آوردم. آنگاه فرمود: ای ابا محمّد آنچه را فضیلت این مسجد، وصف نکردم، بیش از آن است که گفتم، عرضه داشتم: فدایت شوم، حضرت قائم (عَلَيهِ السَّلَامُ) همیشه در آن مسجد خواهد بود؟ فرمود: آری... تا آخر خبر اعمال مسجد سهله: دو رکعت نماز بین شام و خفتن مستحب است. از حضرت صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت شده: هر غمناکی چنین کند و دعا نماید، حق تعالی غمش را برطرف کند و از بعض کتب مزاریه نقل شده: که چون خواستی وارد مسجد شوی، نزد درگاه بایست و بگو:

بِسْمِ اللّٰهِ، وَ بِاللّٰهِ، وَ مِنَ اللّٰهِ، وَ إِلَى اللّٰهِ، وَ مَا شاءَ اللّٰهُ، وَ خَيْرُ

به نام خدا و به خدا و از خدا، و به سوی خدا و آنچه خدا خواست، و بهترین

الْأَسْماءِ لِلّٰهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ، وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلّا بِاللّٰهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ عُمّارِ مَساجِدِكَ وَ بُيُوتِكَ. اَللّٰهُمَّ إِنِّي أَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أُقَدِّمُهُمْ بَيْنَ يَدَيْ حَوائِجِي فَاجْعَلْنِي اَللّٰهُمَّ بِهِمْ عِنْدَكَ وَجِيهاً فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ صَلاتِي بِهِمْ مَقْبُولَهً، وَ ذَنْبِي بِهِمْ مَغْفُوراً، وَ رِزْقِي بِهِمْ مَبْسُوطاً، وَ دُعائِي بِهِمْ مُسْتَجاباً، وَ حَوائِجِي بِهِمْ مَقْضِيَّةً، وَ انْظُرْ إِلَيَّ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ نَظْرَةً رَحِيمَةً أَسْتَوْجِبُ بِهَا الْكَرامَةَ عِنْدَكَ، ثُمَّ لَاتَصْرِفْهُ عَنِّي أَبَداً، بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ. يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَ بْصارِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلَىٰ دِينِكَ وَ دِينِ نَبِيِّكَ وَ وَلِيِّكَ، وَ لَا تُزِغْ قَلْبِي بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنِي، وَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ. اَللّٰهُمَّ إِلَيْكَ تَوَجَّهْتُ، وَ مَرْضاتَكَ طَلَبْتُ، وَ ثَوابَكَ ابْتَغَيْتُ، وَ بِكَ آمَنْتُ، وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ.

نامها از آن خداست، بر خدا توکل کردم و جنبش و نیرویی نیست مگر به خدای والای بزرگ. خدایا مرا از آبادکنندگان مساجد و خانه هایت قرار ده. خدایا من به وسیله محمّد و خاندان محمّد به تو رو می کنم و آنان را پیشاپیش حوایجم پیش می اندازم خدایا به حق آنان مرا در پیشگاهت آبرومند دنیا و آخرت و از مقرّبان قرار ده. خدایا به حق آنان قرار ده نمازم را پذیرفته و گناهم را آمرزیده و روزی ام را گسترده، و دعایم را مستجاب، و حاجاتم را برآورده ساز، و به حق ذاتت به من نظر کن نظری رحیمانه، که به سبب آن در پیشگاهت مستحق کرامت شوم، سپس آن نظر را هیچگاه از من باز نگردان، ای مهربان ترین مهربانان، ای زیر و روکننده دلها و دیده ها، دلم را بر دینت و دین پیامبرت و ولیّ ات پابرجا کن، و قلبم را پس از این که هدایتم نمودی منحرف مساز، و از نزد خویش به من رحمتی ببخش، که تو بسیار بخشنده ای. خدایا به جانب تو رو کردم و خشنودی ات را طلبیدم، و پاداشت را جستم، و به تو ایمان آوردم و بر تو توکّل کردم.

اَللّٰهُمَّ فَأَقْبِلْ بِوَجْهِكَ إِلَيَّ، وَ أَقْبِلْ بِوَجْهِي إِلَيْكَ.

خدایا رویت را به سویم کن، و رویم را به جانبت قرار ده.

سپس (آیَةُ الکُرسی) و سوره (فَلَق) و سوره (ناس) را بخوان و خدا را هفت مرتبه تسبیح و هفت مرتبه حَمد و هفت مرتبه تهلیل و هفت مرتبه تکبیر بگو یعنی هریک از سبحان اللّه و الحَمد للّه و لا اله الاّ اللّه و اللّه اکبر را هفت مرتبه بگو و بخوان:

اَللّٰهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَىٰ مَا هَدَيْتَنِي، وَ لَكَ الْحَمْدُ عَلَىٰ مَا فَضَّلْتَنِي، وَ لَكَ الْحَمْدُ عَلَىٰ مَا شَرَّفْتَنِي، وَ لَكَ الْحَمْدُ عَلَىٰ كُلِّ بَلاءٍ حَسَنٍ ابْتَلَيْتَنِي. اَللّٰهُمَّ تَقَبَّلْ صَلاتِي وَ دُعائِي، وَ طَهِّرْ قَلْبِي، وَ اشْرَحْ لِي صَدْرِي، وَ تُبْ عَلَيَّ، إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ.

خدایا تو را سپاس بر اینکه مرا هدایت کردی، و تو را سپاس بر اینکه به من برتری دادی، و تو را سپاس بر اینکه به من شرافت بخشیدی، و تو را سپاس بر هر پیش آمد نیکویی که مرا با آن آزمودی. خدایا نماز و دعایم را بپذیر، و دلم را پاک کن و سینه ام را بازگردان، و توبه ام را بپذیر که تو بسیار توبه پذیر مهربانی.

سید ابن طاووس (رَحمهُ اللّه) علیه فرموده: چون اراده کردی به مسجد سهله بروی، در شب چهارشنبه بین مغرب و عشا وارد آن مسجد شو. که فضیلت آن از اوقات دیگر بیشتر است همین که وارد مسجد شدی نماز مغرب و نافله آن را بجا آور،

آنگاه دو رکعت نماز تحیّت مسجد قربة الی اللّه بخوان، چون فارغ شدی دستها را به جانب آسمان بلند کن و بگو:

أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ، مُبْدِئُ الْخَلْقِ وَ مُعِيدُهُمْ، وَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ خالِقُ الْخَلْقِ وَ رَازِقُهُمْ، وَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ الْقَابِضُ الْباسِطُ، وَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ مُدَبِّرُ الْأُمُورِ وَ باعِثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ، أَنْتَ وارِثُ الْأَرْضِ وَ مَنْ عَلَيْها، أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الْمَخْزُونِ الْمَكْنُونِ الْحَيِّ الْقَيُّومِ، وَ أَنْتَ اللّٰهُ لَا إِلٰهَ إِلّا أَنْتَ عالِمُ السِّرِّ وَ أَخْفىٰ، أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي إِذا دُعِيتَ بِهِ أَجَبْتَ، وَ إِذَا سُئِلْتَ بِهِ أَعْطَيْتَ، وَ أَسْأَلُكَ بِحَقِّكَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ، وَ بِحَقِّهِمُ الَّذِي أَوْجَبْتَهُ عَلَىٰ نَفْسِكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَقْضِيَ لِي حَاجَتِي، السَّاعَةَ السَّاعَةَ، يَا سامِعَ الدُّعاءِ، يَا سَيِّداهُ يَا مَوْلاهُ يَا غِيَاثَاهُ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ

تویی خدا، معبودی جز تو نیست، آغازکننده خلق و بازگرداننده آنهایی و تویی خدا، معبودی جز تو نیست آفریننده خلق و روزی دهنده آنانی، و تویی خدا، معبودی جز تو نیست، گیرنده و گسترنده ای و تویی خدا، معبودی جز تو نیست، تدبیرکننده اموری، و برانگیزاننده کسانی که در گورهایند، تویی وارث زمین و هرکه روی آن است از تو درخواست می کنم به حق نام محفوظ و مستور و زنده و پاینده ات، و تویی خدا، معبودی جز تو نیست، دانای پنهان و پنهان تری. از تو درخواست می کنم به حق نامت که چون به آن خوانده شوی اجابت کنی، و هرگاه به آن درخواست شوی عطا نمایی و از تو درخواست می کنم به حقّت بر محمّد و اهل بیتش، و به حق آنان که آن را بر خود واجب نموده ای، اینکه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و در همین ساعت و همین ساعت حاجتم را برآوری، ای شنونده دعا ای آقای من، ای مولای من، ای فریادرس من، از تو درخواست می کنم به هر نامی که خودت را به آن نام نامیدی، یا در علم

الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تُصَلِّيَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تُعَجِّلَ فَرَجَنَا السَّاعَةَ، يَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ، يَا سَمِيعَ الدُّعَاءِ.

غیب نزد خود آن نام را تنها برای خود برگزیدی، اینکه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و در گشایش کار ما در همین ساعت شتاب نمایی، ای زیروروکننده دل ها و دیده ها، ای شنونده دعا.

سپس به سجده برو و خشوع کن، و خدا را به جهت هرچه خواهی بخوان پس از آن دو رکعت نماز در گوشه ای که طرف مغرب و شمال است بخوان، که آن محل خانه حضرت ابراهیم (عَلَيهِ السَّلَامُ) است و از آنجا به جنگ «عمالقه» رفت، چون از نماز و تسبیح حضرت زهرا (عَلَيهَا السَّلَامُ) فارغ شدی چنین بگو:

اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ هٰذِهِ الْبُقْعَةِ الشَّرِيفَةِ، وَ بِحَقِّ مَنْ تَعَبَّدَ لَكَ فِيها، قَدْ عَلِمْتَ حَوَائِجِي فَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اقْضِها، وَ قَدْ أَحْصَيْتَ ذُنُوبِي فَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْها. اَللّٰهُمَّ أَحْيِنِي مَا [إِذَا] كانَتِ الْحَيَاةُ خَيْراً لِي، وَ أَمِتْنِي إِذا كانَتِ الْوَفاةُ خَيْراً لِي عَلَىٰ مُوالاةِ أَوْلِيائِكَ وَ مُعاداةِ أَعْدائِكَ، وَ افْعَلْ بِي مَا أَنْتَ أَهْلُهُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

خدایا به حق این بقعه شریف، و به حق کسانی که تو را در آن عبادت کردند، به یقین حوائجم را دانسته ای پس بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و آن ها را برآور، و گناهانم را شمرده ای، پس بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و آن ها را بیامرز. خدایا زنده ام بدار تا وقتی که زنده بودن برایم خیر است، و بمیران آن هنگام که مردن برایم خیر باشد براساس دوستی با دوستانت، و دشمنی با دشمنانت، و با من آن کن که شایسته آنی، ای ای مهربان ترین مهربانان

پس در گوشه ای دیگر که سمت مغرب و قبله است دو

رکعت نماز بگذار، و دستها را بردار و بگو:

اَللّٰهُمَّ إِنِّي صَلَّيْتُ هٰذِهِ الصَّلاةَ ابْتِغاءَ مَرْضاتِكَ، وَ طَلَبَ نائِلِكَ، وَ رَجاءَ رِفْدِكَ وَ جَوائِزِكَ فَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَقَبَّلْها مِنِّي بِأَحْسَنِ قَبُولٍ، وَ بَلِّغْنِي بِرَحْمَتِكَ الْمَأْمُولَ، وَ افْعَلْ بِي مَا أَنْتَ أَهْلُهُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

خدایا من این نماز را خواندم برای جستن خشنودی ات و طلب عطایت، و امید کمک و هدایایت، پس بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و به نیکو پذیرفتن از من بپذیر و به رحمتت مرا به آرزویم برسان و با من آن کن که شایسته آنی. ای مهربان ترین مهربانان.

سپس به سجده برو، و دو طرف صورت خویش را به خاک بگذار، انگاه به گوشه ای که بر طرف مشرق است برو، و در آنجا دو رکعت نماز بخوان و دست هایت را بگشا و بگو:

اَللّٰهُمَّ إِنْ كانَتِ الذُّنُوبُ وَ الْخَطايا قَدْ أَخْلَقَتْ وَجْهِي عِنْدَكَ، فَلَمْ تَرْفَعْ لِي إِلَيْكَ صَوْتاً، وَ لَمْ تَسْتَجِبْ لِي دَعْوَةً، فَإِنِّي أَسْأَلُكَ بِكَ يَا اللّٰهُ فَإِنَّهُ لَيْسَ مِثْلَكَ أَحَد،ٌ وَ أَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تُقْبِلَ إِلَيَّ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ، وَ تُقْبِلَ بِوَجْهِي [إِلَیْکَ ]، وَ لا تُخَیِّبَنِی

خدایا اگر گناهان و خطاها مرا نزد تو بی آبرو ساخته و در اثر آن نگذاشتی ناله ام به سویت بلند شود، و دعایم را مستجاب نکردی، از تو درخواست می کنم ای خدایی که احدی همانندت نیست، و به محمّد و خاندان محمّد به تو توسل می جویم، و از تو می خواهم که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و با روی کریمانه ات به من روی آوری، و رویم را به سویت بگردانی، و هنگامی که تو را می خوانم

حيِنَ أَدْعُوكَ، وَ لَا تَحْرِمَنِي حيِنَ أَرْجُو ك ؛ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

ناامیدم نسازی و وقتی به تو امید می بندم محرومم نکنی، ای مهربان ترین مهربانان.

مؤلف گوید: از بعض کتب مزاریه [مربوط به زیارت] غیر معروفه نقل شده: که پس از آن می روی به گوشه ای دیگر که در جانب مشرق قرار گرفته، و در آنجا دو رکعت نماز می خوانی و می گویی:

اَللّٰهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ يَا اللّٰهُ، أَنْ تُصَلِّيَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تَجْعَلَ خَيْرَ عُمْرِي آخِرَهُ، وَ خَيْرَ أَعْمَالِي خَواتِيمَها، وَ خَيْرَ أَيَّامِي يَوْمَ أَلْقاكَ فِيهِ، إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. اَللّٰهُمَّ تَقَبَّلْ دُعائِي، وَ اسْمَعْ نَجْوايَ، يَا عَلِيُّ يَا عَظِيمُ، يَا قادِرُ يَا قاهِرُ، يَا حَيّاً لَايَمُوتُ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْ لِيَ الذُّنُوبَ الَّتِي بَيْنِي وَ بَيْنَكَ، وَ لَا تَفْضَحْنِي عَلَىٰ رُؤُوسِ الْأَشْهادِ، وَ احْرُسْنِي بِعَيْنِكَ الَّتِي لَاتَنامُ، وَ ارْحَمْنِي بِقُدْرَتِكَ عَلَيَّ ؛ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ ؛ وَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَىٰ سَيِّدِنا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ ؛ يَا رَبَّ الْعالَمِينَ.

خدایا از تو درخواست می کنم به حق نامت که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی، و قرار دهی بهترین زمان عمرم را پایانش، و بهترین اعمالم را سرانجامش، و بهترین ایّامم را روزی که تو را در آن ملاقات می کنم تو بر هرچیز توانایی. خدایا دعایم را بپذیر، و رازم را بشنو، ای والا، ای بزرگ، ای توانا، ای چیره، ای زنده ای که هرگز نمی میرد، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و گناهانی را که میان من و توست بیامرز، و در حضور مردم رسوایم مکن، و به دیده ات که هرگز نمی خوابد نگهبانی ام فرما، و با قَدرتت به من رحم کن، ای مهربان ترین مهربانان، و درود خدا بر آقای ما محمّد و اهل بیت پاکش ای پروردگار جهانیان.

پس

از آن دو رکعت نماز در خانه ای که میان مسجد است بجا می آوری و می گویی:

يَا مَنْ هُوَ أَقْرَبُ إِلَيَّ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ، يَا فَعَّالاً لِما يُرِيدُ، يَا مَنْ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ حُلْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ مَنْ يُؤْذِينا بِحَوْلِكَ وَ قُوَّتِكَ. يَا كافِي مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَ لَا يَكْفِي مِنْهُ شَيْءٌ اكْفِنَا الْمُهِمَّ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ؛ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

ای آن که به من از رگ گردن نزدیک تر است، ای که انجام دهنده است، آنچه را که می خواهد، ای که پرده می شود میان انسان و دلش، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و پرده شو میان ما و کسانی که ما را آزار می دهند، به حول ونیرویت ای کفایت کننده از هرچیز که کفایت نمی کند از تو چیزی، مهم ترین کارهای دنیا و آخرت ما را کفایت کن، ای مهربان ترین مهربانان.

سپس دو طرف صورت خود را بر خاک بگذار. مؤلّف گوید: این مکان شریف در این زمان معروف به مقام امام زین العابدین (عَلَيهِ السَّلَامُ) است و در کتاب «مزار قدیم» نقل کرده: بعد از دو رکعت نماز در این مقام بخواند دعای: اللّهمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ يَا مَنْ لاَ تَرَاهُ الْعُيُونُ را و این دعا در اعمال دکّه باب امیر مؤمنّان (عَلَيهِ السَّلَامُ) در مسجد کوفه ذکر شد، به آنجا [صفحه 973] رجوع شود و در نزدیک همین مکان بقعه ای است معروف به مقام مهدی (عَلَيهِ السَّلَامُ) زیارت آن حضرت در آن محل شریف مناسب است و از بعض کتب مزاریه نقل شده

که شایسته است آن حضرت را در حال ایستاده، به زیارت سَلامُ اللّه الْکامِلُ التَّامُّ زیارت کنند، و این همان استغاثه ای است که ما در فصل هفتم از باب اوّل از کتاب «کلم طیّب» نقل کردیم، و تکرارش را مناسب نمی دانیم. سیّد ابن طاووس آن را بعد از دو رکعت نماز یکی از زیارات سرداب مقدّس بر شمرده است.

: