اعمال مخصوصه شب بیست و سوم
بقیه اعمال شب بیست وسوم: این شب از دو شب قَدر گذشته افضل است، و از احادیث بسیار استفاده می شود، که شب قَدر همین شب است، و این شب شب جهنی است یعنی شبی است که دعاها در آن اجابت می شود، و در این شب تمام کارها بر پایه حکمت الهی مقدّر گردد، و برای این شب غیر از اعمالی که با دو شب قَدر گذشته مشترک است چند عمل دیگر است: اوّل: خواندن سوره «عنکبوت» و «روم» که امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) سوگند یاد کردند که خواننده این دو سوره در این شب از اهل بهشت خواهد بود. دوم: خواندن سوره «حم دخان». سوم: هزار مرتبه خواندن سوره «قَدر». چهارم: محمّد بن عیسی به سند خود از امامان صالح
(عَلَيهِم السَّلَامُ) روایت کرده که فرمودند: در شب بیست وسوم از ماه رمضان این دعا را به دفعات بخوان، در حال سجود و قیام و قعود. و بر هر حالی که هستی در تمام ماه، و در طول حیاتت تا جایی که ممکن باشد، و هر زمانی که به یادت آید. بعد از ستایش پروردگار به بزرگواری، و فرستادن صلوات بر پیامبر (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) می گویی:
«اللّهمَّ کُن لولیَّک فُلانِ بن فُلان
خدایا برای ولیت باش فلان بن فلان
و به جای فلان بن فلان بگو:
الحُجةِ بنِ الحَسَنِ، صَلَواتُکَ عَلَیهِ و عَلی آبائهِ، فی هذهِ السّاعةِ، و فی کُلّ ساعَة، وَلیّا و حافظاً، وقائِداً وَ ناصِراً، وَ دَلیلاً وَ عَیناً، حَتّی تُسکِنَهُ اَرضَکَ طَوعاً، و تُمَتّعَهُ فیها طَویلاً.
حجت بن الحسن که درودهایت بر او و پدرانش باد، در این ساعت، و در هر ساعت سرپرست و نگهبان و پیشوا و یاور و راهنما و دیده بان (باش، تا او را با رغبت مردم در زمینت سکونت دهی، و زمانی طولانی بهره مندش سازی
و همچنین می خوانی:
یا مُدَبّرَ الاُموُرِ، یا باعِثَ مَن فی القُبُور، یا مُجرِی البُحُور، یا مُلَیَّن الحَدیدِ لِداوُد، صَل عَلی مُحَّمد وَ افعَل بی کَذا وَ کَذا
ای تدبیرگر امور، ای برانگیزنده مرده های در گور، ای روان کننده دریاها، ای نرم کننده آهن برای داود، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و با من چنین و چنان کن.
و به جای «کذا و کذا»
حاجات خود را بخواهد:اَللیلَةَ الیلَةَ!
امشب، امشب
و دستهای
خود را دروقت خواندن «یا مُدَبِّرَ الاُمورِ» تا آخر به سوی آسمان بردار. و این دعا را در حال رکوع و سجود و ایستاده و نشسته بخوان، و آن را تکرار کن، و در شب آخر ماه رمضان هم بخوان. صوت *** پنجم:بخواند:
اللّهمَّ امْدُدْ لِي فِي عُمُرِي، وَ أَوْسِعْ لِي فِي رِزْقِي، وَ أَصِحَّ لِي جِسْمِي، وَ بَلِّغْنِي أَمَلِي، وَ إِنْ كُنْتُ مِنَ الْأَشْقِيَاءِ، فَامْحُنِي مِنَ الْأَشْقِيَاءِ، وَ اكْتُبْنِي مِنَ السُّعَدَاءِ، فَإِنَّكَ قُلْتَ فِي كِتَابِكَ الْمُنْزَلِ، عَلَى نَبِيِّكَ الْمُرْسَلِ صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «يَمْحُو اللّه مَا يَشَاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ ام الْكِتَابِ».
خدایا عمرم را طولانی گردان، و روزی ام را وسعت بخش، و بدنم را تندرست بدار، و به آرزویم برسان، و و اگر در زمره بدفرجامان، هستم، مرا از آن گروه محو کن، و در گروه سعادتمندان ثبت فرما، که تو در کتاب فرو فرستاده به پیامبر مرسلت (درود تو بر او و خاندانش) فرمودی: خدا محو می کند آنچه را بخواهد و ثبت مینماید آنچه را اراده کند و کتاب جامع نزد اوست.
ششم بخواند:
اللّهمَّ اجْعَلْ فِيمَا تَقْضِي وَ فِيمَا تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ وَ فِيمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَكِيمِ، فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِي لا يُرَدُّ وَ لا يُبَدَّلُ، أَنْ تَكْتُبَنِي مِنْ حُجَّاجِ بَيْتِكَ الْحَرَامِ، فِي عَامِي هَذَا، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْكُورِ سَعْيُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُكَفَّرِ عَنْهُمْ سَيِّئَاتُهُمْ، وَ اجْعَلْ فِيمَا تَقْضِي وَ تُقَدِّرُ، أَنْ تُطِيلَ عُمْرِي
خدایا قرار ده در آنچه حکم میکنی، و مقدّر مینمایی، از فرمان حتمی، در آنچه از کار حکیمانه جدا میسازی در شب قَدر، از حکمی که بازگشت نپذیرد، و تغییر نیابد، اینکه مرا در این سال از حاجیان خانه محترمت بنویسی، حاجیانی که حجّشان پذیرفته، و سعیشان قبول افتاده، و گناهانشان آمرزیده گشته، و بدی هایشان محو شده است، و قرار ده در آنچه فرمان می دهی و مقدّر می نمایی که عمرم را طولانی گردانی،
وَ تُوَسِّعَ لِی فِی رِزْقِی.
و در روزی ام وسعت بخشی.
هفتم: دعایی را که در کتاب «اقبال» آمده است بخواند:
يَا باطِناً فِى ظُهُورِهِ، ويَا ظاهِراً فِى بُطُونِهِ، وَ يَا باطِناً لَيْسَ يَخْفَىٰ، وَ يَا ظاهِراً لَيْسَ يُرىٰ، يَا مَوْصُوفاً لَايَبْلُغُ بِكَيْنُونَتِهِ مَوْصُوفٌ وَ لَا حَدٌّ مَحْدُودٌ، وَ يَا غائِباً غَيْرَ مَفْقُودٍ، وَ يَا شاهِداً غَيْرَ مَشْهُودٍ، يُطْلَبُ فَيُصابُ، وَ لَمْ يَخْلُ مِنْهُ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَا بَيْنَهُما طَرْفَةَ عَيْنٍ، لَايُدْرَكُ بِكَيْفٍ، وَ لَا يُؤَيَّنُ بِأَيْنٍ وَ لَا بِحَيْثٍ، أَنْتَ نُورُ النُّورِ وَ رَبُّ الأَرْبابِ، أَحَطْتَ بِجَمِيعِ الأُمورِ، سُبحانَ مَنْ لَيْسَ كَمِثِلهِ شَىْءٌ وَ هُوَ السَّميعُ البَصيرُ! سبحانَ مَنْ هُوَ هكَذَا وَ لَا هَكَذا غَيْرُه.
ای پنهان در حال آشکار بودنش، و ای آشکار در حال پنهان بودنش و ای پنهانی که مخفی نمی شود، ای آشکاری که دیده نمی شود، ای به وصف آمده ای که هیچ ممکنی به حقیقتش نمی رسد و هیچ حدّ بسته ای به او احاطه پیدا نمی کند، و ای غایب گم نشده، ای حاضری که مشهود نیست، تا آنکه جستجو شود و او را بیابند، آسمان ها و زمین و آنچه بین آنهاست، به اندازه چشم برهم زدن از او خالی نیست، به کیفیتی معیّن دانسته نمی شود و محدود به مکان و جهت نمی گردد، تویی روشنایی نور، پروردگار پرورندگان، به همه امور احاطه کرده ای، منزّه است آن که چیزی همانندش نیست، و او شنوا و بیناست، منزّه است آن که دارای این صفات است و برای غیر او چنین صفاتی نیست
سپس آنچه را می خواهی از خدا طلب کن. هشتم: غیر از غسل اوّل شب، غسلی هم در آخر شب انجام دهد. بدان که برای غسل و شب زنده داری این شب و زیارت امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ)، و صد رکعت نماز، فضیلت بسیار نقل شده
است، و انجام این اعمال مورد تأکید است. شیخ طوسی در کتاب «تهذیب» از ابو بصیر از امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت کرده که آن حضرت فرمود: در شبی که امید می رود شب قَدر باشد، صد رکعت نماز بخوان در هر رکعت پس از سوره «حَمد» ده مرتبه: سوره «تَوحید» را قرائت کن، گفتم: فدایت شوم، اگر ایستاده قَدرت نداشته باشم چه؟ فرمود نشسته بخوان، گفتم اگر نتوانم، فرمود: به همان حالی که در بسترت به پشت خوابیده ای این نماز را بخوان. از کتاب «دعائم الاسلام» روایت شده که رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) در دهه آخر ماه رمضان بستر خود را جمع می کرد، و برای عبادت کمر همّت را محکم می بست، و در شب بیست وسوم اهل خود را بیدار می کرد، و آنهایی را که خواب در ربوده بود، به رویشان آب می پاشید، و حضرت فاطمه (عَلَيهَا السَّلَامُ) در این شب اجازه نمیداد احدی از اهلش بخوابد، و خواب آن ها را به کمی طعام علاج می فرمود، و آن ها را با خواباندن در روز برای بیداری و احیای شب آماده می کرد، و می فرمود: محروم کسی است که از خیر این شب محروم بماند. روایت شده که امام صادق (عَلَيهِ السَّلَامُ) به بیماری سختی دچار شده بود، وقتی شب بیست وسوم ماه رمضان رسید، به خدمتکارانش
دستور داد او را به مسجد بردند، و تا صبح در مسجد بود. علاّمه مجلسی (رَحمهُ اللّه) فرموده است هرقَدر که خواندن قرآن ممکن باشد، در این شب خوانده شود، و دعاهای صحیفه کامله (سجادیه)، به ویژه دعای مکارم الأخلاق، و دعای توبه قرائت گردد، و روزهای این شبها را نیز باید حرمت نهاد، و به عبادت و تلاوت قرآن به سر آورد، زیرا در احادیث معتبر آمده است که روز قَدر در فضیلت همانند شب قَدر است.
: