اعمال شبهای قَدر
شب نوزدهم: این شب با عظمت آغاز شبهای قَدر است، و شب قَدر آن شبی است که در طول سال، شبی به خوبی و فضلیت آن یافت نمی شود، و عمل در این شب از عمل در طول هزار ماه بهتر است، و تقدیر امور سال در این شب صورت می گیرد، و فرشتگان و روح که اعظم فرشتگان الهی است، در این شب به اذن پروردگار به زمین فرود می آیند، و به محضر امام زمان (عجل اللّه تعالی فرجه الشریف) می رسند و آنچه را که برای هر فرد مقدّر شده بر آن حضرت عرضه می دارند. و اعمال شبهای قَدر بر دو نوع است: یکی از آن دو نوع اعمالی که در هر سه شب باید انجام داد، و دیگر اعمالی که مخصوص به هر یک از شبهای قَدر است.
اوّل: اعمالی است که در هر سه شب باید انجام داد، و آن چند عمل است: اوّل: غسل کردند. علاّمه مجلسی فرموده بهتر است غسل این شبها در هنگام غروب آفتاب انجام گیرد، که نماز شام را با غسل بخواند. دوم: دو رکعت نماز که در هر رکعت پس از سوره «حَمد»، هفت مرتبه «تَوحید» خوانده، و پس از فراغت از نماز هفتاد مرتبه بگوید، أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتوبُ الَیْهِ در روایت نبوی است: که از جای برنخیزد تا خدا او و پدر و مادرش را بیامرزد، تا آخر خبر.
سوم: قرآن مجید را باز کند و در برابر خود گرفته و بگوید:
اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکِتَابِکَ الْمُنْزَلِ وَ مَا فِیهِ، وَ فِیهِ اسْمُکَ الْأَکْبَرُ، وَ أَسْمَاؤُکَ الْحُسْنَی، وَ مَا یُخَافُ وَ یُرْجَی، أَنْ تَجْعَلَنِی مِنْ عُتَقَائِکَ مِنَ النَّارِ.
خدایا از تو درخواست می کنم به حق کتاب نازل شده ات، و آنچه در آن است، و در آن است نام بزرگترت، و نام های نیکوترت و آنچه بیم انگیز است و امیدبخش، اینکه مرا از آزادشدگان از آتش دوزخ قرار دهی.
سپس هر حاجت که دارد بخواهد.
چهارم: قرآن مجید را روی سر بگذارد و بگوید:
اللّهمَّ بِحَقِّ هَذَا الْقُرْآنِ، وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ، وَ بِحَقِّ کُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِیهِ، وَ بِحَقِّکَ عَلَیْهِمْ، فَلا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّکَ مِنْکَ.
خدایا به حق این قرآن، و به حق کسی که آن را بر او فرستادی، و به حق هر مؤمنی که او را در قرآن ستودی، و به حق خود بر آنان، پس احدی شناساتر از تو به حق تو نیست
سپس ده مرتبه: بگوید: بِکَ یَا اللّه
به ذاتت ای خدا
و ده مرتبه: بِمُحَمَّدٍ
به حق محمّد
و ده مرتبه: بِعَلِیٍّ
به حق علی
وده مرتبه: بِفَاطِمَةَ
به حق فاطمه
و ده مرتبه: بِالْحَسَنِ
به حق حسن
و ده مرتبه: بِالْحُسَیْنِ
به حق حسین
و ده مرتبه:
بِعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ
به حق علی بن الحسین
و ده مرتبه:
بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ
به حق محمّد بن علی
و ده مرتبه:
بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ
به حق جعفر بن محمّد
و ده مرتبه:
بِمُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ
به حق موسی بن جعفر
و ده مرتبه:
بِعَلِیِّ بْنِ مُوسَی
به حق علی بن موسی
و ده مرتبه:
بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ
به حق محَمد بن علی
و ده مرتبه:
بِعَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ
به حق علی بن محمّد
و ده مرتبه:
بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ
به حق حسین بن علی
و ده مرتبه: بِالْحُجَّةِ
به حق حجّت.
پس هر حاجتی که داری از خدا بخواه. پنجم: حضرت سید الشهّدا (عَلَيهِ السَّلَامُ) را زیارت کند. در روایت آمده: هنگامی که شب قَدر می شود، مَنادی از آسمان هفتم از پشت عَرْش ندا سر می دهد که خدا هرکه را به زیارت مزار امام حسین (عَلَيهِ السَّلَامُ) آمده آمرزید. ششم: این شبها را احیا بدارد، روایت شده هرکه شب قَدر را احیا بدارد، گناهانش آمرزیده می شود، هرچند به شماره ستارگان آسمان و سنگینی کوه ها و پیمانه دریاها باشد. هفتم: صد رکعت نماز بجا آورد، که فضلیت بسیار دارد و بهتر آن است که در هر رکعت پس از سوره «حَمد»، ده مرتبه: «تَوحید» بخواند.
اَللّٰهُمَّ إِنِّى أَمْسَيْتُ لَكَ عَبْداً داخِراً، لَاأَمْلِكُ لِنَفْسِى نَفْعاً وَ لا ضَرّاً، وَ لا أَصْرِفُ عَنْها سُوءًا، أَشْهَدُ بِذٰلِكَ عَلَىٰ نَفْسِى، وَ أَعْتَرِفُ لَكَ بِضَعْفِ قُوَّتِى، وَ قِلَّةِ حِيلَتِى ؛ فَصَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْجِزْ لِى مَا وَعَدْتَنِى، وَ جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ
خدایا شام کردم درحالی که برای تو تنها بنده کوچک و خواری هستم، که برای خویش سود و زیانی را به دست ندارم، و نمی توانم از خود پیش آمد بدی را بازگردانم، به این امر بر خویش گواهی می دهم، و در پیشگاهت به ناتوانی و کمی چاره ام اعتراف می کنم، خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و آنچه را به من و همه مردان
وَ الْمُؤْمِنَاتِ، مِنَ الْمَغْفِرَةِ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ، وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ مَا آتَیْتَنِی، فَإِنِّی عَبْدُکَ الْمِسْکِینُ الْمُسْتَکِینُ، الضَّعِیفُ الْفَقِیرُ الْمَهِینُ. اللّهمَّ لا تَجْعَلْنِی نَاسِیاً لِذِکْرِکَ فِیمَا أَوْلَیْتَنِی، وَ لا [غَافِلا] لِإِحْسَانِکَ فِیمَا أَعْطَیْتَنِی، وَ لا آیِساً مِنْ إِجَابَتِکَ وَ إِنْ أَبْطَأَتْ عَنِّی، فِی سَرَّاءَ [کُنْتُ ] أَوْ ضَرَّاءَ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ، أَوْ عَافِیَةٍ أَوْ بَلاءٍ، أَوْ بُؤْسٍ أَوْ نَعْمَاءَ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاءِ.
و زنان مؤمن، از آمرزش در این شب وعده دادی وفا کن، و آنچه را به من عنایت فرموده ای کامل ساز، که من بنده بیچاره، درمانده، ناتوان، تهیدست خوار توام. خدایا مرا فراموش کننده ذکرت قرار مده، در آنچه سزاوار آنم فرمودی، و نه فراموش کننده احسانت، در آنچه عطایم نمودی، و نه ناامید از اجابتت، گرچه مدّت زمانی طولانی گردد، چه در خوشی یا ناخوشی، یا سختی، یا آسانی، یا عافیت، یا بلا، یا تنگدستی، یا در نعمت همانا تو شنونده دعایی.
این دعا را کفعمی از امام زین العابدین (عَلَيهِ السَّلَامُ) روایت کرده که در این شبها، در حال قیام و قعود و رکوع و سجود می خواندند، و علاّمه مجلسی فرموده: بهترین اعمال در این شبها، درخواست آمرزش و دعا است، برای حوایج دنیا و آخرت خود، و پدر و مادر و خویشان، و برادران و خواهران مؤمن، چه آنان که زنده اند، و چه آنان که از دنیا رفته اند، و خواندن اذکار، و صلوات بر محمّد و آل محمّد (عَلَيهِم السَّلَامُ) به هر اندازه که بتواند و در بعضی از روایات وارد شده: دعای جوشن کبیر را در این سه شب بخواند. فقیر گوید: که دعای جوشن کبیر را در بخش های پیش آورده ام. روایت شده که خدمت
رسول خدا (صَلَّى اللّه عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَسَلَّمَ) عرض شد: اگر شب قَدر را یافتم، از خدای خود چه بخواهم؟ فرمود: عافیت. دوّم: اعمال مخصوص هر یک از این شبها است.
: