فصل [در موضوع و محمول]

: محکوم علیه را در قضیه حملیه موضوع خوانند─ و محکوم به را محمول و آن نسبت که میان موضوع و محمول است─ نسبت حکمیه خوانند و آن لفظ که دلالت کند بر حکم─ و بر نسبت حکمیه معا آنرا رابطه خوانند─ چون لفظ هو در زید هو قائم─ و لفظ است در زید قائم است─ و حرکت کسره در زید چنین و در زید دبیر─ و بالجمله هر چه دلالت کند─ بر ربط میان محمول و موضوع─ آنرا رابطه گویند─ و در قضیه شرطیه محکوم علیه را مقدم─ و محکوم به را تالی خوانند