منه─ و شرط نصبه ان یکون المستثنی فی کلام تام─ ای ما ذکر فیه المستثنی منه موجب─ نحو جائنی القوم الا زیدا─ او مقدما علی المستثنی منه─ نحو ما جائنی الا زیدا احد─ او منقطعا الی غیر داخل فی المستثنی منه قصدا─ نحو ما جائنی احد الا حمارا─ و یجوز النصب─ و یختار البدل اذا کان الکلام تاما غیر موجب─ نحو مٰا فَعَلُوهُ إِلاّٰ قَلِیلٌ و إِلاّٰ قَلِیلاً ─ و یعرب بحسب العوامل اذا کان مفرغا─ ای لم یذکر معه المستثنی منه─ نحو ما ضربنی الا زید─ و لست الا قائما و ما مررت الا بزید─
تنبیه قیل انتصاب المستثنی لیس بالا بل بفعل مقدر─ ای استثنی و قیل بالمذکور لکن بتوسطها─
تتمیم قد یستثنی بغیر و سوی و سواء─ و المستثنی بها مجرور بالاضافه─ و غیر اعرب کالمستثنی بالا علی التفصیل─ و سوی و سواء ینصب علی الظرفیه─ و بحاشا و عدا و خلا و ما عدا و ما خلا─ علی ما مضی و بلیس و لا یکون─ نحو سیجیء اهلک
: