Misbah Library
علامه محمدباقر مجلسی 3 204
ترجمهٔ فارسی: گروه مترجمان، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور

فِي الْأَرْضِ وَ ما لَهُمْ فِيهِما مِنْ شِرْكٍ وَ ما لَهُ مِنْهُمْ مِنْ ظَهِيرٍ»(22) (و قال تعالى): «قُلْ أَرُونِيَ الَّذِينَ أَلْحَقْتُمْ بِهِ شُرَكاءَ كَلَّا بَلْ هُوَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ»(27) (و قال سبحانه): «وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أَ هؤُلاءِ إِيَّاكُمْ كانُوا يَعْبُدُونَ* قالُوا سُبْحانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنا مِنْ دُونِهِمْ بَلْ كانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَّ أَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُؤْمِنُونَ»(40-41)

{بگو: «کسانی را که [به عنوان] شریک به او ملحق گردانیده اید، به من نشان دهید.» چنین نیست، بلکه اوست خدای عزیز حکیم.} {و [یاد کن] روزی را که همه آنان را محشور می کند، آن گاه به فرشتگان می فرماید: «آیا اینها بودند که شما را می پرستیدند؟» می گویند: «منزّهی تو، سرپرست ما تویی نه آنها! بلکه جنّیان را می پرستیدند بیشترشان به آنها اعتقاد داشتند.»}

فاطر: «يا أَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّی تُؤْفَكُونَ»(3) (و قال سبحانه): «وَ ما يَسْتَوِي الْبَحْرانِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ ١ سائِغٌ شَرابُهُ وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ وَ مِنْ كُلٍّ تَأْكُلُونَ لَحْماً طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَی الْفُلْكَ فِيهِ مَواخِرَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ *يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ يُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى ٢ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ وَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ ما يَمْلِكُونَ مِنْ قِطْمِيرٍ* إِنْ تَدْعُوهُمْ لا يَسْمَعُوا دُعاءَكُمْ وَ لَوْ سَمِعُوا مَا اسْتَجابُوا لَكُمْ٣وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكْفُرُونَ بِشِرْكِكُمْ وَ لا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيرٍ»(12-14) (و قال تعالی): «قُلْ أَ رَأَيْتُمْ شُرَكاءَكُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّماواتِ أَمْ آتَيْناهُمْ كِتاباً فَهُمْ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْهُ بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً إِلَّا غُرُوراً»(40)

{ای مردم، نعمتِ خدا را بر خود یاد کنید. آیا غیر از خدا آفریدگاری است که شما را از آسمان و زمین روزی دهد؟ خدایی جز او نیست. پس چگونه [از حق] انحراف می یابید؟} {و دو دریا یکسان نیستند: این یک، شیرینِ تشنگی زدا [و] نوشیدنش گواراست و آن یک، شورِ تلخ مزه است و از هر یک گوشتی تازه می خورید و زیوری که آن را بر خود می پوشید بیرون می آورید و کشتی را در آن، موج شکاف می بینی تا از فضلِ او [روزی خود را] جستجو کنید، و امید که سپاس بگزارید. شب را به روز درمی آورد و روز را به شب درمی آورد، و آفتاب و ماه را تسخیر کرده است [که] هر یک تا هنگامی معیّن روانند این است خدا پروردگار شما فرمانروایی از آنِ اوست. و کسانی را که بجز او می خوانید، مالک پوست هسته خرمایی [هم] نیستند. اگر آنها را بخوانید، دعای شما را نمی شنوند، و اگر [فرضاً] بشنوند اجابتتان نمی کنند، و روز قیامت شرکِ شما را انکار می کنند و [هیچ کس] چون [خدای] آگاه، تو را خبردار نمی کند.} {بگو: «به من خبر دهید از شریکان خودتان که به جای خدا می خوانید به من نشان دهید که چه چیزی از زمین را آفریده اند؟ یا آنان در [کارِ] آسمانها همکاری داشته اند؟ یا به ایشان کتابی داده ایم که دلیلی بر [حقّانیت] خود از آن دارند؟» [نه،] بلکه ستمکاران جز فریب به یکدیگر وعده نمی دهند.}

يس: «وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرُونَ* لا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ»(74-75)

{و غیر از خدا [یِ یگانه] خدایانی به پرستش گرفتند، تا مگر یاری شوند. [ولی بتان] نمی توانند آنان را یاری کنند و آنانند که برای [بتان] چون سپاهی احضار شده اند.}

الصافات: «وَ الصَّافَّاتِ صَفًّا* فَالزَّاجِراتِ زَجْراً *فَالتَّالِياتِ ذِكْراً* ٤

{سوگند به صف بستگان - که صفی [با شکوه] بسته اند - و به زجرکنندگان - که به سختی زجر می کنند - و به تلاوت کنندگان [آیات الهی]، که

(١)1- قيل: الفرات هو الذي ينكسر به العطش، و السائغ: الذي يسهل انحداره، و الاجاج: الذي يحرق بملوحته. و المراد بالحلية اللئالي. مواخر أي تشق الماء بجريها. منه رحمه اللّٰه.گفته شده: «الفرات» آبی است که تشنگی را می‌شکند، و «السائغ» آبی که به آسانی فرو می‌رود، و «الأجاج» آبی که با شوری خود می‌سوزاند. و مراد از «حلیة» مرواریدهاست. و «مواخر» یعنی کشتیهایی که با حرکت خود آب را می‌شکافند. (منه رحمه اللّٰه)
(٢)2- الأجل المسمى مدة دوره أي منتهاه، أو يوم القيامة. القطمير لفافة النواة. منه رحمه اللّٰه.«الأجل المسمّی» مدت گردش آن است، یعنی پایانش؛ یا روز قیامت. و «القطمیر» پوستهٔ نازک هستهٔ خرماست. (منه رحمه اللّٰه)
(٣)3- أي علی فرض المحال ما استجابوا لكم لعدم قدرتهم على الانفاع، أو لتبريهم منكم مما تدعون لهم. منه رحمه اللّٰه.یعنی بر فرض محال، شما را پاسخ نمی‌دادند، چون بر سود رساندن توانا نیستند؛ یا از آن رو که از آنچه دربارهٔ آنان ادعا می‌کنید بیزاری می‌جویند. (منه رحمه اللّٰه)
(٤)4- اقسم بالملائكة الصافين في مقام العبودية، الزاجرين لاجرام العلوية و السفلية بالتدبير المأمور فيها، أو الناس عن المعاصي و الشياطين عن التعرض لهم، التالين آيات اللّٰه تعالى و أسراره علی أنبيائه و أصفيائه. أو بطوائف العلماء الصافين في العبادات، الزاجرين عن الكفر و المعاصي، التالين آيات اللّٰه و شرائعه. او بنفوس الغزاة الصافين في الجهاد، الزاجرين الخيل او العدو، و التالين ذكر اللّٰه لا يشغلهم عنه مجاهدة الاعداء. منه قدّس سرّه.سوگند یاد کرد به فرشتگانی که در مقام بندگی صف کشیده‌اند، و اجرام بالا و پایین را با تدبیری که بدان فرمان یافته‌اند می‌رانند ـ یا مردم را از گناهان و شیاطین را از تعرض به آنان بازمی‌دارند ـ و آیات خدای متعال و اسرار او را بر پیامبران و برگزیدگانش تلاوت می‌کنند. یا سوگند به گروههای عالمانی که در عبادتها صف بسته‌اند و از کفر و گناهان بازمی‌دارند و آیات و شریعتهای خدا را تلاوت می‌کنند. یا سوگند به جانهای مجاهدانی که در جهاد صف کشیده‌اند و اسب یا دشمن را می‌رانند و ذکر خدا را می‌خوانند، چنانکه نبرد با دشمنان آنان را از آن باز نمی‌دارد. (منه قدّس سرّه)