كتاب العقل و العلم و الجهل

کتاب عقل و علم و جهل

أبواب العقل و الجهل

ابواب عقل و جهل

باب 1 فضل العقل و ذم الجهل

باب ۱: فضیلت عقل و نکوهش جهل

الآيات:

آیات:

البقرة: لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ و قال تعالى كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ و قال تعالى وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ

بقره: «نشانه‌هایی است برای گروهی که خرد می‌ورزند»؛ و خداوند متعال فرمود: «این‌گونه خداوند آیات خود را برای شما روشن می‌سازد، باشد که بیندیشید»؛ و فرمود: «و جز خردمندان کسی پند نمی‌گیرد».

آل عمران: وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ و قال تعالى قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآياتِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ و قال إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ

آل عمران: «و جز خردمندان کسی پند نمی‌گیرد»؛ و فرمود: «به‌راستی آیات را برای شما روشن ساختیم، اگر خرد می‌ورزید»؛ و فرمود: «همانا در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پی هم آمدن شب و روز، نشانه‌هایی است برای خردمندان».

المائدة: ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَعْقِلُونَ و قال تعالى فَاتَّقُوا اللَّهَ يا أُولِي الْأَلْبابِ و قال وَ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ

مائده: «این از آن روست که آنان گروهی‌اند که خرد نمی‌ورزند»؛ و فرمود: «پس ای خردمندان، از خدا پروا کنید»؛ و فرمود: «و بیشترشان خرد نمی‌ورزند».

الأنعام: وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُونَ و قال وَ لَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ

انعام: «ولی بیشترشان نادانی می‌کنند»؛ و فرمود: «و بی‌گمان سرای آخرت برای پرهیزگاران بهتر است؛ آیا خرد نمی‌ورزید؟»

الأنفال: إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ

انفال: «همانا بدترین جنبندگان نزد خدا کران و لالانی‌اند که خرد نمی‌ورزند».

يونس: أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَ لَوْ كانُوا لا يَعْقِلُونَ و قال تعالى وَ يَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ

یونس: «آیا تو کران را شنوا می‌کنی، هرچند خرد نورزند؟»؛ و فرمود: «و پلیدی را بر کسانی می‌نهد که خرد نمی‌ورزند».

هود: وَ لكِنِّي أَراكُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ

هود: «ولی من شما را گروهی می‌بینم که نادانی می‌کنید».

يوسف: إِنَّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

یوسف: «همانا ما آن را قرآنی عربی فرو فرستادیم، باشد که بیندیشید».

الرعد: إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ

رعد: «تنها خردمندان پند می‌گیرند».

إبراهيم: وَ لِيَذَّكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ

ابراهیم: «و تا خردمندان پند گیرند».

طه: إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِأُولِي النُّهى

طه: «همانا در این، نشانه‌هایی است برای صاحبان خرد».

النور: كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

نور: «این‌گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌سازد، باشد که بیندیشید».

الزمر: إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِأُولِي الْأَلْبابِ

زمر: «همانا در این، یادآوری است برای خردمندان».