Misbah Library
علامه محمدباقر مجلسی 1 40

عنه كالسيد بن طاوس و غيره و وجدنا منه نسخة قديمة مصححة في خزانة كتب مولانا أمير المؤمنين عليه السلام و مؤلفه من ثقات رواتنا الإمامية و ليس هو ابن جرير التاريخي المخالف قال النجاشي رحمه اللّٰه محمد بن جرير بن رستم الطبري الآملي أبو جعفر جليل من أصحابنا كثير العلم حسن الكلام ثقة في الحديث له كتاب المسترشد في دلائل الإمامة أخبرنا أحمد بن علي بن نوح عن الحسن بن حمزة الطبري قال حدثنا محمد بن جرير بن رستم بهذا الكتاب و بسائر كتبه و قال الشيخ في الفهرست محمد بن جرير بن رستم الطبري الكبير يكنى أبا جعفر دين فاضل و ليس هو صاحب التاريخ فإنه عامي المذهب و له كتب جمة منها كتاب المسترشد.

مانند سید بن طاووس و دیگران؛ و ما نسخه‌ای کهن و تصحیح‌شده از آن در خزانهٔ کتاب‌های مولای ما امیرالمؤمنین علیه السلام یافتیم. و مؤلفش از راویان ثقهٔ امامیهٔ ماست و او ابن جریر تاریخ‌نگار مخالف نیست. نجاشی رحمه الله گفت: «محمد بن جریر بن رستم الطبری الآملی، ابوجعفر، از اصحاب ما، جلیل‌القدر، پرعلم، نیکوکلام، در حدیث ثقه؛ او را کتاب المسترشد فی دلائل الإمامة است. احمد بن علی بن نوح ما را خبر داد، از حسن بن حمزهٔ طبری که گفت: محمد بن جریر بن رستم این کتاب و دیگر کتاب‌هایش را برای ما حدیث کرد.» و شیخ در الفهرست گفت: «محمد بن جریر بن رستم الطبری الکبیر، مکنّی به ابوجعفر، دیندار و فاضل؛ و او صاحب تاریخ نیست، چرا که آن مرد عامی‌مذهب بود. و او را کتاب‌های بسیاری است، از جمله کتاب المسترشد.»

و كتاب مصباح الأنوار مشتمل على غرر الأخبار و يظهر من الكتاب أن مؤلفه من الأفاضل الكبار و يروي من الأصول المعتبرة من الخاصة و العامة.

و کتاب مصباح الأنوار دربردارندهٔ اخبار برگزیده است، و از کتاب پیداست که مؤلفش از فاضلان بزرگ است و از اصول معتبر خاصه و عامه روایت می‌کند.

و كتاب الدر النظيم كتاب شريف كريم مشتمل على أخبار كثيرة من طرقنا و طرق المخالفين في المناقب و قد ينقل من كتاب مدينة العلم و غيره من الكتب المعتبرة و كان معاصرا للسيد علي بن طاوس رحمه اللّٰه و قلما رجعنا إليه لبعض الجهات.

و کتاب الدر النظیم کتابی شریف و ارجمند است که اخبار بسیاری در مناقب از طرق ما و طرق مخالفان دربر دارد، و گاه از کتاب مدینة العلم و دیگر کتاب‌های معتبر نقل می‌کند. و او معاصر سید علی بن طاووس رحمه الله بود؛ و ما به سبب برخی جهات کمتر بدان رجوع کردیم.

و كتاب الأربعين أخذ منه أكثر علماؤنا و اعتمدوا عليه.

و کتاب الأربعین که بیشتر عالمان ما از آن گرفته و بر آن اعتماد کرده‌اند.

و كتاب تسلية المجالس مؤلفه من سادة الأفاضل المتأخرين و هو كتاب كبير مشتمل على أخبار كثيرة أوردنا بعضها في المجلد العاشر.

و کتاب تسلیة المجالس که مؤلفش از سادات فاضل متأخر است؛ و آن کتابی بزرگ است که اخبار بسیاری دربر دارد و برخی را در مجلد دهم آوردیم.

و كتاب صفوة الأخبار و رياض الجنان مشتملان على أخبار غريبة في المناقب و أخرجنا منهما ما وافق أخبار الكتب المعتبرة.

و کتاب صفوة الأخبار و ریاض الجنان که دربردارندهٔ اخباری نادر در مناقب‌اند؛ و از آن دو آنچه را با اخبار کتاب‌های معتبر موافق بود بیرون آوردیم.

و كتاب الغنية مؤلفه غني عن الإطراء و هو من الفقهاء الأجلاء و كتبه معتبرة مشهورة لا سيما هذا الكتاب.

و اما کتاب الغنیة که مؤلفش از ستایش بی‌نیاز است؛ او از فقیهان بزرگ است و کتاب‌هایش معتبر و مشهورند، به‌ویژه همین کتاب.

و كتب المحقق الطوسي روح اللّٰه روحه القدوسي و مؤلفها أشهر من الشمس في رابعة النهار.

و کتاب‌های محقق طوسی، روّح الله روحه القدوسی، و مؤلفشان از خورشید در میانهٔ روز مشهورترند.

و السيد عميد الدين من مشاهير العلماء و أثنى عليه أرباب الإجازات و كتبه معروفة متداولة لكن لم نرجع إليها إلا قليلا.

و سید عمیدالدین از عالمان مشهور است و صاحبان اجازات او را ستوده‌اند و کتاب‌هایش شناخته‌شده و رایج است، ولی جز اندکی بدان‌ها رجوع نکردیم.